باشگاه خبرنگاران جوان - سفر وزیرخارجه کشورمان به روسیه در میانه آتشبس سرد و شکنندهای که میان تهران و واشنگتن برقرار شده و هرلحظه میتواند با نقض عهد طرف مقابل، مجددا به جنگی فراگیر و منطقهای تبدیل شود مطمئنا از اهمیت بسزایی برخوردار است. دیدار با رئیس جمهور روسیه به عنوان یکی از مهمترین شرکای راهبردی ایران که در یک سال گذشته در حوزههای گوناگون سیاسی، نظامی و امنیتی درکنار ایران ایستاده و میتواند در روزهای پساجنگ نیز به یکی از موتورهای محرک اقتصاد ایران بدل شود در شرایط کنونی نظام بینالملل میتواند دارای پیامهای مستقیمی برای طرفهای درگیر با ایران باشد.
توان بازیگری روسیه در حوزههای مختلف از جمله شورای امنیت سازمان ملل و اثرگذاری مسکو در معادلات سیاسی و اقتصادی جهانی از یک سو و همچنین حضور این کشور در همسایگی ایران بهعنوان یکی قدرتهای بینالمللی لزوم دیپلماسی فعال و رایزنیهای سطح بالا را با کرملین اجتناب ناپذیر میکند. همسوی و همراستا بودن دو کشور دربسیاری از روندهای جهانی همچون چند ساخت جهان چندقطبی و یا شراکت در ساختارهای همچون بریکس، سازمان همکاریهای شانگهای و یا اتحادیه اقتصادی اوراسیا که با قرارداد جامع همکاریهای بین دو کشور پیوند خورده، اهمیت سفر وزیرخارجه به روسیه را در این برهه زمانی مشخص میکند. در همین زمینه و به منظور شفاف سازی اهداف و برنامههای سفر عباس عراقچی به مسکو گفتگوی را با دکتر کاظم جلالی سفیر ایران در مسکو انجام دادهایم که مشروح آن را ادامه میخوانید:
جناب اقایی جلالی برنامه سفر آقای عراقچی به روسیه به چه شکلی است و ایشان چه ملاقاتهای با مقامات روسیه خواهند داشت؟
- جناب آقای عراقچی دوشنبه به مسکو سفر خواهند کرد و دیدارهای را با جناب آقای ولادیمیر پوتین رئیس جمهور فدراسیون روسیه برگزار خواهند کرد.
آیا موضوع این دیدارهای سطح بالا در روسیه رایزنی در خصوص تحولات منطقه و جنگ میان ایران و آمریکا و اسرائیل و موضوعات مطرح شده در مذاکرات اسلام آباد خواهد بود؟
- طبیعتا و با توجه به روابط دوستانه با روسیه نیاز هست که رایزنی داشته باشیم از تحولاتی که اتفاق افتاد و این مسائل رو مورد بررسی قرار بدهیم و قاعدتا مسائل هستهای، مسائل مربوط به منطقهای و دو جانبه هم قاعدتا مطرح خواهد شد.
ارزیابی شما از مواضع و عملکرد دولت فدراسیون روسیه نسبت به جنگ اخیر و رفتار امریکا علیه ایران و حق دفاع مشروع دولت جمهوری اسلامی دفاع کرد؟
- روسیه همانطور که شاهد بودیم در اولین ساعات بعد حملات ۹ اسفند این حملات رو محکوم کرد و وزارت خارجه این کشور در خصوص نا مشروع بودن این حملات چتدین بیانیه صادر کرند و همچنین جناب پوتین اولین رهبری بودند که شهادت قائد امت رو تسلیت گفتند و همینطور جزو اولین رهبران جهان بودند که آغاز رهبری ایت الله سید مجتبی خامنهای را به ایشان و ملت ایران تبریک گفتند. ایشان همچنین پس از شهادت دکتر لاریجانی پیام تسلیت دادند.
همه این موارد شواهدی است از اینکه روسیه این اقدامات تجاوزکارانه رو محکوم کرد و درطول این مدت رایزنیهای سطح بالای با روسیه وجود داشت تقریبا ۱۱ بار دو وزیر خارجه با هم گفتوگو کردند که برخی به ابتکار کار ما و برخی به ابتکار طرف روس و ۳ بار هم روسای جمهور دو کشور با یکدیدگر به صورت تلفنی صحبت کردند و همچنین کمکهای بشر دوستانه که بالای ۴۰۰ تن کالایهای بشر دوستانه به ایران فرستادند. از همه مهمتر هماهنگی در مواضع سیاسی میان دو کشور در مجامع بین المللی بود به ویژه در بحث پیش نویس قطعنامه امریکایی که البته متن پیشنهادی از سوی یکی از کشورهای همسایه بود ولی همه میدانند که این اقدام با هماهنگی طرف آمریکایی انجام شد خوشبختانه دو کشور چین و روسیه هر دو قطعنامه را وتو کردند و اینها همه همکاریهای بود که بین ایران و روسیه در حوزههای مختلف اتفاق افتاد.
جناب سفیر شما این سفر جناب اقای عراقچی وزیر خارجه کشورمان را تا چه حد در حل مسائل موجود در منطقه مفید میبینید؟
-به هر حال روسیه هم یک کشور بزرگ و مهم بین المللی و هم یکی از همسایگان بزرگ و تاثیر گذار ماست همانطور که ما با عمده کشورهای دوست و همسایه رایزنی داریم. کما اینکه وزیر محترم خارجه به پاکستان و عمان سفر کردند طبیعی است که ما مرتب با کشورهای همسایه و دوست رایزنی داشته باشیم و از پیشنهادات و ابتکاراتی که داشته باشندها بهرمند شویم لذا طبیعی است که این سفر میتواند بسیار موثر و مفیدی باشه برای کشورمان.
جناب دکتر جلالی شما فرمودید که ما از ابتکارات کشورهای دوست برای رفع مشکلات استقبال میکنیم. آیا تا کنون مشخص شده که روسیه آیا پیشنهاد واضح و ملموسی برای حل چالشهای فعلی میان ایران و آمریکا ارائه داده یا خیر؟
- معمولا در گفتوگوهای که به شکل تلفنی و یا حضوری انجام میشود قاعدتا پیشنهاداتی مطرح میشود و این ابتکارات و پیشنهادات در سطوح بالا در کشور مورد بحث و بررسی قرار میگیره و انهای که در راستای منافع ملی ما باشه حتما مورد توجه قرار میدهیم.
جناب دکتر نظر مسکو در خصوص محاصره دریایی که برخلاف حقوق بین الملل از سوی آمریکاییها در قبال ایران در حال انجام آن هستند چیست و چه موضعی دارند؟
- طبیعی است که نگاه مسکو با نگاه ایران هم راستا است، زیرا روسیه اساسا امریکا و رژیم صهیونیستی را متجاوز به جمهوری اسلامی ایران میداند. حتی در قطعنامههای که پیشنهاد شد در شورای امنیت و یا بحثهای که در مجامع بین المللی رخ داد روسیه همیشه به این نکته اشاره داشته که چرا به ریشه بحران نمیپردازید و ریشه این بحران تجاوز امریکا و رژیم صهیونیستی به ایران است ان هم در میان مذاکراتی که میتوانست ثمر بخش و نتیجه بخش باشه لذا نگاه دو پایتخت یک نگاه همگرایانه است.
جناب سفیر اینکه امریکا همزمان به دنبال مذاکره و فشار بر روی ایران است این رفتار را چگونه ارزیابی میکنید؟
- ما از قبل به امریکاییها بی اعتماد بودیم و در طول این ۴۷ سال هم همیشه مردم و مسئولین به این موضوع اذعان داشتند که رفتار امریکاییها اعتماد ساز نیست. در جریان اخیر نیز جمهوری اسلامی ایران دو مرحله وارد مذاکرات شد و در هر دو مرحله وزیر خارجه عمان که واسطه بود بر این مواضع تاکید کردند به این نکته تاکید داشت که این مذاکرات میتوانست به نتیجه منتج شود ولی امریکاییها در وسط مذاکره به ما حمله کرده و از عملیات فریب استفاده کردند و این موضوع الان برای تمام دنیا روشن است و این طبیعی است که بی اعتمادی ما نسبت به مسئولین امریکایی به شدت افزایش داد و این یکی از موانع بزرگ برای به سرانجام نرسیدن مذاکرات شد.
جناب دکتر جلالی رفتار ترامپ را در خصوص این موضع که در اخرین اظهارات خود گفته لزومی به سفر نمایندگان ما به اسلام اباد وجود ندارد و ما همه چیز را در اختیار داریم و از همین جا کنترل میکنیم و مسئولین ایرانی اگر نظراتی دارند میتوانند تلفنی آن را بیان کنند چیست. به طور واضح شما این رفتار ترامپ را چگونه ارزیابی میکنید؟
- یک نوع سردرگمی در میان مسئولان امریکا وجود دارد و این کاملا مشهود است. مواضع انها متناقض است و ترامپ تلاش میکنه با رسانههای اجتماعی به نوعی افکار عمومی را کنترل کنه و اثرگذار باشه بر روی قیمت نفت. البته ما این اقدامات را پروپوگاندا و حرکات سیاسی میبینیم که البته باطن اون برای تمام مردم کشور و افکار عمومی جهان اشکار شده که البته ما هیچ گونه صداقتی در انها نمیبینیم.