باشگاه خبرنگاران جوان؛ نرگس امام جمعه - سومین رویداد ملی مدارس آینده صبح امروز در دانشگاه تربیت مدرس برگزار شد.
در این آئین علیرضا کاظمی، وزیر آموزش و پرورش با اشاره به اینکه فناوریها و دستاوردهای علمی، الگوهای موجود زندگی و ساختارهای سنتی را به طور اساسی تغییر دادهاند، گفت: مدارس به عنوان میزبان اصلی سرعت تغییرات جهانی هستند. حرکت در مسیر این تغییرات امروز یک ضرورت و موضوعی اجتنابناپذیر است و اگر در این مسیر حرکت نکنیم، محکوم به فنا هستیم و باید از مجموعهای که متولی آن هستیم، خارج شویم.
وزیر آموزش و پرورش با بیان اینکه هیچ چیزی جای معلم را نمیگیرد اما نقش معلم را تغییر میدهد؛ افزود: با این سرعت تحولات که روزانه و لحظهای رقم میخورد، اگر قرار باشد برای دو سال دیگر به این موضوعات فکر کنیم، ما خیلی عقب خواهیم افتاد.
وزیر آموزش و پرورش، با بیان اینکه تصویر شفافی از مدرسه آینده هنوز در نظام تعلیم و تربیت ترسیم نشده است، بر ضرورت بازنگری اساسی در کارکردهای فیزیکی و تربیتی مدارس، توجه به نیازهای روز دانشآموزان و همچنین تحول در برنامه درسی و توانمندسازی نیروی انسانی تأکید کرد.
وزیر آموزش و پرورش با اشاره به غفلت از ترسیم چشمانداز روشن برای مدارس آینده، این موضوع را اولین و مهمترین مسئله در حوزه ساخت و ساز و فناوریهای نوین دانست و گفت: گر ابتدا نتوانیم آن تصویر واقعی از مدرسه آینده را ترسیم کنیم، طبیعتاً نمیتوانیم به اجزای آن، مانند تجهیزات و فضاهای آموزشی، به درستی بپردازیم.
کاظمی با اشاره به زیستبوم تربیتی دانشآموزان افزود: باید به این پرسش پاسخ دهیم که آیا در آینده همچنان فضای فیزیکی مدرسه با همین کارکردها وجود خواهد داشت یا خیر.
وی با بیان اینکه مدارس فعلی عمدتاً به ساخت ساختمان و ایجاد پناهگاه آموزشی محدود شدهاند، تصریح کرد: بسیاری از فضاهای آموزشی موجود فاقد بار تربیتی و آموزشی مؤثر هستند و محیط مدرسه برای دانشآموزان جذاب، با نشاط و الهامبخش نیست.
وزیر آموزش و پرورش خاطرنشان کرد: محیط مدرسه باید واجد موقعیتهای تربیتی رشددهنده باشد، در حالی که در بسیاری از مدارس چنین موقعیتهایی به شکل جدی طراحی نشده است.
وی تأکید کرد: لازم است رویکردها به گونهای تغییر یابد که فضای مدرسه به محیطی پویا، جذاب، با نشاط و سرشار از نشانههای تربیتی تبدیل شود.
کاظمی در ادامه به موضوع تجهیزات آموزشی اشاره کرد و گفت: در این حوزه با بهرهگیری از مطالعات علمی و پیگیریهای انجامشده، تصویر نسبتاً روشنی برای کوتاهمدت ترسیم شده و جمعبندیها نشان میدهد تغییرات در حوزه تکنولوژی آموزشی باید مبتنی بر فناوریهای نوین و هوش مصنوعی باشد. وی افزود در این زمینه اقدامات مهمی در دستور کار قرار گرفته است.
وزیر آموزش و پرورش تأکید کرد: تحول در نظام تعلیم و تربیت نیازمند نگاه کلان، ترسیم دقیق مدرسه آینده و اقدام مستمر و بهروز در حوزههای مختلف از جمله فضا، تجهیزات و فناوری است و این مسیر باید با سرعت و جدیت دنبال شود.
مدرسه آینده نیازمند بازآرایی اساسی است؛ بدون توانمندسازی معلمان و حمایت ملی، تحول محقق نمیشود
وزیر آموزش و پرورش با اشاره به ضرورت تحول در ساختار و کارکرد مدرسه اظهار کرد: نسل امروز با نسلهای گذشته متفاوت است و نمیتوان او را در چارچوبهای قدیمی و نیمکتهای چندنفره و فضاهای سخت و آزاردهنده نگه داشت.
وی با بیان اینکه فناوری و تجهیزات آموزشی به تنهایی پاسخگوی نیازهای جدید نیستند، افزود: باید درباره محیطهای فیزیکی و کیفیت فضاهای آموزشی بهطور جدی فکر شود.
به گفته وی، اقدامات خوبی در حوزه نوسازی مدارس انجام شده و مسئولان مربوطه از جمله دکتر نیلی، دکتر امانی و همکاران حوزه نوسازی تلاشهای قابل توجهی داشتهاند و در گام نخست نیز موضوع مسئولیتهای اجتماعی باید محقق شود.
وزیر آموزش و پرورش یکی از مؤلفههای اصلی زیستبوم تربیتی مدرسه آینده را معلم و نیروی انسانی دانست و تصریح کرد: اگر همه زیرساختها فراهم شود، اما مدیر، معلم، معاون و کادر مدرسه نتوانند متناسب با نیازهای روز نقش خود را ایفا کنند، خروجی مطلوبی حاصل نخواهد شد.
وی با اشاره به تجربه هوشمندسازی مدارس در سالهای گذشته گفت: در دورهای کلاسها هوشمند شدند، اما به دلیل ناتوانی در آموزش معلمان و ایجاد توانمندیهای لازم، از این ظرفیتها استفاده نشد و تجهیزات عملاً بلااستفاده ماند.
کاظمی تأکید کرد: اگر هماهنگی میان تجهیزات، نیروی انسانی و برنامهریزی صورت نگیرد، دوباره تلویزیونهای هوشمند نصب میشوند، اما از کار خواهند افتاد و نظام آموزشی به عقب بازمیگردد.
به گفته وی، آموزش و توانمندسازی معلمان و کارکنان مدرسه باید در ردیف نخست اولویتهای زیستبوم جدید مدارس آینده قرار گیرد.
وی با تأکید بر اینکه معلم قابل حذف نیست، خاطرنشان کرد: نقش معلم تغییر میکند، اما هیچ چیز جای او را نمیگیرد.
وزیر آموزش و پرورش در ادامه برنامه درسی و محتوای آموزشی را مهمترین مؤلفه تحول دانست و گفت: میان برنامهها و محتوای موجود با تحولات و تغییرات روز تناسبی دیده نمیشود و همین موضوع باعث فاصله گرفتن دانشآموزان از فضای تربیتی مدرسه شده است.
کاظمی رویکردهای مورد نیاز برای تحول را نیز تشریح کرد و گفت: تعلیم و تربیت باید تمامساحتی باشد و نباید صرفاً نگاه آموزشی بر آن حاکم شود و از رویکردهای تربیتی غفلت گردد.
وی خلاقیت و نوآوری را از دیگر محورهای ضروری دانست و اظهار کرد: باید فضای خلاقیت، نوآوری و ابتکار برای دانشآموز، معلم و مدیر در مدرسه فراهم شود.
وی همچنین بر جذابیت و کشش مدرسه برای دانشآموزان تأکید کرد و افزود: در حال حاضر مدرسه از جذابیت لازم برخوردار نیست و بخشی از این مشکل به فشردگی و محدودیت برنامههای درسی بازمیگردد.
به گفته وی، تبدیل مدارس به یکشیفته و تعطیلی پنجشنبهها عملاً بخشی از حق تربیت را از دانشآموزان گرفت و برنامهها آنچنان فشرده و قیچی شد که قدرت عملیاتی از بسیاری از ارکان گرفته شد.
وزیر آموزش و پرورش با تأکید بر ضرورت بازآرایی و بازمهندسی دقیق مدرسه آینده گفت: مدرسه آینده باید مبتنی بر مؤلفهها و رویکردهای جدید بازطراحی و بازسازماندهی شود و این میتواند خروجی ارزشمند چنین همایشهایی باشد.
کاظمی با بیان اینکه وزیر بیش از آنکه تصمیمگیر نهایی باشد، عنصر هماهنگکننده است، تصریح کرد: بدون همراهی سازمان برنامه و بودجه، سازمان امور اداری و استخدامی، دولت، دستگاههای اجرایی و بنگاههای اقتصادی، تحول در آموزش و پرورش شکل نخواهد گرفت.
وی آموزش و پرورش را دستگاهی فراملی دانست که به همه کشور خدمت میدهد و تأکید کرد هر فردی در جایگاه وزارت باشد، بدون حمایت ملی امکان تحقق این اهداف را ندارد.
وی با اشاره به اینکه امکان تجهیز ۵۵۰ هزار کلاس درس به فناوریهای جدید بدون کمک سایر نهادها وجود ندارد، گفت: بخشی از کمکها صورت میگیرد، اما کافی نیست. کاظمی از خیرین مدرسهساز قدردانی کرد و یاد و خاطره افرادی، چون مرحوم حافظی و قفلی را گرامی داشت و از همه کسانی که در این مسیر کمک کردهاند تشکر کرد.
وزیر آموزش و پرورش همچنین از نهادهایی مانند ستاد اجرایی فرمان امام، بنیاد برکت و بنیاد مستضعفان و جانبازان به دلیل مشارکت در این حوزه قدردانی کرد و گفت: هرچند رکورد ۲۵ همت کمک ثبت شده، اما نیاز واقعی کشور برای تحول در آموزش و پرورش بسیار فراتر از این ارقام است.
کاظمی با بیان اینکه آموزش و پرورش به گفتمان و دغدغه اول کشور تبدیل شده است، ابراز امیدواری کرد: این توجه در میدان عمل نیز به اتفاقات بزرگ منجر شود و تأکید کرد که مسئولان آموزش و پرورش لحظهای از تلاش و کوشش برای نجات کشور از مسیر تعلیم و تربیت باز نخواهند ایستاد.
در ادامه این آئین وزیر آموزش و پرورش از نمایشگاه رویداد ملی مدارس آینده بازدید کرد.