باشگاه خبرنگاران جوان؛ رضوان پاک منش - در این میان، نانوایی‌ها به عنوان قلب تپنده این چرخه، نقشی بی‌بدیل ایفا می‌کنند. اما امروز، نانوایی‌ها در استان لرستان، همچون بسیاری دیگر از نقاط کشور، با چالش‌هایی جدی رو‌به‌رو هستند؛ چالش‌هایی که عمدتاً به وابستگی به یک منبع سوخت واحد و تبعات زیست‌محیطی و اقتصادی آن بازمی‌گردد.

در این میان، ایده "دوگانه‌سوز شدن" نانوایی‌ها، نه یک انتخاب لوکس، بلکه یک ضرورت انکارناپذیر برای حرکت به سوی توسعه پایدار در استان لرستان است. 

مزایای زیست‌محیطی 

اولین و شاید بارزترین فایده دوگانه‌سوز شدن نانوایی‌ها، تاثیر مثبت آن بر محیط زیست است. وابستگی نانوایی‌ها به سوخت‌هایی مانند گازوئیل یا مازوت، به ویژه در فصول سرد سال، منجر به انتشار مقادیر قابل توجهی آلاینده‌های زیان‌آور در هوا می‌شود. این آلاینده‌ها که شامل ذرات معلق، اکسید‌های نیتروژن و گوگرد هستند، علاوه بر تشدید پدیده وارونگی هوا در مناطق کوهستانی و دشترفت لرستان، سلامت شهروندان را به طور جدی تهدید می‌کنند. تنفس هوای آلوده، عامل اصلی بسیاری از بیماری‌های تنفسی، قلبی و حتی سرطان است. 

با تبدیل نانوایی‌ها به سیستم دوگانه‌سوز، امکان استفاده از سوخت‌های پاک‌تر مانند گاز طبیعی یا حتی گاز مایع (LPG) فراهم می‌شود. این امر به طور چشمگیری انتشار گاز‌های گلخانه‌ای و آلاینده‌ها را کاهش داده و به بهبود کیفیت هوای استان، حفظ سلامت عمومی جامعه و مقابله با اثرات مخرب تغییرات اقلیمی کمک شود. 

۲۵ درصد نانوایی‌های لرستان دوگانه‌سوز شدند 

مدیرکل غله و خدمات بازرگانی لرستان  پیش از این گفت: «یکی از مهم‌ترین برنامه‌هایی که در دستور کار قرار دارد  دوگانه‌سوز بودن نانوایی‌هاست تا در صورت نیاز بتوانند از سوخت دوم استفاده کنند که در همین راستا تاکنون ۲۵ درصد نانوایی‌های لرستان دوگانه‌سوز شدند.» 

دوگانه‌سوزی نانوایی‌ها، اقدامی در جهت مدیریت انرژی است و همچنین برنامه‌ای برای فعالیت در شرایطی است که ممکن است سوخت اصلی دچار مشکل شود که این برنامه از سال‌های قبل آغاز شده و ادامه دارد 

مزایای اقتصادی؛ انگیزه مضاعف برای تحول 

فراتر از منافع زیست‌محیطی، دوگانه‌سوز شدن نانوایی‌ها، بستری مناسب برای شکوفایی اقتصادی این صنف فراهم می‌آورد. یکی از اصلی‌ترین مزایای اقتصادی، کاهش هزینه‌های جاری برای نانوایان است. در شرایطی که قیمت سوخت‌های فسیلی همواره با نوسان همراه است و گاهی با کمبود عرضه نیز مواجه می‌شویم، داشتن گزینه‌های جایگزین به نانوا امکان می‌دهد تا همواره از سوخت ارزان‌تر و در دسترس‌تر بهره‌مند شود. این امر به طور مستقیم بر افزایش سودآوری و ثبات اقتصادی واحد‌های نانوایی تأثیر می‌گذارد. 

علاوه بر این، وابستگی کمتر به یک منبع انرژی واحد، امنیت انرژی نانوایی‌ها را تضمین می‌کند. تصور کنید در روز‌های سرد زمستان، به دلیل افت فشار گاز، نانوایی‌ها مجبور به تعطیلی شوند؛ این اتفاق نه تنها برای نانوا زیان‌بار است، بلکه امنیت غذایی مردم را نیز خدشه‌دار می‌کند. سیستم دوگانه‌سوز این ریسک را به حداقل می‌رساند. 

از منظر کلان‌تر، این تحول می‌تواند به ایجاد اشتغال در حوزه نصب، تعمیر و نگهداری تجهیزات دوگانه‌سوز و همچنین در زنجیره تأمین سوخت‌های جایگزین منجر شود. همچنین، با کاهش هزینه‌های تولید، نانوایان قادر خواهند بود تا با کیفیت بهتر و قیمت مناسب‌تر نان را به دست مصرف‌کنندگان برسانند که این خود رضایت عمومی را افزایش می‌دهد. در نهایت، اجرای چنین طرح‌هایی، گامی مهم در جهت مدیریت بهینه منابع انرژی کشور و جلوگیری از هدررفت سرمایه‌های ملی است. 

چالش‌ها و گام‌های عملی در لرستان 

با وجود این مزایای روشن، اجرای طرح دوگانه‌سوز کردن نانوایی‌ها در استان لرستان با چالش‌هایی نیز همراه است. هزینه اولیه تبدیل تجهیزات، یکی از موانع اصلی پیش روی نانوایان است. بسیاری از نانوایان، به خصوص واحد‌های صنفی کوچک، توانایی تأمین این هزینه را به صورت یکجا ندارند. لذا، ارائه از سوی سازمان‌های مربوطه (مانند سازمان صنعت، معدن و تجارت، شرکت گاز استان و شرکت پخش فرآورده‌های نفتی) امری ضروری است. 

همچنین، نقش کلیدی در موفقیت این طرح ایفا می‌کند. نانوایان باید با نحوه کارکرد سیستم‌های دوگانه‌سوز، مزایای آن و چگونگی استفاده بهینه از سوخت‌های جایگزین آشنا شوند. برگزاری کارگاه‌های آموزشی و ارائه بروشور‌های اطلاع‌رسانی می‌تواند در این زمینه مؤثر باشد. 

برای تأمین سوخت جایگزین، مانند ایستگاه‌های پر کردن کپسول گاز مایع یا توسعه شبکه توزیع گاز سی‌ان‌جی در مناطق شهری، باید مورد توجه قرار گیرد. همکاری نزدیک میان دستگاه‌های اجرایی استان و بخش خصوصی برای رفع این موانع، مسیری هموارتر را برای تحقق این هدف مهم ترسیم خواهد کرد. 

دوگانه‌سوز شدن نانوایی‌ها در استان لرستان، بیش از آنکه یک پروژه عمرانی یا فنی باشد، سرمایه‌گذاری در سلامت، اقتصاد و آینده استان است. این اقدام، گامی بلند در جهت تحقق اهداف توسعه پایدار، کاهش آلودگی‌های زیست‌محیطی، ارتقاء سطح معیشت نانوایان و تأمین امنیت غذایی مردم منطقه خواهد بود. اکنون، زمان آن فرا رسیده است که با عزمی جدی و همکاری همه‌جانبه، این ضرورت را به واقعیتی ملموس در نانوایی‌های استان لرستان تبدیل کنیم.