خانه‌تکانی در سایه خشکسالی؛ سدها کم‌آب‌تر از همیشه

باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور -  با توجه به کاهش محسوس ذخایر آبی کشور و شرایط نگران‌کننده سدها، مدیریت مصرف آب در ایام خانه‌تکانی نوروزی به یک ضرورت ملی تبدیل شده است. طبق گزارش‌های رسمی منتشرشده از سوی شرکت مدیریت منابع آب ایران، بخش قابل توجهی از سدهای تأمین‌کننده آب شرب در بسیاری از استان‌ها با کاهش حجم ذخیره نسبت به میانگین بلندمدت مواجه‌اند. این وضعیت در کلان‌شهرهایی مانند تهران، اصفهان و مشهد محسوس‌تر است و زنگ هشدار جدی برای مصرف‌کنندگان به شمار می‌رود.

خانه‌تکانی به عنوان یکی از سنت‌های دیرینه پیش از نوروز، معمولاً با افزایش مصرف آب همراه است. شست‌وشوی فرش‌ها، حیاط، نما و خودرو در این ایام می‌تواند مصرف آب خانوار را به طور چشمگیری افزایش دهد. در شرایطی که بر اساس آمار در حال حاضر موجودی سد امیرکبیر ۸ میلیون مترمکعب و سد لار ۱۰ میلیون مترمکعب است بر این اساس درصد پرشدگی سد امیرکبیر ۵ درصد و سد لار ۱ درصد است تداوم الگوی مصرف غیرمدیریت‌شده می‌تواند پایداری تأمین آب شرب در ماه‌های گرم سال را با چالش جدی روبه‌رو کند.

افزایش مصرف مقطعی در اسفندماه، علاوه بر فشار بر شبکه توزیع آب شهری، هزینه‌های تصفیه و انتقال را نیز افزایش می‌دهد. این در حالی است که بخش عمده‌ای از آب مصرفی در خانه‌تکانی می‌تواند با مدیریت صحیح کاهش یابد. استفاده از سطل به جای شلنگ آب، شست‌وشوی فرش در مراکز مجاز مجهز به سیستم بازچرخانی آب، پرهیز از شستن معابر عمومی با آب شرب و تعمیر نشتی‌های احتمالی از جمله راهکارهای ساده اما مؤثر در این زمینه است.

همچنین اطلاع‌رسانی مستمر از سوی نهادهای مسئول و رسانه‌ها می‌تواند نقش مهمی در اصلاح الگوی مصرف ایفا کند. 

در نهایت گفتنی است، خانه تکاتی هرچند بخشی از فرهنگ و آیین‌های نوروزی است، اما در شرایط کم‌آبی کنونی لازم است با رویکردی مسئولانه انجام شود. مدیریت مصرف آب در این ایام نه تنها به حفظ منابع آبی کشور کمک می‌کند، بلکه تضمینی برای تأمین پایدار آب شرب در ماه‌های پیش‌رو خواهد بود. مشارکت آگاهانه شهروندان، مهم‌ترین عامل عبور از شرایط تنش آبی و حفاظت از سرمایه‌های ملی به شمار می‌رود.