باشگاه خبرنگاران جوان؛ اعظم پورکند - عمان به عنوان میانجی اعلام کرد که ایالات متحده و ایران در مذاکرات روز پنجشنبه درباره برنامه هستهای تهران پیشرفت داشتهاند. با این حال، ساعتها مذاکره بدون نشانهای از پیشرفت تعیینکنندهای و قطعی که بتواند از حملات احتمالی آمریکا در بحبوحه یک تجمع نظامی عظیم جلوگیری کند، به پایان رسید.
بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، در پستی در ایکس پس از نشست روز پنجشنبه در سوئیس اعلام کرد که دو طرف قصد دارند به زودی پس از مشورت در پایتختهای خود، مذاکرات را از سر بگیرند و مذاکرات در سطح فنی هفته آینده در وین برگزار خواهد شد.
گزارش شده است که البوسعیدی روز جمعه در واشنگتن با جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا و سایر مقامات آمریکایی دیدار خواهد کرد. کاخ سفید و سفارت عمان در واشنگتن بلافاصله به درخواستها برای اظهار نظر پاسخ ندادند.
هرگونه حرکت قابل توجه به سمت یک توافق دستنیافتنی بین واشنگتن و تهران، میتواند چشمانداز قریبالوقوع حمله تهدیدآمیز دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به ایران را که بسیاری نگرانند به جنگی گستردهتر منجر شود، کاهش دهد. اما مذاکرات غیرمستقیم روز پنجشنبه بدون توافق نهایی به پایان رسید و منطقه همچنان در وضعیت آمادهباش قرار دارد.
ارزیابی خوشبینانه وزیر عمانی پس از مذاکرات غیرمستقیم عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، با استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان آمریکایی، در ژنو انجام شد. البوسعیدی گفت: «ما روز را پس از پیشرفت قابل توجه در مذاکرات بین ایالات متحده و ایران به پایان رساندیم.»
اما با توجه به اینکه بسیاری از تحلیلگران آخرین دور دیپلماسی را آخرین شانس پیش از تصمیم احتمالی ترامپ برای جنگ میدانند، البوسعیدی جزئیاتی ارائه نکرد و از گفتن اینکه دو طرف بر سر بزرگترین موانع خود بر سر راه توافق غلبه کردهاند، خودداری کرد.
عراقچی مذاکرات این دور را یکی از جدیترین مذاکرات ایران با آمریکا توصیف کرد و به تلویزیون دولتی ایران گفت: «در مورد برخی مسائل به توافق رسیدیم و در مورد برخی دیگر اختلاف نظر وجود دارد.» او افزود: «تصمیم گرفته شد که دور بعدی مذاکرات به زودی و در کمتر از یک هفته برگزار شود.» به گفته او، ایرانیها خواسته خود برای لغو تحریمهای آمریکا را به وضوح بیان کردهاند. آمریکا مدتهاست بر این باور است که لغو تحریمها تنها پس از امتیازات عمیق تهران صورت خواهد گرفت.
تیم مذاکرهکننده آمریکا بلافاصله در مورد نتیجه مذاکرات اظهار نظری نکرد. اما آکسیوس به نقل از یک مقام ارشد آمریکایی گفت که مذاکرات ژنو «مثبت» بوده است.
این گفتگوها درباره مناقشه چند دههای بر سر فعالیتهای هستهای ایران در شرایطی انجام میشود که نگرانیها از یک جنگ گسترده در خاورمیانه افزایش یافته است. ترامپ مکرراً در صورت عدم توافق تهدید به اقدام کرده و ارتش آمریکا نیروهای خود را در آبهای نزدیک جمهوری اسلامی جمعآوری کرده است.
مذاکرات «شدید و جدی»
یک مقام ارشد ایرانی اوایل روز پنجشنبه به رویترز گفت که اگر واشنگتن «مسائل هستهای و غیرهستهای» را از یکدیگر جدا کند، آمریکا و ایران میتوانند به چارچوبی برای یک توافق دست یابند. دولت ترامپ اصرار دارد که برنامه موشکهای بالستیک ایران و حمایت آن از مقاومت در منطقه باید بخشی از مذاکرات باشد. پس از نشست صبح، البوسعیدی گفت که دو طرف «ایدههای خلاقانه و مثبت» را مبادله کردهاند. اما یک مقام ارشد ایرانی در آن زمان گفت که هنوز برخی شکافها باید کاهش یابد.
واشنگتن که مدعی است تهران به دنبال توانایی ساخت بمب هستهای است، از ایران میخواهد از تمام غنیسازی اورانیوم دست بکشد. ایران مدتهاست که داشتن بمب را رد کرده و اوایل روز پنجشنبه اعلام کرد که در مذاکرات انعطاف نشان خواهد داد. رویترز روز یکشنبه گزارش داد که تهران در ازای لغو تحریمها و به رسمیت شناخته شدن حق غنیسازی اورانیوم، امتیازات جدیدی ارائه میدهد.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، روز چهارشنبه گفت که امتناع ایران از بحث در مورد برنامه موشکهای بالستیک خود یک «مشکل بزرگ» است که باید در نهایت حل شود. او مدعی شدکه این موشکها «صرفاً برای حمله به آمریکا طراحی شدهاند» و تهدیدی برای ثبات منطقهای هستند، اما برای اثبات ادعای اینکه خاک آمریکا میتواند هدف قرار گیرد، مدرکی ارائه نکرد.
ترامپ تهدید به «اتفاقات واقعاً بد» کرد
ترامپ در ۱۹ فوریه گفت که ایران باید ظرف ۱۰ تا ۱۵ روز توافق کند و تهدید کرد که در غیر این صورت «اتفاقات واقعاً بدی» رخ خواهد داد. او روز سهشنبه در سخنرانی وضعیت کشور به طور خلاصه دلایل خود را برای حمله احتمالی به ایران تشریح و ادعا کرد که در عین ترجیح راهحل دیپلماتیک، اجازه نخواهد داد تهران به سلاح هستهای دست یابد.
در ماه ژوئن، آمریکا در حمله به تأسیسات هستهای ایران به اسرائیل پیوست و از ژانویه که ترامپ تهدید به مداخله در امور داخلی ایران کرد، فشار بر تهران را دوباره افزایش داده است. از آن زمان، ترامپ جنگندهها و گروههای ضربت ناو هواپیمابر را در منطقه مستقر کرده است.
ایران به حملات تابستان گذشته با شلیک رگبار موشک به اسرائیل پاسخ داد و تهدید کرده است که در صورت حمله مجدد، تلافی شدیدی خواهد کرد. این موضوع نگرانیها را از یک درگیری منطقهای گستردهتر که تولیدکنندگان نفت خلیج فارس را نگران کرده، افزایش داده است.
منبع: رویترز