گلوتن نوعی پروتئین است که در غلات وجود دارد، شامل گندم، جو و چاودار. بیماری سلیاک، اختلالی است که در آن خوردن گلوتن موجب یک واکنش ایمنی در بدن می‌شود که با التهاب و آسیب به روده‌ی کوچک همراه است.

علایم و راه درمان بیماری سلیاک چیست؟به گزارش گروه وبگردی باشگاه خبرنگاران جوان؛  تخمین زده شده که بیماری سلیاک، تقریبا 1 درصد افراد در ایالات متحده‌ی آمریکا را تحت تاثیر قرار می‌دهد. بیماری سلیاک یک بیماری جدی است که می‌تواند عوارض منفی زیادی داشته باشد شامل مشکلات گوارشی و کمبود مواد مغذی.

در این مطلب نگاهی داریم به شایع‌ترین نشانه‌ها و عوارض بیماری سلیاک.

۱. اسهال

مدفوع شل و آبکی یکی از اولین علائمی است که بسیاری از افراد دارای بیماری سلیاک آن را تجربه می‌کنند. در مطالعه‌ای کوچک، 79 درصد از بیماران سلیاک، قبل از درمان علامت اسهال را گزارش کردند و بعد از درمان، فقط 17 درصد از آنها، اسهال مزمن‌شان ادامه پیدا کرد. برای بسیاری از بیماران، اسهال در عرض چند روز درمان کاهش پیدا کرد، اما زمان متوسط برای برطرف شدن علائم، چهار هفته بوده است.

با اینحال فراموش نکنید که علت‌های زیاد دیگری برای اسهال می‌تواند وجود داشته باشد، مانند عفونت، عدم تحمل غذا یا مشکلات روده‌ای.

علائم بیماری سلیاک چیست؟

۲. نفخ

نفخ، علامت شایع دیگری از بیماری سلیاک است. سلیاک موجب التهاب در سیستم گوارش شده که ممکن است منجر به نفخ همراه با بسیاری از مشکلات گوارشی دیگر شود. در مطالعات انجام شده مشخص شد، گلوتن موجب مشکلات گوارشی مانند نفخ در افرادی که سلیاک ندارند نیز می‌شود.


بیشتر بخوانید: 6مشکل ساده دستگاه گوارش که حتما باید جدی بگیرید!


مطالعه‌ای، 34 نفر که بیماری سلیاک نداشتند اما دچار مشکلات گوارشی بودند را مورد بررسی قرار داد. علائم آنها با پیروی از رژیم غذایی بدون گلوتن بهبود پیدا کرد.

علاوه بر بیماری سلیاک، سایر عوامل پنهان برای نفخ شامل یبوست، انسداد روده، گاستریت مزمن و اختلالات گوارشی می‌شود.

۳. گاستریت یا ورم معده

گاستریت، مشکل متداولی است که در صورت درمان نشدن سلیاک، بوجود خواهد آمد. با اینحال یادتان باشد که گاسترست، علت‌های زیادی می‌تواند داشته باشد. سایر دلایل شایع گاستریت شامل، یبوست، بد هضمی، بلعیدن هوا و بیماری‌هایی چون عدم تحمل لاکتوز و سندرم روده‌ی تحریک پذیر می‌شود.

علائم بیماری سلیاک چیست؟

۴. خستگی

کاهش سطح انرژی و احساس خستگی در مبتلایان به سلیاک شایع است. مطالعه‌ای نشان داده افرادی که بیماری سلیاک دارند بیشتر در معرض مشکلات خواب هستند که می‌تواند باعث احساس خستگی و بی‌انرژی بودن‌شان بشود. ضمنا، سلیاک درمان نشده می‌تواند موجب آسیب به روده‌ی کوچک شده و در نتیجه کمبود ویتامین و مواد معدنی را در بر داشته باشد که عاملی است برای خستگی.

سایر علت‌های بالقوه‌ی خستگی شامل عفونت، مشکلات تیروئید، افسردگی و کم خونی می‌شود.

5. کاهش وزن

کاهش وزن زیاد و عدم توانایی در حفظ وزن، معمولا از علائم اولیه‌ی بیماری سلیاک است. علت آن هم این است که توانایی بدن برای جذب مواد مغذی، مختل می‌شود که به طور بالقوه می‌تواند موجب سوء تغذیه و کاهش وزن شود. مطالعه‌ای که روی بیماران سنین بالا انجام شد نشان داد کاهش وزن، یکی از شایع‌ترین علامت‌های بیماری‌شان بوده است. بعد از درمان نه تنها علائم کاملا برطرف شدند بلکه این افراد توانستند به طور متوسط 7 کیلوگرم وزن اضافه کنند. مطالعه‌ی دیگری نیز روی 42 کودک دچار سلیاک انجام شد و دریافت رژیم بدون گلوتن توانسته بود وزن‌شان را به مقدار قابل توجهی افزایش بدهد. کاهش وزن بی‌دلیل می‌تواند به علت بیماری‌هایی چون دیابت، افسردگی یا مشکلات تیروئیدی نیز ایجاد شود.

۶. کمبود آهن

بیماری سلیاک می‌تواند جذب مواد مغذی را مختل کند و منجر به کمبود آهن آنمی شود. آنمی بیماری است که خاطر کمبود گلبول‌های قرمز خون در بدن ایجاد می‌شود. علائم کمبود آهن شامل خستگی، ضعف، درد قفسه سینه، سر درد و سرگیجه می‌شود. مطالعه‌ای 34 کودک دچار سلیاک را مورد بررسی قرار داد و دریافت تقریبا 15 درصدشان کمبود آهن متوسط دارند.

مطالعه‌ای که روی 84 فرد دچار کمبود آهن به دلیل ناشناخته بودند نشان داد 7 درصدشان بیماری سلیاک دارند. این افراد بعد از اینکه رژیم بدون گلوتن را در پیش گرفتند، سطح آهن خون‌شان به میزان چشمگیری افزایش یافت.

با اینجال کمبود آهن می‌تواند دلایل زیاد دیگری نیز داشته باشد، مانند تغذیه‌ی نادرست، استفاده‌ی بلند مدت از مسکّن‌هایی چون آسپرین و خونریزی در قاعدگی‌های سنگین یا زخم‌های گوارشی.

علائم بیماری سلیاک چیست؟

۷. یبوست

هر چند بیماری سلیاک می‌تواند در عده‌ای موجب اسهال شود، اما در بعضی از افراد نیز می‌تواند باعث یبوست شود. بیماری سلیاک به پُرزهای روده که برآمدگی‌های ریز و انگشت مانندی در روده‌ی کوچک هستند و مسئولیت جذب مواد مغذی را به عهده دارند، آسیب می‌زند. وقتی غذا در مسیر گوارشی حرکت می‌کند، پُرزهای روده نمی‌توانند مواد مغذی را کاملا جذب کرده و اغلب در عوض ،رطوبت را از مدفوع می‌گیرند. این اتفاق می‌تواند مدفوع را خشک و سفت کرده و عبور آن را با سختی روبرو کند و باعث یبوست شود. بسیاری از بیماران دچار سلیاک حتی با در پیش گرفتن رژیم بدون گلوتن نیز با مشکل یبوست دست و پنجه نرم می‌کنند. دلیلش هم این است که در رژیم بدون گلوتن، بسیاری از فیبرها مانند غلات از تغذیه حذف شده که باعث کاهش دریافت فیبر می‌‌شود و اجابت مزاج را با مشکل روبرو می‌کند. نداشتن تحرک بدنی و دهیدارته شدن بدن و رژیم غذایی نادرست نیز می‌تواند منجر به یبوست شود.

۸. افسردگی

در کنار تمام علائم فیزیکی بیماری سلیاک، علائم روانشناسی چون افسردگی نیز می‌تواند وجود داشته باشد. مروری که بر 29 مطالعه صورت گرفت دریافت افسردگی، در بزرگسالان دچار بیماری سلیاک، نسبت به جمعیت عمومی، شایع‌تر و شدیدتر است. مطالعه‌ی دیگری نیز که روی 48 نفر انجام شد نشان داد آنهایی که بیماری سلیاک داشتند نسبت به گروه کنترل که سالم بودند، بیشتر مستعد علائم افسردگی بودند. مطالعه‌ی دیگری هم که روی 2265 بیمار انجام شد دریافت 39 درصد از مواردی که طبق گزارش خودشان افسردگی داشتند، با در پیش گرفتن رژیم بدون گلوتن در بلند مدت، ریسک علائم افسردگی‌شان کاهش پیدا کرده بود.

عوامل زیاد دیگری نیز می‌توانند موجب افسردگی شوند مانند نوسانات هورمونی، استرس، اندوه و حتی ژنتیک.

9. تاول‌های خارش دار

بیماری سلیاک می‌تواند موجب درماتیت هرپتی فُرم (dermatitis herpetiformis) شود که نوعی التهاب مزمن پوست با تاول‌های خارش دار و کوچک است که می‌تواند در آرنج‌ها، زانوها و یا نشیمنگاه بروز کند. تقریبا 17 درصد از افرادی که سلیاک دارند دچار این تاول‌ها می‌شوند که البته یکی از علائم آشکاری است که می‌تواند منجر به تشخیص بیماری سلیاک شود. همچنین ممکن است بعد از تشخیص بیماری به دلیل علامتی از ادامه ندادن درمان بروز کند. جالب است بدانید برخی از افراد ممکن است در حالی دچار این تاول‌های پوستی شوند که هیچ علامت دیگری در سیستم گوارش خود که مربوط به سلیاک است ندارند. در واقع، کمتر از 10 درصد بیماران سلیاک که به درماتیت هرپتی فُرم مبتلا می‌شوند، علائم گوارشی بیماری سلیاک را دارند.

سایر علت‌های بالقوه‌ی این تاول‌های خارش‌ دار می‌تواند شامل اگزما، پسوریازیس، درماتیت و کهیر باشد.

کنترل علائم بیماری سلیاک

بیماری سلیاک یک بیماری مادام العمر است که درمانی ندارد. اما افرادی که این بیماری را دارند می‌توانند با تداوم همیشگی رژیم غذایی بدون گلوتن، علائم خود را به طور موثر مدیریت کنند. یعنی هر محصول غذایی که حاوی گندم، جو و چاودار است باید حذف شود. ضمنا باید از مصرف این غذاها اجتناب کنید مگر اینکه برچسب «بدون گلوتن» روی آنها خورده باشد:

پاستا، نان، کیک، شیرینی‌های پای، بیسکوییت، کلوچه، آبجو و انواع سس.

غذاهایی که باید بخورید

خوشبختانه غذاهای بدون گلوتن مغذی و طبیعی زیادی وجود دارد. با حذف غذاهای فرآوری شده می‌توانید از غذاهای طبیعی لذت ببرید. مانند: گوشت قرمز، بوقلمون و غذاهای دریایی، تخم مرغ، لبنیات، میوه‌ها، غلات بدون گلوتن مانند کینوآ، برنج، گندم سیاه و ارزن، سبزیجات، بنشن، مغزها، چربی‌های سالم، ادویه‌ها.

اگر تردید دارید که دچار بیماری سلیاک هستید، با پزشک‌تان مشورت کنید تا آزمایشات لازم را انجام داده و مشخص کند آیا رژیم بدون گلوتن برای‌تان لازم است یا نه. یادتان باشد تا زمانیکه تست سلیاک انجام نداده‌اید، رژیم بدون گلوتن را در پیش نگیرید.

منبع:برترینها

انتهای پیام/

علائم بیماری سلیاک چیست؟

اخبار پیشنهادی
تبادل نظر
آدرس ایمیل خود را با فرمت مناسب وارد نمایید.
نظرات کاربران
انتشار یافته: ۱۳
در انتظار بررسی: ۰
Luxembourg
ناشناس
۲۳:۲۱ ۰۵ فروردين ۱۴۰۱
سلام دوستان ،بیماری سلیاک یک بیماری ارثی (ژنتیکی) است و هیچ جای نگرانی ندارد اگر رژیم غذایی بدون گلوتن را رعایت کنید به مرور علایم بیماری ازبین میرود. فقط باید توجه کنید که حتی اگر علایم ازبین رفتند نباید مصرف نان گندم و ... را از سر بگیرید چون دوباره بیماری اوج می‌گیرد
برای کم بودن وزن باید توجه کنیم که آیا با توجه به قد و استخوان بندی وزن کم داریم یا خیر مثلاً برای قد بالای ۱۷۰ سانتی متر وزن ۶۵ مناسب است.و البته اگر خیلی لاغری شدید است باید به پزشک مراجعه کنید.من دانشجوی پزشکی هستم و خودم هم به سلیاک مبتلا شدم البته چون دیابت نوع اول هم داشتم منتظر بودم که این بیماری خودش را نشان دهد.اصلا نگران نباشید با رعایت رژیم حالتان بهتر میشود
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۱۶:۰۹ ۰۲ بهمن ۱۳۹۹
سلام من سلیاک دارم هرچی که مصرف میکنم دل درد میگیرم رژیم غذای روهم رعایت میکنم نمیدونم چرابدنم ورم کرده داروهاروهم سروقط مصرف میکنم موقعه غذا خوردن نفسم کم میارم غذاهم خیلی کم میخورم روزی یک وعده میخورم وقتی که ضعف میکنم یک عددمیوه مصرف میکنم ممنون میشم راهنمای کنید
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۰۲:۳۱ ۰۲ آذر ۱۳۹۹
سلام من بیماری سلیاک دارم میشه بهم بگید باید برای کم وزن بودنم چکار کنم یا میشه شبی یک قرص آهن بخورم
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۰۲:۲۷ ۰۲ آذر ۱۳۹۹
سلام من بیماری سلیاک دارم میشه بهم بگید باید برای کم وزن بودنم چکار کنم یا میشه شبی یک قرص آهن بخورم
Iran (Islamic Republic of)
رقیه
۰۹:۱۷ ۲۵ آبان ۱۳۹۹
سلام و خسته نباشید من و بابام بیماری سلیاک داریم ، ممنون بابت مطالب خوبتون
Iran (Islamic Republic of)
مهدی
۱۱:۲۰ ۱۲ شهريور ۱۳۹۹
سلام من بیماری سیلیاک دارم آیا این بیماری راه درمان داره؟؟؟
یانه؟،،،
Germany
مهدی
۱۴:۴۴ ۱۸ ارديبهشت ۱۳۹۹
من بیماری سلیاک دارم چه بکنم چون پریز کردنش خیلی مشکله دارو نیست استفاده کنم
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۱۲:۵۴ ۱۷ ارديبهشت ۱۳۹۹
سلام من مریضی سلیاک دارم دیشب گرجه باشیرینی خوردم دردی به قفسه سینه ام زده واحساس میکنم لقمه توگلویم گیرکرده چه دوای مصرف کنم که دردش بیافته روزه هم هستم حامله هم هستم ممنون میشم که راهنمایی ام کنید چون کروناهست دکترنرفتم
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۰۱:۵۶ ۲۱ اسفند ۱۳۹۸
سلام من بیماری سلیاک دارم دکترم گفته باید نون ذرت بخورم ولی اصلا پیدا نمیشه خودم آرد گرفتم ولی نون نمیشه وا میره نمیدونم چکار کنم لطفا کمکم کنید آیا هیچ درمان دیگری ندارد
Iran (Islamic Republic of)
علی
۱۷:۵۹ ۱۲ مهر ۱۳۹۸
من تا حالا پسرم دکتر نبردم ولی از بچگی ب هرچی ک از آرد گندم درست شده لب نمیزنه چندبار ب اصرار من خورد و ب فاصله ی یک ساعت بالا میاورد ولی هیچ کدوم از علائم سلیاک رو نداره مدتیه خودم براش نون ذرت گرفتم میخوره هیچ مشکلی ام باهاش نداره درضمن پسر من تسم کودکان داره
Iran (Islamic Republic of)
مهدی
۱۳:۱۱ ۱۹ مرداد ۱۳۹۸
متشکرم مطالب خیلی مفیدی بود استفاده بردم موفق باشید
Iran (Islamic Republic of)
لیلی
۰۴:۰۶ ۰۵ تير ۱۳۹۸
بسیار عالی بود با این اوصاف احتمال میدم همسرم دچار مشکل سلیاک هست
ممنون بابت توضیحات مفیدتون
Iran (Islamic Republic of)
زهرا
۲۱:۴۳ ۱۳ آذر ۱۳۹۷
با سلام و احترام،
بايد بگم مقاله بسيار مفيدي براي من بود چون چند سال هست كه درگير اين علائم هستم و نميدونستم چه مشكلي دارم.سپاس فراوان