باشگاه خبرنگاران جوان - احمد حمزهزاده مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی آذربایجانشرقی در جمع خبرنگاران، با ارائه گزارشی جامع از پایش میدانی و ارزیابیهای فنی صورتگرفته در سطح آثار تاریخی استان، اظهار کرد: در پی وقوع حملات هوایی دشمن آمریکایی-صهیونی در جریان جنگ تحمیلی سوم و بهمنظور اطمینان از پایداری سازهای و سلامت عناصر تزئینی بناهای شاخص، بلافاصله گروههای تخصصی مرمت، آسیبشناسی و پایش به محل آثار اعزام شدند.
وی با اشاره به نتایج اولیه این ارزیابیها افزود: بررسیهای دقیق کارشناسی نشان میدهد دو اثر تاریخی ثبتملی در معرض آسیبهایی محدود، اما دارای اهمیت مرمتی قرار گرفتهاند که مستلزم مداخله علمی و فوری است.
مدیرکل میراثفرهنگی آذربایجانشرقی در تشریح نخستین مورد آسیبدیده اظهار کرد: «گنبد کبود مراغه» بهعنوان یکی از شاخصترین نمونههای معماری دوره سلجوقی با تزئینات کمنظیر کاشیکاری، در اثر موج انفجار ناشی از حملات، با آسیب درجه چهار در بخشهایی از بدنه تزئینی مواجه شده است. هرچند گستره آسیب محدود ارزیابی میشود، اما بهدلیل ظرافتهای هنری و ارزش اصیل این تزئینات، مرمت آن نیازمند دقت حداکثری، بهرهگیری از روشهای نوین حفاظت و مداخله فوری است.
حمزهزاده در ادامه به دومین اثر آسیبدیده اشاره کرد و گفت: «موزه سنجش» مستقر در خانه تاریخی سلماسی متعلق به دوره قاجار نیز در اثر همین موج انفجار، دچار آسیب درجه سه در بخشی از پنجرههای ارسی شده است؛ عناصری که نهتنها واجد ارزش زیباییشناختی هستند، بلکه بخشی از هویت معماری قاجاری بنا را شکل میدهند و از اینرو، مرمت آنها دارای اولویت تخصصی است.
وی با تاکید بر رویکرد راهبردی صیانت از میراث ملموس در شرایط بحران خاطرنشان کرد: در چنین وضعیتهایی، اگرچه تأمین امنیت و سلامت شهروندان در صدر اولویتهای حاکمیتی قرار دارد، اما حفاظت از آثار تاریخی بهمثابه حافظه فرهنگی و اسناد زنده تمدنی، با حساسیت مضاعف و در چارچوب استانداردهای بینالمللی دنبال میشود.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی آذربایجانشرقی با اشاره به روند اقدامات پیشرو اعلام کرد: طرحهای احیا و مرمت این آثار در مرحله نهاییسازی قرار دارد و تیمهای تخصصی در حال تکمیل مطالعات فنی، انجام نمونهبرداریهای دقیق و تدوین پروتکلهای اجرایی مبتنی بر اصول اصالتبخشی هستند. با توجه به کنترلشده بودن دامنه آسیبها، پیشبینی میشود عملیات مرمتی در بازه زمانی کوتاه و با رعایت کامل ملاحظات علمی و حفاظتی اجرا شود.