باشگاه خبرنگاران جوان؛ مهسا حنیفه - مرکز آمار فلسطین در گزارش جامع پایان سال ۲۰۲۵، عددی منتشر کرده که اگر در خلوت بررسی شود، خواب هر انسانی را آشوب میکند: جمعیت نوار غزه از حدود ۲ میلیون و ۳۸۴ هزار نفر در آستانهی ۷ اکتبر ۲۰۲۳، به ۲ میلیون و ۱۳۰ هزار نفر رسیده است.
آمار، اولین قربانی حقیقت
کاهش ۱۰.۶ درصدی در کمتر از ۲۷ ماه در غزه؛ یعنی میانگین روزانه حدود ۳۱۰ نفر کمتر از جمعیت این باریکه.
این کاهش، حاصل جمع چند فاجعهی همزمان است:
- بیش از ۷۰ هزار و ۹۴۰ شهید ثبتشده (تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵)
- حدود ۱۱ هزار مفقود زیر آوار که احتمالاً هرگز به لیست شهدا اضافه نخواهند شد
- خروج اجباری نزدیک به ۱۰۰ هزار نفر به خارج از نوار
- افت شدید نرخ باروری به دلیل سوءتغذیه، استرس مزمن، مرگ اعضای خانواده و نبود حداقل امنیت برای بچهدار شدن
وقتی این اعداد را کنار هم میگذاریم، با یک واقعیت مواجه میشویم: غزه تنها در معرض کشتار مستقیم نیست؛ در معرض یک فرایند تدریجی کاهش حضور جمعیتی قرار دارد که اگر با همین سرعت ادامه یابد، در دههی آینده میتواند به تغییر اساسی ترکیب جمعیتی منطقه منجر شود.
نسلکشی کودکان و زنان: قلب آماری فاجعه
از مجموع شهدای ثبتشده، حدود ۲۶.۲ درصد کودکان زیر ۱۸ سال (۱۸۶۰۰ نفر) و حدود ۱۷.۵ درصد زنان (۱۲۴۰۰ نفر) هستند. این یعنی بیش از ۴۳ درصد قربانیان، گروههایی بودهاند که طبق قوانین بینالمللی جنگ، باید بیشترین حفاظت را داشته باشند.
اما اعداد تنها آغاز ماجرا هستند. ۶۰ هزار زن باردار در شرایطی به سر میبرند که دسترسی به مراقبتهای پیش از زایمان، زایمان ایمن و مراقبت پس از زایمان تقریباً صفر است. یونیسف در تابستان ۲۰۲۵ هشدار داد که حدود ۱۰۰ هزار کودک با «ناامنی غذایی شدید» روبهرو هستند؛ وضعیتی که در آستانهی قحطی رسمی قرار دارد، حتی اگر هنوز بهطور رسمی اعلام نشده باشد.
این نسل، پیش از آنکه بتواند بخواند، بنویسد یا بازی کند، با گرسنگی، بیماری گوارشی ناشی از آب آلوده و مرگ یکی از والدین بزرگ میشود. چنین نسلی، حتی اگر زنده بماند، با بار روانی و جسمی چنان سنگینی روبهرو خواهد بود که بازسازی اجتماعی غزه را برای دههها به تأخیر خواهد انداخت.
نظام سلامت؛ از فروپاشی به مرگ تدریجی
پیش از تجاوز، غزه ۳۶ بیمارستان فعال داشت. امروز ۱۹ مرکز درمانی با ظرفیت بسیار محدود و اغلب بدون برق پایدار به کار ادامه میدهند. سازمان جهانی بهداشت تأیید کرده که ۹۴ درصد زیرساختهای بهداشتی آسیب دیده یا کاملاً نابود شدهاند.
نتایج این ویرانی:
- بیماران سرطانی بدون امکان خروج برای درمان، عملاً با حکم مرگ تدریجی مواجهاند
- بیش از ۷۰ درصد جمعیت به آب آشامیدنی آلوده وابستهاند
- ۹۶ درصد خانوادهها با «ناامنی آبی» دستبهگریباناند
- شیوع گستردهی بیماریهای عفونی، بهویژه در میان کودکان و سالمندان
این وضعیت، یک فاجعهی بهداشتی طبیعی نیست؛ محصول محاصرهای است که حتی پس از اعلام آتشبس در اکتبر ۲۰۲۵ نیز ادامه دارد و ورود دارو، تجهیزات و سوخت را به حداقل ممکن رسانده است.
آموزش؛ نابودی آینده پیش از آغاز
بیش از ۱۷۹ مدرسه دولتی کاملاً تخریب شده، ۲۱۸ مدرسه دیگر آسیب جدی دیده، ۶۳ ساختمان دانشگاهی نابود شده و بیش از ۷ هزار و ۴۸۸ دانشآموز از ابتدای سال ۲۰۲۵ به شهادت رسیدهاند. این یعنی یک نسل کامل تحصیلی، پیش از آنکه بتواند مدرک بگیرد، زیر آوار مانده یا مدرسهاش به ویرانه تبدیل شده است. در چنین شرایطی، ادعای برخی مقامات رژیم صهیونیستی مبنی بر وجود «۲۰ هزار نیروی مسلح» در غزه، بهانهای برای ادامهی تخریب سیستماتیک است.
اقتصاد در قعر بیسابقه
اقتصاد غزه ۸۴ درصد کوچکتر شده و نرخ بیکاری به ۷۸ درصد رسیده است؛ یکی از بالاترین نرخهای ثبتشده در تاریخ معاصر جهان. این فروپاشی، نهتنها امکان بازسازی فیزیکی را از بین برده، بلکه چرخهی وابستگی کامل به کمکهای خارجی را تثبیت کرده و هرگونه خوداتکایی را برای نسلها ناممکن ساخته است.
افق پیش رو: آتشبس ظاهری، جنگ ساختاری
با وجود گزارشهایی از تمایل رژیم به «مرحله دوم» آتشبس، تداوم گلولهباران خانیونس و رفح، ریزش ۱۱۲ هزار تن مواد منفجره در سال ۲۰۲۵ و محاصرهی مداوم، نشان میدهد که جنگ تنها لباس عوض کرده؛ از بمباران گسترده به محاصرهی تدریجی، گرسنگی ساختاری و فلج کردن امکان حیات تغییر شکل داده است.
اگر این روند متوقف نشود، کاهش ۱۰.۶ درصدی جمعیت در دو سال، تنها فصل اول یک داستان طولانیتر خواهد بود؛ داستانی که در آن حضور فلسطینی در غزه به کمترین حد ممکن برسد و تاریخ آن را نه با عنوان «جنگ»، بلکه با عنوان «مهندسی جمعیتی یک نسلکشی» ثبت کند.
این اعداد، دیگر فقط آمار نیستند، اینها شهادتنامه یک سرزمیناند؛ شهادتنامهای که جهان یا باید امروز بخواند، یا فردا در برابر سکوت خود پاسخگو باشد.