باشگاه خبرنگاران جوان؛ رضوان پاک منش - متاسفانه، زیرساخت‌های گردشگری و حمل و نقل استان، به ویژه در سال‌های گذشته، نتوانسته‌اند همگام با پتانسیل‌های موجود، توسعه یابند. در این یادداشت، به بررسی و تبیین اهمیت راه‌اندازی قطار گردشگری در استان لرستان پرداخته خواهد شد. این امر از جنبه‌های مختلف اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و گردشگری قابل بررسی است. 

راه‌اندازی قطار گردشگری در لرستان می‌تواند اهداف چندگانه‌ای را دنبال کند که مهمترین آنها عبارتند از افزایش جذب گردشگر: ایجاد یک شیوه نوین و جذاب برای سفر به لرستان، می‌تواند گردشگران داخلی و خارجی بیشتری را جذب کند.

 افزایش ورود گردشگر به معنی افزایش تقاضا برای خدمات اقامتی، پذیرایی، حمل و نقل و خرید صنایع دستی است که به طور مستقیم به رونق اقتصادی استان کمک می‌کند. 

تنوع‌بخشی به جاذبه‌های گردشگری: قطار گردشگری می‌تواند تجربه‌ای منحصر‌به‌فرد را ارائه دهد و جاذبه‌های جدیدی مانند سفر در دل طبیعت یا بازدید از مسیر‌های تاریخی را به لرستان اضافه کند. 

ارتقای سطح فرهنگی و اجتماعی: آشنایی بیشتر گردشگران با فرهنگ، تاریخ و آداب و رسوم لرستان، منجر به تبادل فرهنگی و درک متقابل خواهد شد. همچنین، توسعه زیرساخت‌های گردشگری، اشتغال‌زایی و بهبود کیفیت زندگی برای ساکنان محلی را به همراه دارد. 

حفظ و معرفی میراث فرهنگی و طبیعی: قطار گردشگری می‌تواند به عنوان بستری برای معرفی و حفاظت از میراث غنی استان، از جمله آثار تاریخی، مناطق حفاظت شده و جاذبه‌های طبیعی، مورد استفاده قرار گیرد. 

قطار گردشگری لرستان احیا شود 

معاون عمرانی استاندار لرستان پیش از این  با اشاره به مطالبه مردم و گردشگران برای احیای قطار گردشگری گفت: امیدوارم این قطار دوباره راه‌اندازی شود تا بتوانیم از ظرفیت‌های ریلی استان به‌ویژه در شهرستان دورود برای رونق گردشگری و توسعه استفاده کنیم. 

مهدی مجیدی در آیین تکریم و معارفه مدیران راه‌آهن شهرستان دورود که با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای جنگ رمضان به‌ویژه رهبر شهید اظهار کرد: شهرستان دورود یکی از نقاطی بود که مورد حملات دشمن قرار گرفت و تعدادی از همشهریانمان به شهادت رسیدند. 

وی ادامه‌داد: خوشبختانه با پیگیری‌های خوب مسئولان، ستاد بازسازی شهرستان دورود جزو پیشروترین‌ها بود، در بحث پرداخت ودیعه مسکن به خانوار‌های آسیب‌دیده، درود از اولین شهرستان‌هایی بود که مدارک و مستندات را بارگذاری کرد و ودیعه مسکن پرداخت شد. 

معاون استاندار لرستان با اشاره به آمار بازسازی در استان گفت: تا امروز ۱۳۷ مورد در سامانه ثبت شده که برای ۱۲۰ خانوار ودیعه مسکن پرداخت شده است. استان لرستان در حوزه بازسازی بنیاد مسکن، یکی از استان‌های پیشگام کشور است و در شهرستان درود این روند با سرعت ویژ‌های انجام شد. 

مجیدی به جایگاه اقتصادی و جغرافیایی لرستان اشاره کرد و افزود: استان لرستان با وسعت حدود ۲۸ هزار کیلومتر مربع و جمعیتی بالغ بر یک میلیون و ۸۰۰ هزار نفر، شامل ۱۲ شهرستان، ۳۳ شهر و بیش از ۲۸۰۰ روستا، سهم قابل توجهی از تولید ناخالص ملی دارد. این استان فراتر از نیاز خود، در حوزه کشاورزی، صنعت و خدمات به کشور خدمت میکند. 

وی با تأکید بر جایگاه ویژه شهرستان دورود گفت: دورود سومین شهرستان پرجمعیت استان است، اما در برخی شاخص‌ها پیشتاز است.. وجود راه‌آهن، کارخانه سیمان و ظرفیت‌های بینظیر گردشگری، نقش درود را در استان برجسته کرده است. مسیر ریلی لرستان یکی از زیباترین مسیر‌های ریلی کشور است که بسیاری از گردشگران آن را برای لذت بردن از طبیعت، جنگلها، مراتع و آبشار‌های زیبا انتخاب میکنند. 

معاون استاندار لرستان با اشاره به مطالبه مردم و گردشگران برای احیای قطار گردشگری بیان کرد: قطار گردشگری که پیش از این در استان فعال بود، متأسفانه به دلایل مقطعی تعطیل شده است. انتظار داریم با حمایت مجموعه راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران، این قطار دوباره راه‌اندازی شود تا بتوانیم از ظرفیت‌های ریلی استان به‌ویژه در شهرستان دورود برای رونق گردشگری و توسعه استفاده کنیم. 

جنبه‌های اقتصادی 

راه‌اندازی قطار گردشگری در لرستان، پتانسیل قابل توجهی برای ایجاد و تقویت بخش‌های اقتصادی مختلف دارد: 

اشتغال‌زایی مستقیم و غیرمستقیم: احداث و بهره‌برداری از قطار گردشگری، نیاز به نیروی انسانی در بخش‌های مختلف مانند کارکنان قطار، پرسنل پذیرایی، راهنمایان گردشگری، نیرو‌های خدماتی در ایستگاه‌ها و… را افزایش می‌دهد. همچنین، توسعه اقامتگاه‌ها، رستوران‌ها، فروشگاه‌های صنایع دستی و واحد‌های تولیدی مرتبط با گردشگری، اشتغال غیرمستقیم را نیز به شدت تحت تاثیر قرار می‌دهد. 

افزایش درآمد ناخالص داخلی استان (GDRP): با ورود گردشگران بیشتر و افزایش مصرف خدمات و کالاها، درآمد‌های حاصل از بخش گردشگری استان افزایش یافته و به رشد GDRP کمک شایانی خواهد کرد. 

توسعه صنایع دستی و سوغات: قطار گردشگری فرصتی عالی برای معرفی و فروش محصولات بومی و صنایع دستی لرستان است. این امر، نه تنها به اقتصاد تولیدکنندگان محلی کمک می‌کند، بلکه باعث حفظ و احیای هنر‌های سنتی نیز می‌شود. 

جذب سرمایه‌گذاری: موفقیت یک پروژه قطار گردشگری می‌تواند سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی را به سرمایه‌گذاری در سایر بخش‌های گردشگری استان، مانند احداث هتل‌ها، اقامتگاه‌های بوم‌گردی و مراکز تفریحی، ترغیب کند. 

توسعه زیرساخت‌های عمرانی: برای پشتیبانی از قطار گردشگری، نیاز به ارتقا و توسعه زیرساخت‌های عمرانی مانند ایستگاه‌ها، مسیر‌های دسترسی به جاذبه‌ها و بهبود وضعیت راه‌ها خواهد بود که این خود به نوبه خود توسعه کلی استان را به همراه دارد. 

جنبه‌های فرهنگی و اجتماعی 

فرهنگ غنی و پویای لرستان، یکی از مهمترین جاذبه‌های این استان محسوب می‌شود. قطار گردشگری می‌تواند نقشی کلیدی در انتقال و ترویج این فرهنگ ایفا کند: 

تبادل فرهنگی و آشنایی با آداب و رسوم: گردشگرانی که با قطار سفر می‌کنند، فرصت بیشتری برای تعامل با مردم محلی، آشنایی با سنت‌ها، موسیقی، رقص، زبان و پوشاک لری خواهند داشت. این تبادل فرهنگی، درک متقابل را افزایش داده و به کاهش کلیشه‌ها کمک می‌کند. 

حفظ و احیای میراث ناملموس: قطار گردشگری می‌تواند بستری برای معرفی و ترویج داستان‌ها، اسطوره‌ها، موسیقی مقامی، آیین‌ها و رسوم کهن لرستان باشد. برگزاری برنامه‌های فرهنگی در طول سفر یا در ایستگاه‌های مقصد، می‌تواند به حفظ این میراث ناملموس کمک کند. 

ارتقای هویت منطقه‌ای: معرفی ظرفیت‌های فرهنگی لرستان به سطح ملی و بین‌المللی، باعث تقویت حس هویت و افتخار در میان ساکنان استان می‌شود. 

توسعه پایدار اجتماعات محلی: گردشگری پایدار، با در نظر گرفتن منافع جوامع محلی، می‌تواند به بهبود وضعیت اقتصادی و اجتماعی این مناطق کمک کند. قطار گردشگری، با هدایت جریان گردشگر به نقاط مختلف استان، می‌تواند توزیع عادلانه منافع گردشگری را تسهیل نماید. 

افزایش تعاملات اجتماعی: ایجاد فرصت‌هایی برای تعامل بین گردشگران و ساکنان محلی، می‌تواند به ایجاد روابط اجتماعی پایدارتر و افزایش همدلی کمک کند. 

جنبه‌های گردشگری 

استان لرستان دارای ظرفیت‌های گردشگری بالقوه‌ای است که با راه‌اندازی قطار گردشگری، می‌توان این ظرفیت‌ها را به فعلیت رساند: 

ایجاد مسیر‌های گردشگری جذاب: قطار گردشگری می‌تواند مسیر‌های خاصی را برای دسترسی به جاذبه‌های طبیعی مانند دشت‌های سرسبز، آبشار‌های خروشان (مانند آبشار بیشه و آبشار وارک)، کوهستان‌های سترگ (مانند رشته کوه زاگرس) و غار‌های شگفت‌انگیز (مانند غار کلماکره) ایجاد کند. 

گردشگری فرهنگی و تاریخی: این قطار می‌تواند گردشگران را به بازدید از اماکن تاریخی مانند قلعه فلک‌الافلاک، پل‌های تاریخی (مانند پل شکسته شوشتر که البته در خوزستان است ولی نزدیکی مسیر می‌تواند مورد توجه باشد، یا پل گاو میشان در لرستان)، تپه‌های باستانی و موزه مردم‌شناسی هدایت کند. 

گردشگری طبیعت‌گردی و ماجراجویی: عبور قطار از میان دره‌ها و مناطق کوهستانی، خود تجربه‌ای بی‌نظیر از طبیعت‌گردی را ارائه می‌دهد. همچنین، می‌توان ایستگاه‌هایی را در نزدیکی مناطق مناسب برای پیاده‌روی، کوهنوردی و دوچرخه‌سواری طراحی کرد. 

گردشگری غذایی: معرفی و تجربه غذا‌های محلی لرستان، مانند آش ترش، کوفته بروجردی و شیرینی‌های سنتی، می‌تواند بخشی از تجربه سفر با قطار گردشگری باشد. 

گردشگری ریلی: خود سفر با قطار، به ویژه قطار‌های مدرن و مجهز، می‌تواند به عنوان یک جاذبه گردشگری محسوب شود. مناظر طبیعی که از پنجره قطار دیده می‌شوند، بخشی جدایی‌ناپذیر از تجربه گردشگری ریلی هستند. 

تعطیلات و رویداد‌های خاص: امکان برگزاری تور‌های خاص در مناسبت‌های مختلف مانند نوروز، جشنواره‌های محلی یا رویداد‌های ورزشی، با استفاده از قطار گردشگری وجود دارد. 

راه‌اندازی قطار گردشگری در لرستان، نه تنها یک پروژه صرفا اقتصادی نیست، بلکه گامی بلند در جهت توسعه همه‌جانبه فرهنگی، اجتماعی و گردشگری این استان کهن خواهد بود. این اقدام می‌تواند نقشه راهی برای معرفی لرستان به عنوان مقصدی جذاب و پایدار در صنعت گردشگری کشور ترسیم کند. با برنامه‌ریزی دقیق، سرمایه‌گذاری هدفمند و همکاری تمام ذینفعان، می‌توان شاهد شکوفایی پتانسیل‌های بی‌نظیر لرستان از طریق این شیوه نوین گردشگری بود.