بحران بی‌صدا در لرستان؛ رودخانه‌ها خشک می‌شوند، اما پساب‌ها رها!

باشگاه خبرنگاران جوان؛ رضوان پاک منش - تداوم توسعه شهری و افزایش نیاز به آبیاری فضای سبز شهری، پارک‌ها و کمربند‌های سبز در مناطق گرم و خشک‌تر استان، تهدیدی جدی برای منابع آب شرب محسوب می‌شود. ازاین‌رو، استفاده از پس‌آب‌های تصفیه‌شده شهری به‌عنوان منبع جایگزین، ضرورتی غیرقابل‌انکار است.

بحران کم‌آبی و فشار بر منابع آب شرب

در شهرهایی، چون خرم‌آباد، بروجرد و دورود، بخش قابل‌توجهی از آب شرب برای آبیاری پارک‌ها و فضا‌های سبز مصرف می‌شود. برآورد‌ها نشان می‌دهد حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد مصرف آب شهری در تابستان می‌تواند صرف مصارف غیرضروری در فضای سبز شود. این درحالی است که پس‌آب‌های تصفیه‌شده اغلب بدون استفاده مناسب وارد رودخانه‌ها یا محیط زیست می‌شوند و در برخی موارد باعث آلودگی منابع پایین‌دست نیز هستند. 

حفظ پایداری زیست‌محیطی 

استفاده از پس‌آب، افزون بر کاهش برداشت از منابع آب‌های زیرزمینی، سبب افزایش پوشش گیاهی شهری و کاهش اثرات جزیره گرمایی می‌شود. همچنین وجود رطوبت در خاک اطراف فضا‌های سبز از فرسایش خاک و گردوغبار جلوگیری می‌کند و به حفظ تنوع زیستی شهری کمک می‌نماید.

شرکت آبفا پیگیری جدی برای جمع‌آوری چاه‌های آبیاری و جایگزینی پساب کند 

معاون عمرانی استاندار لرستان گفت: جداسازی آب شرب از آب مصرفی فضای سبز از مهمترین موارد ابلاغی به شهرداران به‌ویژه در مراکز استان‌هاست و باید جدی گرفته شود. 

مهدی مجیدی پیش از این در مجمع عمومی صاحبان سهام شرکت آب و فاضلاب استان که با دستور کار بررسی صورت‌های مالی، طرح‌های تملک دارایی‌های سرمایه‌ای و تصویب بودجه سال ۱۴۰۵ برگزار شد با اشاره به ضرورت مدیریت بهینه منابع آبی، اظهار کرد: استفاده از پساب برای آبیاری فضای سبز یکی از محور‌های مهم جلسه بود و خوشبختانه شهرداری بروجرد در این زمینه پیشگام بوده و عملکرد خوبی داشته است. 

وی ادامه‌داد: لذا انتظار می‌رود سایر شهرداری‌های استان نیز این الگو را دنبال کنند. 

مجیدی افزود: جداسازی آب شرب از آب مصرفی فضای سبز، از مهمترین موارد ابلاغی به شهرداران به‌ویژه در مراکز استان‌هاست و باید جدی گرفته شود. 

معاون عمرانی استاندار لرستان با اشاره به موضوع دیگر جلسه یعنی جمع‌آوری چاه‌های آب در مراکز صنعتی، تصریح کرد: با توجه به رویکرد مدیریت ارشد استان مبنی بر استفاده از منابع آب درجه دو و پساب، تأکید شد که شرکت آبفا پیگیری جدی برای جمع‌آوری این چاه‌ها و جایگزینی پساب انجام دهد. 

مجیدی با یادآوری آسیب‌های جدی استان لرستان در دو جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان خواستار حمایت ویژه شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور شد و گفت: انتظار می‌رود در تخصیص اعتبارات، به‌ویژه برای آبرسانی به روستا‌های دورافتاده استان، همکاری لازم صورت گیرد تا با تأمین اعتبارات مناسب، شاهد آب شرب پایدار در تمام نقاط استان لرستان باشیم. 

مزیت اقتصادی و مدیریتی 

تصفیه پس‌آب نسبت به تأمین آب جدید هزینه‌ای به‌مراتب کمتر دارد. شهرداری‌ها می‌توانند با احداث شبکه جداگانه آبیاری و ایستگاه‌های پمپاژ محلی، هزینه مصرف آب فضای سبز را به کمتر از نصف کاهش دهند. علاوه‌براین، بخشی از هزینه احداث تصفیه‌خانه‌ها می‌تواند از محل فروش پس‌آب تصفیه‌شده به صنایع یا نهاد‌های خدماتی تأمین شود.

در لرستان تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری خرم‌آباد و بروجرد در حال بهره‌برداری هستند و ظرفیت تصفیه تا مرحله سوم را دارند. این ظرفیت می‌تواند با اندکی ارتقا و شبکه‌کِشی، پس‌آب را برای آبیاری فضا‌های سبز در مناطق پیرامونی مورد استفاده قرار دهد. همچنین با طراحی سیستم‌های فیلتراسیون و کلرزنی ثانویه، می‌توان استاندارد‌های وزارت نیرو و سازمان حفاظت محیط‌زیست را برای محدودیت‌های باکتریایی رعایت کرد.

در مجموع، استفاده از پس‌آب تصفیه‌شده برای آبیاری فضای سبز در لرستان نه تنها راهکاری لازم برای مقابله با بحران آب است، بلکه گامی در جهت توسعه پایدار شهری و حفاظت از منابع طبیعی ارزشمند استان محسوب می‌شود.