چرا شرکتهای بزرگ نفتی آمریکا ترامپ را پیروز ونزوئلا نمیدانند؟
با وجود تمام تلاش ها و هیاهوها، ربودن مادورو تغییر رژیم مورد انتظار مدیران ارشد انرژی آمریکا را فراهم نکرد.
باشگاه خبرنگاران جوان - ترامپ ادعا میکند همه چیز در عملیات ونزوئلا به زیبایی پیش رفته است. یک دیکتاتور متهم به تروریسم مواد مخدر دستگیر شده و برای محاکمه به دادگاهی در نیویورک آورده شد، و بزرگترین ثروت نفتی جهان اکنون در اختیار ایالات متحده است. او پس از اعلام اینکه میلیاردها دلار نفت خام ونزوئلا اکنون به سمت آمریکا در حرکت است، گفت: «ما وارد کسبوکار نفت شدهایم.»
ترامپ هفته گذشته در کاخ سفید به مدیران ارشد شرکتهای بزرگ نفتی گفت: «با ونزوئلاییها حرف نزنید، با من حرف بزنید.» اما مشکل اینجاست که شرکتهای بزرگ نفتی (Big Oil) اینگونه نمیبینند. مدیران عامل اکسونموبیل و کونوکوفیلیپس عجلهای برای بازگشت به ونزوئلا ندارند. ترامپ روز جمعه گذشته مدیران نفتی را به کاخ سفید دعوت کرد تا آنها را ترغیب کند ۱۰۰ میلیارد دلار برای نوسازی صنایع نفت و گاز ونزوئلا سرمایهگذاری کنند. دههها تحریم اقتصادی آمریکا باعث شده زیرساختهای صنعتی این کشور به شدت فرسوده شود.
صنعت نفت ونزوئلا بین سالهای ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۷ توسط هوگو چاوز، رئیسجمهور سوسیالیست پیشین، ملی شد. این سیاست در دوران نیکلاس مادورو، جانشین او، ادامه یافت؛ مادورو در ۳ ژانویه با حمله نیروهای ویژه آمریکا به اقامتگاهش در کاراکاس ربوده شد. پس از ملی شدن صنعت نفت ونزوئلا و واگذاری مدیریت آن به شرکت دولتی PDVSA، غولهای نفتی آمریکایی اکسون و کونوکو عملیات خود را در این کشور متوقف کردند. آنها بعداً در دادگاههای آمریکا شکایت کردند و حکم دادند که ونزوئلا ۱۳ میلیارد دلار بابت داراییهای مصادرهشده به آنها بدهکار است.
شرکت سوم بزرگ نفتی آمریکا، شورون، به همکاری با PDVSA ادامه داد. در نشست نفتی کاخ سفید هفته گذشته، مدیران اکسون و کونوکو به ترامپ گفتند که به دلیل ریسک سرمایهگذاری، هنوز آماده بازگشت به ونزوئلا نیستند. دارن وودز، مدیرعامل اکسون، ونزوئلا را «غیرقابل سرمایهگذاری» توصیف کرد. او گفت: «ما سابقه بسیار طولانی در ونزوئلا داریم... داراییهایمان دو بار مصادره شد. تصور کنید برای بار سوم بازگشت، به تغییرات بسیار اساسی نیاز دارد نسبت به آنچه در گذشته دیدهایم و همچنین وضعیت فعلی». او افزود: «اگر به چارچوبهای قانونی و تجاری امروز در ونزوئلا نگاه کنیم، در حال حاضر این کشور غیرقابل سرمایهگذاری است. ونزوئلا به تغییرات اساسی در چارچوبهای تجاری، نظام حقوقی، حفاظتهای سرمایهگذاری پایدار و قوانین هیدروکربن کشور نیاز دارد». مدیرعامل کونوکو، رایان لنس، نیز همین نظر را تکرار کرد و گفت: «باید به بازسازی کامل سیستم انرژی ونزوئلا فکر کنیم، از جمله PDVSA.»
این یعنی ونزوئلا هنوز دور از کنترل آمریکا است. مادورو ربوده شده، اما دولت ونزوئلا همچنان تحت ریاست موقت دلسی رودریگز و همان کابینه قبلی به کار خود ادامه میدهد. رودریگز و دستیاران ارشدش، از جمله وزیر دفاع ولادیمیر پادرینو، تهاجم آمریکا را محکوم کرده و خواستار بازگشت امن مادورو و همسرش شدهاند. ونزوئلا فروپاشی نکرده و دولت سوسیالیستی آن سرنگون نشده است. اعزام دهها ناو جنگی، ۱۵ هزار سرباز و ۲۰۰ کماندو عملیات ویژه — با هزینهای بیش از ۶۰۰ میلیون دلار — برای ربودن مادورو، ظاهراً پیروزی بزرگی به بار آورده است. اما از دیدگاه شرکتهای بزرگ نفتی این «مأموریت انجامشده» محسوب نمیشود. ونزوئلا همچنان «غیرقابل سرمایهگذاری» است؛ یعنی به زبان سرمایهداری، تغییر رژیم کافی نبوده تا شرکتهای نفتی آنچه میخواهند — کنترل کامل بر ثروت هیدروکربنی ونزوئلا — را به دست آورند.
شرکتهای بزرگ نفتی کمپین انتخاباتی ترامپ در ۲۰۲۴ را حمایت کردند. تحویل ونزوئلا بخشی از معامله بود. اما آنچه مدیران عامل به رئیسجمهور میگویند، نشان میدهد ترامپ نتوانسته به اندازه کافی ونزوئلا را به دست آورد و تحویل شرکتهای نفتی آمریکا دهد تا آنها برای بازگشت به این کشور آمریکای جنوبی احساس اطمینان کنند. به همین دلیل واکنش ترامپ در آخر هفته کاملا عصبی بود. وقتی خبرنگاران در هواپیمای ایرفورس وان از او دربارهٔ عدم تمایل اکسون برای سرمایهگذاری ۱۰۰ میلیارد دلاری در ونزوئلا پرسیدند، پاسخ داد: «از پاسخ اکسون خوشم نیامد... آنها زیادی زیرک بازی میکنند». ترامپ در نشانهای از نارضایتی گفت که در آینده مانع بازگشت اکسون به ونزوئلا خواهد شد.
شرکتهای بزرگ نفتی جشن ظاهری پیروزی عملیات ونزوئلا را خراب کردند. حمله نمایشی، تغییر دولتی در کاراکاس ایجاد نکرد. خبرنگاران مستقل که از کاراکاس گزارش میدهد، میگوید دولت موقت تحت رهبری رودریگز سیاستهای مادورو را ادامه میدهد. مدیران نفتی آمریکا هم ظاهراً با این ارزیابی موافقاند. اگر ترامپ به جای ربودن چند نفتکش، بخواهد کنترل واقعی بر ثروت نفتی ونزوئلا را به دست آورد، باید نیروهای آمریکایی را برای حمله گسترده به کشور بفرستد و رژیم جدیدی نصب کند. این کار هزینههای سیاسی و نظامی عظیم و احتمالاً غیرقابل تحملی به همراه خواهد داشت.
منبع : آرتی
