دانشنامه حقوقي/

معاون در قتل کيست و چگونه مجازات مي‌شود؟

معاون جرم به کسی اطلاق می‌شود که در عملیات مادی تشکیل دهنده جرم معینی دخالت نمی‌کند، بلکه با کمک و یاری رسانیدن به مباشر یا مباشرین جرم، ارتکاب فعل مجرمانه معینی را مهیا یا تسهیل می‌کند.

 به گزارش حوزه حقوقي قضايي باشگاه خبرنگاران، یکی از مسائل بحث‌‏برانگیز در قانون مجازات اسلامی، مسأله مجازات "معاون جرم‏" بوده که در ماده 43 قانون مجازات اسلامی 1370 پیش‏بینی شده است که اشخاص‏ مذکور در بندهای سه‏گانه ذیل ماده، با توجه به شرایط و امکانات خاطی و دفعات و مراتب جرم و تأدیب، از وعظ و تهدید و درجات تعزیر، «تعزیر»می‏شوند.

 تعریف معاون جرم

 معاون جرم کسی است که به قصد ارتکاب جرم، بی‌آنکه مستقیماً در انجام عملیات اجرایی جرم مداخله‌ای کند، به طرق مختلف همچون تحریک، تشویق، تطمیع، تهدید و ... فرد یا افراد دیگری را در ارتکاب جرم معینی مساعدت و یاری کند. به عبارت دیگر ، معاون جرم به کسی اطلاق می‌شود که در عملیات مادی تشکیل دهنده جرم معینی دخالت نمی‌کند، بلکه با کمک و یاری رسانیدن به مباشر یا مباشرین جرم، ارتکاب فعل مجرمانه معینی را مهیا یا تسهیل می‌کند.

 مانند اینکه کسی با علم و اطلاع از قصد مجرمانه دیگری با اتومبیل خود وی را شب هنگام به محل سرقت برده و در داخل اتومبیل منتظر بماند تا سارق اموال مسروقه را به داخل اتومبیل منتقل کند و سپس آن اموال را با خودرو به محل دیگری ببرد یا فردی در حوالی مغازه فرش فروشی که سارق قصد سرقت از آن را دارد حاضر شده و به مراقبت بپردازد تا اگر صاحب مغازه یا مأموران انتظامی سررسیدند، به طرق مقتضی سارق را که سرگرم جمع آوری اموال متعلق به دیگری است، مطلع سازد.

 مجازات معاون جرم

 به موجب قانون مجازات اسلامی، مجازات معاون خفیف‌تر از مجازات شریک جرم است و جز در مواردی که در قانون، مجازات معینی برای معاونت در جرم پیش‌بینی شده است، در سایر موارد دادگاه می‌تواند معاون جرم را به مجازات‌هایی از قبیل وعظ، تهدید، توبیخ و یا سایر مجازات‌های تعزیری محکوم کند.

 قانون مجازات اسلامی در بخش قصاص، مجازات معاون در قتل عمدی را سه تا 15 سال حبس تعیین کرده است. همچنین کیفر معاونت در قطع عضو یا جرح عمدی را به ترتیب سه ماه تا یک سال حبس و دو ماه تا یک سال حبس تعیین کرده است.

 در قسمت حدود نیز مجازات معاونت در سرقت حدی حبس از یک تا سه سال تعیین شده و برای سرقتی که فاقد شرایط اجرای حد باشد ولی موجب اخلال در نظم یا خوف شده یا بیم تجری مرتکب یا دیگران باشد، مجازات حبس از یک تا پنج سال پیش بینی کرده است.

 مجازات معاونت در شرب خمر هم تا 74 ضربه شلاق است. همچنین هر کس در جرایم تعزیری معاونت کند به حداقل مجازات مقرر در قانون برای همان جرم محکوم می‌شود. بنابراین قید «حداقل مجازات» برای معاونت در جرم نه تنها تعیین مقدار مجازات را بین حداقل و حداکثر قرار داده است، بلکه مبین سیاست کیفری است که برای معاون جرم تعزیری، مجازات کمتری نسبت به مجازات مباشر اصلی پیش بینی کرده است. 

 مجازات معاونت در قتل عمدی

 در ماده 207 قانون مجازات اسلامی برای معاون در قتل‏ به موجب ماده 135 قانون مجازات اسلامی، 3 تا 15 سال حبس پیش‏بینی شده است و در تبصره‏های مواد 208 این قانون و 612 قانون مجازات اسلامی 1375 نیز برای معاونت در قتل عمدی، در صورت نبود شاکی یا گذشت او یا اجرا نشدن قصاص یا ایجاد اخلال در نظم و صیانت جامعه...و یا بیم تجری مرتکب یا دیگران،مجازات حبس از 1 سال تا 5 سال مقرر شده است.

 مجازات معاونت در قطع عضو یا جرح عمدی

 در تبصره(1) ماده 269 برای معاون جرم‏ قطع عضو یا جرح عمدی مستوجب قصاص، مجازات حبس از سه ماه تا یک سال در نظر گرفته شده و در تبصره(2) این ماده، معاون در این جرم در صورت نبود شاکی یا گذشت او و ایجاد اخلال در نظم جامعه، مستوجب حبس از دو ماه تا یک سال شناخته‏ شده است.

 اما مجازات حبس مندرج در ماده 207، به رغم تعیین مجازات معاونت قتل عمدی، مباحثاتی را میان حقوقدانان و در رویه قضایی برانگیخته است. از آنجا که تا پیش از تصویب این ماده، دادگاه‌های ما در مورد معاونت در قتل عمدی از طریق«امساک یا نظارت»،براساس متون فقه حکم می‏‌دادند، با تصویب ماده 207، برخی حقوقدانان‏ تمامي موارد معاونت در قتل عمدی را مشمول حکم ماده اخیر دانسته و بنابراین هرگونه‏ حکمی را که برمبنای رویه قضایی سابق صادر شده باشد غیرقانونی می‌‏انگارند.

انتهاي پيام/

بانک پارسیان
پیام رسان های باشگاه خبرنگاران - پایین شرح خبر
برچسب ها: جرم ، مجازات ، معاونت ، قتل ، حبس ، تهدید
مطالب پیشنهادی وب
اخبار پیشنهادی
تبادل نظر
نام:
ایمیل:
آدرس ایمیل خود را با فرمت مناسب وارد نمایید.
* نظر:
بانک پارسیان
پیام رسان های باشگاه خبرنگاران - پایین شرح خبر
آخرین اخبار
بانک پارسیان
پیام رسان های باشگاه خبرنگاران - پایین شرح خبر
بانک پارسیان
پیام رسان های باشگاه خبرنگاران - پایین شرح خبر