باشگاه خبرنگاران جوان؛ مریم حسینی - انجمن کنترل تسلیحات (ACA) هشدار داده است که ایالات متحده در حال نهایی کردن یک توافق همکاری هستهای چند میلیارد دلاری با عربستان سعودی است که میتواند این پادشاهی را قادر به دستیابی به سلاحهای هستهای کند در حالیکه دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا تهدید به حملات جدید به ایران برای مجبور کردن آن به ترک غنیسازی اورانیوم کرده است.
سال گذشته، واشنگتن و ریاض یک چارچوب همکاری هستهای غیرنظامی را که مدتها به دنبال آن بودند، نهایی کردند و به شرکتهای آمریکایی اجازه دادند تا در اولین راکتورهای عربستان سعودی مناقصه برگزار کنند. این توافق راه را برای «توافق ۱۲۳» ایالات متحده و عربستان سعودی هموار میکند و امکان انتقال فناوری، تجهیزات و مواد هستهای ایالات متحده - به ارزش بالقوه دهها میلیارد دلار - را فراهم میکند. دولت ترامپ در ماه نوامبر یک گزارش چارچوب اولیه را به کنگره ارسال کرد.
با این حال، ACA که این گزارش را بررسی کرده است، روز پنجشنبه هشدار داد که این توافق پیشنهادی فاقد پادمانهای سختگیرانه منع گسترش سلاحهای هستهای است و میتواند راه را برای غنیسازی اورانیوم عربستان سعودی باز کند. کلسی داونپورت، رئیس سیاست عدم گسترش سلاحهای هستهای این گروه، هشدار داد که این گزارش «نگرانیهایی را ایجاد میکند مبنی بر اینکه دولت ترامپ خطرات گسترش سلاحهای هستهای یا سابقهای را که ایجاد خواهد کرد، به دقت بررسی نکرده است».
داونپورت از کنگره خواست تا این توافق را به دقت بررسی کند و خاطرنشان کرد که این توافق با خواستههای دیرینه ایالات متحده مبنی بر اینکه هرگونه توافقی غنیسازی و بازفرآوری عربستان سعودی - مسیرهای بالقوه تسلیحاتی - را ممنوع میکند و مستلزم نظارت سرزده توسط ناظران بینالمللی است، مغایرت دارد.
انتظار میرود دولت این توافق را در اواخر فوریه به کنگره ارائه دهد و یک دوره بررسی ۹۰ روزه را آغاز کند که در طی آن اجرایی خواهد شد.
عربستان سعودی میگوید که به دنبال سلاح هستهای نیست و میخواهد راکتورها را برای تنوع بخشیدن به منابع انرژی و حفظ نفت برای صادرات داشته باشد. با این حال، محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان پیش از این مدعی شده بود که اگر ایران به دنبال سلاح هستهای باشد، ریاض نیز به دنبال آن خواهد رفت.
توافق عربستان با موضع ترامپ در مورد ایران در تضاد است؛ او از تهران خواسته است که غنیسازی را متوقف کند و در صورت عدم دستیابی به توافق، تهدید به حملات جدید کرده است. ترامپ مدتهاست که ایران را به درباره سلاح هستهای متهم میکند، ادعایی که تهران آن را رد میکند. انتظار میرود دور جدیدی از مذاکرات غیرمستقیم ایالات متحده و ایران هفته آینده برگزار شود.
این تحولات در حالی رخ میدهد که پیمان استارت جدید - سنگ بنای کنترل تسلیحات استراتژیک ایالات متحده و روسیه - در اوایل این ماه منقضی شد و دو ابرقدرت هستهای را برای اولین بار در دهههای گذشته بدون یک چارچوب رسمی کنترل تسلیحات رها کرد. مسکو به دنبال مذاکره در مورد تمدید آن بوده است، اما واشنگتن هیچ پاسخ رسمی نداده است، اگرچه جی. دی. ونس، معاون رئیس جمهور آمریکا گفت که طرفین در حال بحث در مورد یک چارچوب بهروز شده هستند.
منبع: آرتی