کد خبر: ۶۶۳۵۱۲۹
تاریخ انتشار: ۱۱ شهريور ۱۳۹۷ - ۰۵:۰۴

کاخ نیاوران تهران همچون دیگر آثار هنری و تاریخی کشورمان قدمت و تاریخچه ای گرانبها را به دنبال خود یدک می کشد و بازدیدکنندگانش را به سفری در دل تاریخ دعوت می کند.

به گزارش حوزه میراث و گردشگری گروه فرهنگی باشگاه خبرنگاران جوان؛کاخ نیاوران تهران همچون دیگر آثار هنری و تاریخی کشورمان قدمت و تاریخچه ای گرانبها را یدک می کشد و  بازدیدکنندگانش را به سفری در دل تاریخ دعوت می کند، سفری هیجان انگیز که شاید به جرات بتوان گفت هر کاخ و یا آثار باستانی، آن را برای خود انحصاری کرده است و در هیچ کجای دیگر نمی توان آن را یافت و یا سفری با این لوازم و لذت داشت.

در همین راستا باشگاه خبرنگاران جوان قصد دارد تا در این مطلب به معرفی کاخ نیاوران و سبک معماری این کاخ زیبا بپردازد، پس با ما همسفر شوید.

معرفی جامع کاخ نیاوران/ سفری به کاخ نیاوران +تصاویر و سبک معماری

معرفی کاخ نیاوران

کاخ نیاوران در شمال شرق تهران (شمیرانات) قرار دارد. شکل گیری کاخ نیاوران به نخستین سالهای سلسله قاجار بازمی گردد.

مجموعه کاخ نیاوران که پس از انقلاب اسلامی به مجموعه ای موزه ای تبدیل شده است تا سال 1378 با مجموعه سعدآباد به طور مشترک اداره می شد و از آغاز سال 1379 رسماًٌ مستقل شد.


ببینید: معرفی کاخ سعدآباد


اکنون با در بر گرفتن 5 موزه (کاخ اختصاصی نیاوران، کاخ صاحبقرانیه، کوشک احمدشاهی، موزه جهان نما، کتابخانه اختصاصی) و فضاهای فرهنگی دیگر همانند تالار آبی، سینمای اختصاصی و گالری جهان نما و همچنین باغ نیاوران که از باغهای سه گانه ییلاقی و بزرگ شمال قدیم بوده است جاذبه هایی از تاریخ، فرهنگ و طبیعت را به تماشا گذاشته است.

معرفی جامع کاخ نیاوران/ سفری به کاخ نیاوران +تصاویر و سبک معماری

تاریخچه کاخ نیاوران

مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران در باغ بزرگی به مساحت حدود 11 هکتار در شمال تهران قرار دارد که از زیبایی و جذابیت طبیعی و تاریخی فراوانی برخوردار است. بناهای این مجموعه متعلق به دوره های قاجار و پهلوی است.

ابتدا شاهان قاجار این مکان خوش آب و هوا را جهت اقامت ییلاقی خویش برگزیدند. فتحعلی شاه قاجار برای تفریحات تابستانی خود دستور می دهد تا در منطقه ای خوش آب و هوا خارج از شهر تهران که وسعتی بسیار کمتر از امروز داشت باغی مصفا بسازند. درکنار روستایی که «گُرده وی» یا «گُرده به» خوانده می شد و در نیاوران امروز قرار داشت به جای نیزاری که در همسایگی روستا واقع بود باغ را ساختند. باغ ییلاقی فتحعلی شاه که در جای نیزار ایجاد شد را «نی آوران» نامیدند که بعدها به نام «نیاوران» مشهور شد. محمدشاه نیز در همین باغ بنای کوچک و ساده ای بنا کرد و به دنبال او ناصرالدین شاه «کاخ صاحبقرانیه» را در این باغ ساخت. آخرین بنایی که در دوران قاجار در این باغ ساخته شد مشهور به کوشک احمدشاهی است.

در زمان حکومت پهلوی دوم، برخی از بناهای کوچک این باغ تخریب شد و کاخ نیاوران با سبکی مدرن برای سکونت او و خانواده اش ساخته شد.


بیشتر بخوانید: احیا و بازسازی باغ ژاپنی کاخ نیاوران 


اکنون محوطه کاخ، شامل کاخ اختصاصی نیاوران، کاخ صاحبقرانیه و موزه حوضخانه، کوشک احمدشاهی، موزه جهان نما، کتابخانه اختصاصی، موزه خودروهای اختصاصی کاخ نیاوران و باغ کتیبه ها است.

در سال 1357 این کاخ توسط نیروهای انقلابی تسخیر شد و در سال 1360 به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تحویل داده شد. در سال 1365 کاخ موزه نیاوران برای اولین بار گشایش یافت. در سال 1368 مرکز آموزش عالی میراث فرهنگی در محل مدرسه اختصاصی راه اندازی شد و یکسال بعد فضاهای جانبی آن به خوابگاه پسران اختصاص یافت.

در سال های بعد موزه جهان نما (1376)، کاخ صاحبقرانیه و موزه حوضخانه (1377)، کوشک احمدشاهی (1379)، کتابخانه سلطنتی (1383) و موزه خودروهای اختصاصی (1391) نیز در معرض بازدید عموم قرار گرفت.

معرفی جامع کاخ نیاوران/ سفری به کاخ نیاوران +تصاویر و سبک معماری

سبک معماری کاخ نیاوران

بنای کاخ نیاوران ( niavaran palace ) (با ۹۰۰۰مترمربع زيربنا) در سال۱۳۳۷ آغاز شده و بعد از وقفه ای مجدداً در سال۱۳۴۲ ادامه يافته است. مجموعه كاخ نیاوران از سال۱۳۴۷ به عنوان محل سكونت محمدرضا پهلوی و خانواده (غير از ايام تابستان) مورد بهره برداری قرار گرفته است. كاخ نیاوران دارای دو طبقه اصلی و نيم طبقه ای در وسط با سبكی مدرن است.

طبقه اول کاخ نیاوران

در سرسرای اصلی طبقه اول کاخ نیاوران مجموعه ای از قالی های دستبافت ايرانی ديده می شود كه ازمهم ترين آنها می توان به فرش مصور چهره پادشاهان و مشاهير ايران از دوره هخامنشی تا قاجار، بافت كرمان اشاره كرد.


بیشتر بدانید: محمدرضا پهلوی در چه جایی زندگی می‌کرد؟


بخشهای ديگر طبقه اول کاخ نیاوران عبارتند از: سينمای اختصاصی، سالن پذيرايی (با سفالهای به دست آمده از حفاريهای مارليك و املش)، اتاق غذاخوری و... مجموعه ای از ظروف چينی سده نوزده فرانسه با نقش ناپلئون و خانواده سلطنتی نيز در يكی از راهروهای اين طبقه نگهداری می شود. بخش فروش محصولات فرهنگی نيز در سمت چپ ورودی طبقه اول کاخ نیاوران قراردارد.

معرفی جامع کاخ نیاوران/ سفری به کاخ نیاوران +تصاویر و سبک معماری

نيم طبقه دوم کاخ نیاوران

آثار ارزشمندی از جمله مجسمه بودا (حجاری متعلق به قرن سوم ميلادی)، صفحه هايی از زندگی بودا (كنده كاری روی سنگ، متعلق به سده سوم ميلادی) و آثار عاج هندی، ديده می شود. در بخش ديگری از نيم طبقه دوم کاخ نیاوران مجموعه لباس های نظامی و شخصی و نشان های محمدرضا پهلوی نگهداری می شود. نقاشی صحنه ای از دربار كريمخان زند متعلق به ۱۱۹۲ هـ.ق در پله های طبقه دوم جلب توجه می كند. اتاق كار فرح ديبا نيز درنيم طبقه دوم مجموعه کاخ نیاوران واقع شده است.

طبقه دوم کاخ اختصاصی نیاوران

اتاق نشيمن (با ميز تحريری به سبك لويی شانزدهم، متعلق به سده ۱۸فرانسه)، اتاق استراحت نيمروزی (با تابلو فرش هايی از چهره تاج الملوك و رضاخان)، اتاق خواب شاه و فرح، اتاق آرايش فرح، اتاق لباس های فرح (با لباس های سوزن دوزی بلوچستان)، اتاق مطالعه و اتاق «استراحت و نشيمن» فرحناز (با سرويس بهداشتی مجزا)، اتاق نديمه، اتاق نشيمن و استراحت عليرضا (با سرويس بهداشتی مجزا) و اتاق مطالعه او (با مجموعه ای از نشان های ناوگان های نيروی دريايی).


بیشتر بخوانید: یک کاسبی جدید در کاخ سعدآباد! 


سقف كاخ نیاوران از جنس آلومينيوم و متحرك است و علاوه بر آثار قديمی، آثاری از هنرمندان معاصر ايران و جهان درآن نگهداری می شود. فضاهای کاخ نیاوران با نقاشی ها و فرش هایی گرانبها و هدایای متعددی از کشورهای مختلف پوشیده شده اند.

معرفی جامع کاخ نیاوران/ سفری به کاخ نیاوران +تصاویر و سبک معماری

عمارت کوشک احمدشاهی

عمارت کوشک احمدشاهی، اواخر دوره قاجار جهت خوابگاه ییلاقی احمدشاه در میان باغ نیاوران با مساحتی بالغ بر 800 متر در دو طبقه با سقف شیروانی بنا شد. از ویژگی های عمده بنای کوشک احمدشاهی تزئینات و نمای آجری به کار رفته در سرتاسر نمای بیرونی آن است. آجرها از نوع منقوش قالبی با طرح های متنوع به رنگ نخودی است.


ببینید: کاخ گردی برانکو و همسرش


ورودی بنا در ضلع جنوبی قرار دارد که به وسیله چندین پله از کنار حوض بیضی شکل پوشیده از کاشی، به کوشک منتهی می شود.

کاخ صاحبقرانیه

ناصرالدین در سال 1267 ﻫ.ق دستور داد ساخت کاخ نیاوران را در دو طبقه شامل شاه نشین، کرسی خانه، حمام و 50-40 دستگاه خانه هر کدام شامل 4 اتاق و یک ایوان برای زنانش بسازند. او در سی و یکمین سال حکومتش خود را صاحب قرآن نامید و این کاخ را «کاخ صاحبقرانیه» نام نهاد.

معرفی جامع کاخ نیاوران/ سفری به کاخ نیاوران +تصاویر و سبک معماری

پس از او مظفرالدین شاه تغییراتی در ساختمان ایجاد و قسمتی از حرمسرا را خراب کرد. فرمان مشروطیت نیز در حیاط کاخ صاحبقرانیه، توسط او امضا شد. در دوران پهلوی اول کاخ صاحبقرانیه برای برگزاری مراسم ازدواج محمدرضا پهلوی و فوزیه بازسازی شد اما به علت سرمای شدید آن سال، مراسم در مکان دیگری برگزار شد.

موزه جهان نما

در سال 1355 شمسی، فضایی در ضلع غربی کاخ صاحبقرانیه برای نگهداری آثار و اشیاء هنری اهدایی به فرح دیبا و یا خریداری شده توسط وی با چهار سالن در طبقه همکف و یک سالن در زیرزمین در نظر گرفته شد. بر سقف تالار میانی موزه جهان نما، نقاشی روی چوب با نقوش گل و مرغ شیراز به چشم می خورد.


بیشتر بدانید: ماجرای باغ رها شده کتیبه‌ها در کاخ موزه نیاوران 


موزه جهان نما در بهمن ماه سال 1376 گشایش یافت.

معرفی جامع کاخ نیاوران/ سفری به کاخ نیاوران +تصاویر و سبک معماری

اطلاعاتی درباره مرکز اسناد کاخ نیاوران

اسناد به جای مانده در میان اموال و آثار مجموعه کاخ نیاوران به دلیل نزدیکی و روایت بخش هایی از رویدادهای بیرونی و درونی دربار شاهنشاهی که مرتبط با تاریخ معاصر ایران بوده است، ارزش خاصی دارند که باید مورد توجه قرار گیرند. از همین رو در برنامه توسعه مجموعه فرهنگی تاریخی کاخ نیاوران بخشی از ساختمان کاخ اختصاصی نیاوران که پیش از انقلاب محل استقرار مستخدمین بوده و بعد از انقلاب به انبار تعدادی از اموال موزه ای تبدیل شده بود، مرمت و به منظور ایجاد مرکز اسناد کاخ نیاوران احیا و آماده شد. این مرکز در تاریخ دوم خرداد ماه 1383 همزمان با هفته بزرگداشت میراث فرهنگی افتتاح شد.

 

انتهای پیام/

 

 

کانال تلگرام - پایین شرح خبر
کانال تلگرام - پایین شرح خبر
کانال تلگرام - پایین شرح خبر
کانال تلگرام - پایین شرح خبر
کانال تلگرام - پایین شرح خبر
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
سروش خبر
ایتا خبر
ویسپی خبر
گپ خبر
آی گپ خبر
بله خبر
توییتر خبر
اینستاگرام خبر
اپلیکیشن باشگاه خبرنگاران- صفحه خبر