
باشگاه خبرنگاران جوان؛ زهرا نجفی - شی جین پینگ، رئیس جمهور چین که اخیرا با «مایکل مارتین» نخست وزیر ایرلند در پکن دیدار کرده، به او گفت که یکی از کتابهای مورد علاقهاش در دوران نوجوانی، «خرمگس» نوشته اتل لیلیان وینیچ، نویسنده ایرلندی بوده است. مارتین پس از این دیدار در پکن به خبرنگاران گفت: «غیرمعمول بود که در نهایت درباره خرمگس و تأثیر آن بر هر دوی ما بحث کردیم، اما این هم از این.»
به نظر میرسد چین بیش از هر زمان دیگری در حال جذب رهبران غربی است و مسیر او با قدرتطلبیهای فزاینده و بیثباتکننده دونالد ترامپ در صحنه جهانی هموار شده است. اگرچه ترامپ تا حدی تهدیدهای خود درباره گرینلند را پس گرفته، اما به نظر میرسد که واشنگتن دیگر شریک مورد اعتمادی نیست.
اخیرا سرمقالهای در روزنامه چینی گلوبال تایمز، موضع پکن را روشن کرده است: این مقاله که با عنوان «اروپا باید به طور جدی ایجاد یک ائتلاف بین چین و اتحادیه اروپا با آیندهای مشترک را در نظر بگیرد» منتشر شد، بیان میکند که جهان در معرض خطر «بازگشت به قانون جنگل» است و چین و اتحادیه اروپا باید در ایجاد «آیندهای مشترک برای بشریت» همکاری کنند. در واقع، هیچ کشوری نمیتواند روابط خود را به طور کامل با آمریکا قطع کند، اما در جستجوی ثبات، متحدان آمریکا در حال روی آوردن به چین هستند، کشوری که آمریکا آن را یک تهدید وجودی میداند.
اوا سیورت، تحلیلگر ارشد موسسه مطالعات چین مرکاتور، میگوید: «با غیرقابل پیشبینی به نظر رسیدن سیاست ایالات متحده - که با تنشها و تهدیدهای تعرفهای بر سر گرینلند برجسته شده است - رهبران اروپایی مطمئن میشوند که کانالها را با پکن باز نگه دارند.»
مارک کارنی، که با وعده ایستادگی در برابر قلدری آمریکا به عنوان نخستوزیر کانادا انتخاب شد، هفته گذشته با سفر به پکن، زمینه را برای بازنگری کشورهای غربی در روابط با چین فراهم کرد. کارنی گفت: «کانادا در حال ایجاد یک همکاری استراتژیک جدید با چین است.» او گفت که نظم جهانی در نقطه «گسست» قرار دارد.
بخشی از حمایت کارنی از چین به خاطر روابط خصمانه او و ترامپ است. در سخنرانی پرحرف و حدیث ترامپ در داووس، او کارنی را به خاطر «سپاسگزاری» نکردن از آمریکا به باد انتقاد گرفت. ترامپ با عصبانیت گفت: «کانادا به خاطر ایالات متحده زنده است. این را به خاطر داشته باش، مارک.»
در همین حال، کارنی به جای تعظیم در برابر همسایه جنوبی، سعی دارد وابستگی کشورش به ایالات متحده را کاهش دهد. در پکن، او موافقت کرد که تعرفههای خودروهای برقی چینی را از ۱۰۰ ٪ به ۶.۱ ٪ کاهش دهد و از اتحاد با واشنگتن فاصله بگیرد. خودروهای برقی چینی اکنون در مسیر تشکیل حدود یک پنجم فروش خودروهای برقی کانادا هستند. این معامله یک پیروزی سیاسی بزرگ برای چین است.
از سوی دیگر، کییر استارمر، نخستوزیر انگلیس، هفته آینده با شرایط کمی متفاوت وارد چین میشود. او رابطه گرمتری با ترامپ دارد، اگرچه لفاظیهایش در روزهای اخیر به دلیل اختلافات بر سر گرینلند تندتر شده است. استارمر نیز مانند کارنی امیدوار است که قراردادهایی را امضا کند و سرمایهگذاریهای مورد نیاز در اقتصاد انگلیس را جذب کند. او در این سفر با نمایندگانی از شرکتهای معتبر انگلیس همراه خواهد بود.
در همین حال، به نظر میرسد که چین با احتیاط به این تغییر توازن نگاه میکند. سونگ بو، یکی از اعضای مرکز امنیت و استراتژی بینالمللی دانشگاه تسینگهوا، میگوید سیاستگذاران چینی تمایلی به پذیرش عمومی این موضوع ندارند که نظم جهانی اساساً تغییر کرده است. او با اشاره به رشد سریع اقتصادی چین که با جهانی شدن در دهههای ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ همراه بود، میگوید: «ما همیشه معتقد بودهایم که بزرگترین ذینفع نظم بینالمللی ایجاد شده پس از جنگ سرد هستیم. برای ما دشوار است که بپذیریم نظم فعلی در حال تغییر اساسی است.»
دیدگاه دیگری در این مورد از رایان هاس، عضو ارشد بروکینگز، مطرح میشود. او در شبکه اجتماعی ایکس، نوشت: «با مشاهده تلاشهای ترامپ برای به دست گرفتن کنترل گرینلند، به نظر میرسد پکن از شعار ناپلئون پیروی میکند: «هرگز وقتی دشمن شما اشتباه میکند، مزاحم او نشوید.»
منبع: گاردین