باشگاه خبرنگاران جوان - در یکی از بیمارستانهای اعصاب و روان شیراز، زوجی سالخورده بستری شدند؛ زوجی که بیش از نیم قرن از زندگی مشترکشان میگذرد. آنها سالها در کنار هم زندگی کردهاند، با خاطراتی که اکنون وقتی از آنها صحبت میکنند، لبخندی آرام روی صورتشان مینشیند؛ از روزهای جوانی، تلاشها و سختیها و غم و شادیهایی که در میان فراز و نشیبهای زندگی همراهشان بوده است.
اما اینبار سرنوشت، در سالهای کهولت، آنها را به بیمارستان کشاند. ابتدا مادر سالخورده به علت بیماری بستری شد و همسرش که سالها همدم و تکیهگاه او بود، تاب دیدن رنج و ناراحتی شریک زندگیاش را نداشت. نگرانی و اندوهی که از درد همسرش در دل داشت، آنقدر سنگین شد که خودش هم دچار بیماری شد و در بخش دیگری از همان بیمارستان بستری شد.
کادر درمان بیمارستان میگویند: این صحنه برای آنها تنها یک روایت از بیماری نبود، بلکه تصویری زنده از پیوندی عاطفی بود که سالها در بستر اعتماد، گفتوگو و احترام شکل گرفته و حالا در روزهای سخت، خود را بیش از همیشه نشان میدهد.
و، اما این عشق خاموش شدنی نیست، هر دو به اتاق روانشناس آمدند تا فراغ و دلتنگی فاصله را کم کنند؛ قطرههای اشک از گوشه چشم مادر جاری میشود؛ اشکی آرام و بیصدا، انگار که این دیدار، دیداری تازه باشد. دیداری کهنه نشده… حتی بعد از نیمقرن زندگی مشترک. لحظهای که حضور دوباره همسر، آتش این عشق دیرینه را عمیقتر میکند؛ عشقی که نه گذر زمان خاموشش کرده، نه سختیهای زندگی، و نه حتی فاصله دو بخش بیمارستان.
نگاههایشان پر از معناست؛ نگاهی که هزار حرف ناگفته در خود دارد، نگاهی که بهجای کلمات، روایتگر سالها همراهی و همدلی است.
مادر کهنسال، با دستی که اندکی میلرزد، اشک را از گوشه چشمش پاک میکند.
پدر، که صدایش ضعفِ بیماری را در خود دارد، اما گرمای محبتش هنوز پررنگ است، آهی میکشد و نگاهی آرام به همسرش میاندازد و میگوید: همیشه کنار هم بودیم؛ سختی زیاد دیدیم، اما هیچوقت از دل هم دور نشدیم. حالا هم همینطور…
روابط زناشویی پایدار مبتنی بر حمایت عاطفی است
سیده مرضیه فرید، دکترای تخصصی روانشناسی سلامت و روانشناس گروه آموزشی روانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، میگوید: پژوهشهای حوزه روانشناسی نشان میدهد روابط زناشویی پایدار و مبتنی بر حمایت عاطفی، یکی از مهمترین عوامل محافظتکننده در برابر استرسهای شدید زندگی است.
او بیان میکند: زوجهایی که در طول سالها توانستهاند ارتباطی صمیمانه، مبتنی بر گفتوگوی صادقانه و شنیدن بدون قضاوت ایجاد کنند، در مواجهه با بحرانها نیز از تابآوری روانی بالاتری برخوردارند.
او ادامه میدهد: در روابط سالم، همدلی و پاسخدهی عاطفی میان زوجین نقش کلیدی دارد. وقتی یکی از زوجین دچار رنج یا بیماری میشود، دیگری به شکل طبیعی واکنش هیجانی شدیدی نشان میدهد، زیرا پیوند عاطفی عمیق باعث میشود تجربه درد و نگرانی اغلب بهصورت مشترک احساس شود. این پدیده در روانشناسی با مفهوم همدلی عاطفی و درهمتنیدگی هیجانی در روابط طولانیمدت شناخته میشود.
به گفته فرید، در شرایط دشوار اجتماعی مانند بحرانها یا روزهای جنگ، اهمیت این پیوندها بیشتر هم نمایان میشود.
او میگوید: در موقعیتهای پرتنش، حضور عاطفی در کنار یکدیگر و مرور خاطرات مشترک مثبت میتواند به تنظیم هیجانات، کاهش اضطراب و تقویت احساس امنیت روانی کمک کند. زوجهایی که سالها تجربههای مشترک معنادار ساختهاند، در چنین شرایطی با یادآوری همان خاطرات و احساسات مثبت، نوعی بازسازی روانی و امید را تجربه میکنند.
این روانشناس معتقد است آنچه در این بیمارستان دیده شد، تنها روایت یک بیماری یا یک بستری شدن ساده نبود؛ بلکه تصویری از پیوندی انسانی بود که در طول دههها شکل گرفته است.
منبع: روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز