درس‌هایی از جنگ احزاب برای شرایط کنونی

باشگاه خبرنگاران جوان - محمد جواد گودینی پژوهشگر تاریخ اسلام در مطلبی نوشت: نبرد احزاب یا خندق در سال پنجم هجری روی داد و در این رویداد تاریخی، جهان کفر در آن روزگار با یهودیان و منافقان داخل مدینه، جبهه یگانه‌ای را برای آسیب رساندن به اسلام و مسلمانان تشکیل داده و هدفشان نیز نابودی این دین مبین و خاموش‌سازی آن برای همیشه بود.

در جریان این نبرد سرنوشت‌ساز، قبیله قریش اتحادی را با دیگر قبایل بت‌پرست و نیز یهودیان تشکیل داد، گروهی از پهلوانان را با خود همراه ساخت و منافقان نیز از داخل مدینه با پخش اخبار نادرست و بزرگنمایی قدرت سپاه احزاب، در تضعیف روحیه مسلمانان و مومنان تلاش کرده و شایعه‌پراکنی می‌کردند و می‌کوشیدند مقاومت مسلمانان را در هم شکسته و حتی آنان را به تسلیم دعوت نمایند.

اما در این نبرد که امتحان سختی برای مسلمانان شمرده می‌شد، مومنان با توکل بر خدا و تبعیت از رسول خدا (ص) و توجه نکردن به شایعات و اخبار دروغ و نیز صبر و کوشش، توانستند از بحرانی بزرگ به در آمده و با پیروزی از آن خارج گردند. البته نقش بی‌نظیر امام علی (ع) در سرکوب پهلوان بزرگ عرب «عمرو بن عبدود» و بستن راه نفوذ سپاه شرک به سمت مدینه، نکته در خور توجهی است که نتیجه جنگ را به نفع مسلمانان تغییر داد و از این رو مورد تحسین پیامبر اسلام (ص) قرار گرفت و ضربه امام (ع) برتر از عبادت جن و انس توصیف گردید.

در شرایط کنونی نیز جبهه استکبار و صهیونیسم با تمامی توان و امکانات خویش جنگی را بر میهن اسلامی‌مان تحمیل کرده، رهبر فرزانه انقلاب را شهید کرده و می‌کوشد با تبلیغات خود، قدرت خود را بزرگتر از آنچه هست نمایش دهد و با ابزار رسانه و فضای مجازی، واقعیت‌های میدانی را وارونه جلوه داده و مقاومت ملت و نیرو‌های مسلح را در هم بشکند. اما با بهره گیری از تاریخ و به ویژه رویداد پیکار احزاب در سال پنجم، چه درس‌هایی می‌توان برای شرایط کنونی دریافت کرد؟

۱- وحدت و انسجام داخلی و عدم توجه به شایعات، مهمترین درسی است که می‌توان از نبرد احزاب دریافت کرد. هیچ قدرتی در برابر ملتی که انسجام و یکپارچگی خود را حفظ کرده، نمی‌تواند نفوذ کرده و آن را به تسلیم شدن در برابر خویش وادار سازد. شایعات و فضاسازی رسانه‌ای و جنگ روانی نیز نکته مهمی است که نباید از آن غفلت نمود. لازم است بدانیم اگر دشمن به پیروزی خود در میدان مطمئن بود، به جنگ روانی و تلاش برای ارعاب و ایجاد وحشت در میان مردم و اختلاف افکنی میان آنان، امید نمی‌بست. پس دشمنان با وجود امکاناتی که از آن برخوردارند، به فتنه‌گری و ایجاد اختلاف داخلی امید بسته‌اند و این مطلب، مسبوق به سابقه است و در جنگ احزاب نیز مشرکان و یهودیان به تلاش منافقان داخلی برای ایجاد هراس در میان مومنان دل‌خوش کرده بودند که البته ناکام شدند.

۲- صبر و استقامت در شرایط جنگی، درس بزرگ دیگری است که می‌توان از واقعه جنگ احزاب فراگرفت. دشمنان اسلام با لشکری انبوه و امکاناتی بی‌نظیر در زمان خود وارد صحنه شدند و با استقامت مسلمانانی که در مدینه محاصره بودند و سختی‌ها را تحمل می‌کردند و تسلیم نمی‌شدند، رو‌به‌رو گردیدند. آری، صبر، ایستادگی و شکیبایی توام با توکل بر خدا پایان شیرینی را برای صابران رقم می‌زند.

۳- نتیجه جنگ در میدان معین می‌شود؛ لشکر احزاب در این نبرد، امکانات و نفرات به مراتب بیشتری در اختیار داشتند، اما با این وجود نتوانستند بر مسلمانان غلبه یافته و اهداف شومشان را محقق سازند. به دیگر سخن، داشتن امکانات و نفرات بیشتر، ضامن پیروزی نیست. امروز نیز دشمنان امکانات و ابزار‌های پیشرفته‌ای در اختیار دارند، اما این ابزار‌ها و امکانات نیز نقاط ضعفی داشته و صرفا با تکیه بر آن نمی‌توان پیروزی را رقم زد.

۴- درس چهارم این است که نصرت خداوند نسبت به جبهه حق، قطعی است. در نبرد احزاب، خداوند مسلمانان را با وجود نفرات کم، یاری رساند و قلوبشان را مستحکم نمود و آرامش را بر آنان فرو فرستاد و زمینه پیروزی‌شان را فراهم ساخت. امروز نیز اگر با هم باشیم و خدا را فراوان یاد کرده و برای حفظ اسلام ناب و میهن اسلامی از هیچ تلاشی دریغ نکرده و به وعده‌های خدا یقین کنیم، نصرت الهی قطعی و پیروزی‌مان نزدیک خواهد بود. پیروزی در گرو صبر، استقامت، توکل بر خدا، شجاعت، پایداری در مسیر حق و ظلم‌ستیزی است و تاریخ نیز این گفته را تایید می‌کند. اندکی صبر سحر نزدیک است. ان‌شاءالله!