باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلیپور - آراد پورکار کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان گفت: برای بازگشایی بازار که یکی از حساسترین کارهایی است که بازار سرمایه بعد از این اتفاقات اخیر پیش روی خود میبیند، باید ابتدا یکسری نکات را با هم جمعبندی کنیم و سپس زیرساختهایی در بازار فراهم شود تا این بازگشایی بهدرستی انجام شود.
او ادامه داد: اول باید ببینیم خسارات ناشی از این جنگ چگونه بوده است؛ همانطور که مناطق مسکونی یا تجاری یا هر جای دیگری که در جنگ دچار خسارت شده و دولت این خسارت را تقبل کرده، بازار سرمایه هم همین حالت را دارد. یعنی یکسری سهامدار خُرد حقیقی دارد که تقریباً میتوانیم بگوییم حدود ۴۰ درصد بازار را تشکیل میدهند و صدماتی که وارد شده میتواند برای این افراد بسیار سنگین باشد. پس همان نگاهی که روی منزل مسکونی یا آسیبهایی که در جنگ به افراد حقیقی وارد شده وجود دارد، به نظر من باید به بازار سرمایه هم وجود داشته باشد؛ بازاری که مهمترین دارایی سرمایهگذاری سهامداران حقیقی بعد از کلی تبلیغات و صحبتها بوده است.
پورکار تصریح کرد: بازار برای بازگشایی نیاز به یکسری الزامات اولیه دارد؛ مثل افشای اطلاعاتی که حداقل بتواند مواردی را در اختیار تحلیلگران قرار دهد تا بتوانند شرایط موجود را تحلیل و آن را به بازار و سهامداران ارائه کنند. برخی از این اطلاعات با توجه به شرایط فعلی میتواند محرمانه باشد، اما به هر حال سرمایهگذاران باید دیدی نسبت به آینده داشته باشند؛ بنابراین بحث شفافیت اطلاعاتی یکی از الزامات مهم است.
این کارشناس بازار سرمایه افزود: موضوع دوم بحث نقدشوندگی است. همانطور که بعد از جنگ ۱۲ روزه، در حدود ۳۲ روز اولیه با صفهای فروش مواجه بودیم و بعد وزارت اقتصاد وارد شد و منابعی را برای حمایت از بازار تخصیص داد و پس از آن، با قیمتهای بالاتر توانستند مبالغ حمایتی را از بازار خارج کنند و بازار وضعیت بهتری گرفت، اکنون هم میتواند چنین حمایتی دوباره اتفاق بیفتد. این حمایت نقدینگی میتواند از سمت وزارت اقتصاد، صندوقهای بازنشستگی و انواع صندوقهایی باشد که هر ساله در پایان سال نگاهی به نقدینگی موجود خود در بورس دارند و روی آن برای تسویه یکسری حسابوکتابها یا سایر نیازهای نقدینگی مانند تسویه اعتبارات و موارد دیگر حساب میکنند.
او تأکید کرد: اگر بخواهیم ابتدا صنایعی را باز کنیم که از جنگ آسیب ندیدهاند، فشار فروش روی این نمادها وارد میشود و در نهایت تا زمانی که تکلیف صنایع آسیبدیده مشخص نشده باشد، چون این صنایع عمدتاً لیدر بازار هستند، فشار فروش به نمادهای آسیبندیده نیز تسری پیدا میکند. در چنین شرایطی ممکن است نمادهایی که آسیب ندیدهاند، صرفاً به دلیل نیاز به نقدینگی و عوامل مشابه، به اندازه نمادهای آسیبدیده یا حتی بیشتر اصلاح قیمتی را تجربه کنند؛ بنابراین از نظر من بازگشایی طبقاتی راهحل مناسبتری است.
پورکار در ادامه گفت: به نظر من ابتدا باید نمادهای آسیبدیده تعیین تکلیف شوند، سطح قیمتی آنها کشف شود و مشخص شود کدام نمادها قابلیت بازگشایی دارند؛ برای این کار باید آسیبسنجی دقیقی انجام شود و مدلهای مختلفی برای آن در نظر گرفت. همچنین حمایتی که وزارت اقتصاد میتواند از نمادهای آسیبدیده انجام دهد، میتواند در قالب خرید داراییها، توجه به ارزش جایگزینی و نگاه بلندمدت یا سایر روشها باشد.
او بیان کرد: برای نمادهایی که واقعاً به مشکل خوردهاند، میتوان از مدلهایی مشابه مدل بانک آینده استفاده کرد؛ همانطور که در زمان انحلال بانک آینده، سهامداران سهام خود را با چه قیمت و در چه شرایطی واگذار کردند. برای این نمادهای مشکلدار میتوان فرآیند خروج سهامداران را تسهیل کرد تا زمانی که این شرکتها دوباره به رویه تولید و فعالیت عملیاتی بازگردند نمادشان متوقف بماند، اما هر سهامداری که بخواهد از قبل خارج شود، بتواند با مدلهایی مشابه ادغام بانک آینده، بهراحتی از سهم خارج شود.
این کارشناس بازار سرمایه افزود: به نظر من، پس از آنکه فشار ناشی از نگرانی بازار درباره شرکتهای آسیبدیده جبران شد، میتوان در مرحله بعدی بازگشایی نمادهای دیگر را با یک اصلاح حداقلی انجام داد؛ به گونهای که بخش عمده نیازهای نقدینگی و نگرانیهای مربوط به فروش سهامداران پوشش داده شود و حداقل فشار فروش اضافهای بر نمادهایی که آسیب ندیدهاند و حتی عملکرد خوبی هم داشتهاند، وارد نشود.
پورکار در پایان بیان کرد: اگر این روند بهدرستی طی شود، بازار میتواند بسیار سریعتر به نقطه تعادل خود بازگردد و از ایجاد فشارهای غیرمنطقی بر سهام و سهامداران جلوگیری شود.