باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - یک تیم بینالمللی از اخترفیزیکدانان رویکردی را توسعه دادهاند که از اندازهگیریهای پرتوهای کیهانی انجامشده توسط کاوشگرها و ابزارهای فضایی برای مطالعه خواص انتشار پلاسمای خورشیدی و تعیین شکل سهبعدی آنها استفاده میکند.
به گفته سرویس مطبوعاتی دانشگاه توکیو، این رویکرد به دانشمندان کمک میکند تا اثرات شرارههای خورشیدی را با دقت بیشتری پیشبینی کنند.
گاکو کینوشیتا، محقق دانشگاه توکیو، گفت: «درک چگونگی حرکت انتشار پلاسمای خورشیدی در فضا برای محافظت از زمین، ماهوارهها و خدمه ایستگاه فضایی بینالمللی بسیار مهم است. ما رویکردی را توسعه دادهایم که به ما امکان میدهد خواص این انتشارات را از طریق تعامل آنها با پرتوهای کیهانی مطالعه کنیم، که پیشبینیهای «آب و هوای فضا» را بهبود میبخشد.»
دانشمندان توضیح میدهند که پرتوهای کیهانی یونهای سنگین و ذرات پرانرژی هستند که در نتیجه فرآیندهای کم شناختهشده در نزدیکی سیاهچالهها، ستارههای نوترونی و سایر اجرام آسمانی دوردست، از محیط بین ستارهای وارد منظومه شمسی میشوند. این ذرات تهدیدی برای سلامت انسان و عملکرد مداوم الکترونیک در مدار هستند، به همین دلیل است که ستارهشناسان به طور فعال آنها را مطالعه میکنند.
مشاهدات اولیه از شارهای پرتوهای کیهانی نشان داده است که شدت آنها تا حد زیادی به فعالیت خورشیدی و ویژگیهای باد خورشیدی بستگی دارد. برهمکنش با ذرات پرانرژی، بخش قابل توجهی از این شارها را قبل از رسیدن به زمین کند میکند، پدیدهای که به عنوان اثر ووربوخ شناخته میشود. کینوشیتا و همکارانش از این پدیده برای مطالعه ویژگیهای انتشار گازهای خورشیدی استفاده کردند.
کینوشیتا خاطرنشان کرد که در مارس ۲۰۲۲، سه کاوشگر در موقعیتهای ایدهآل برای مشاهده یک فوران پلاسمای خورشیدی از مناطق مختلف منظومه شمسی قرار گرفتند: مدارگرد خورشیدی اروپا، ماموریت بینالمللی بپیکلمبو به عطارد و مدارگرد شناسایی ماه آمریکا (LRO). او افزود: با ترکیب دادههای پرتو کیهانی با اندازهگیریهای باد خورشیدی و میدانهای مغناطیسی، ساختار فیزیکی این فوران را آشکار کردیم.
محققان مشاهده کردند که با استفاده از پرتوهای کیهانی، توانستند چگونگی تغییر چگالی پلاسمای خورشیدی را هنگام حرکت به سمت مرزهای بیرونی منظومه شمسی و چگونگی تغییر زیرساختهای داخلی آن در طول انبساط و سرمایش ردیابی کنند. این رویکرد امکان درک وسیعتری از رفتار انتشارات خورشیدی در محیط بین سیارهای را فراهم میکند که برای پیشبینی دقیق تأثیر آنها بر جو زمین بسیار مهم است.
منبع: TASS