همه‌چیز درباره شیوه جدید استفاده از کالابرگ به روش دوم

باشگاه خبرنگاران جوان؛ حسین قربانی - با آغاز اجرای سیاست جدید دولت و مجلس در توزیع طرح کالابرگ الکترونیک، در حالی از دی‌ماه تمامی دهک‌های درآمدی مشمول دریافت آن شده‌اند که طی آئین‌نامه‌ای، دولت به تازگی دو شیوه را برای استفاده از کالابرگ پیش پای مردم قرار داده است؛ «بسته یک میلیون و ۳۵۰ هزار تومان کالایی تعریف شده دولت البته با پرداخت ۳۰۰ تا ۳۵۰ هزار تومان از جیب مردم» یا «خرید بر مبنای سلیقه خانوار به مبلغ یک میلیون تومان».

در همین رابطه مصاحبه تفصیلی با یعقوب اندایش معاون رفاه و امور اقتصادی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی صورت گرفته که در ادامه می خوانید.

 طرح جدید کالا برگ به روش دوم را توضیح دهید و چرا این کار را شروع کردید؟

 گزینه دوم کالابرگ که از نوبت دوم این مرحله یعنی بهمن ماه شروع خواهد شد با هدف حفظ قدرت خرید مردم شامل ۹ قلم کالاست که با یک قیمت مشخص به مردم عرضه می‌شود و مردم قسمتی از این قیمت را که حدود ۲۵ درصد از این بهای تمام شده قیمت است را خودشان پرداخت می‌کنند بقیه در قالب کالابرگ پرداخت می‌شود.

علت چی بود فلسفه این طرح را شروع کردید؟ نگرانی‌هایی بود که مردم گفتند، چون ابتدای طرح می‌گفتند با اجرای این کالابرگ یک میلیون تومانی تورم در بازار روی اقلام اساسی بیشتر از یک میلیون تومان خواهد بود چه شد که این را انجام دادیم؟

 جهت امنیت غذایی مردم و بهبود معیشت دولت این طرح را جلو برد به دو صورت اعتباری و به صورت کالایی، اعتباری همان طور که مشخص است مردم می‌توانند به فروشگاه‌ها مراجعه کنند با هر قیمتی که در فروشگاه است این را خرید کنند که ممکن است این قیمت‌ها افزایش داشته باشد یا نوسانی باشد ولی گزینه دوم قیمت‌ها را با ثبات می‌کند و حداقل برای یک دوره سه ماهه قیمت‌ها برای این نوع کالا ثابت می‌ماند که مردم احساس نوسان قیمت را نداشته باشند و قدرت خریدشان حفظ شود.

در بحث توزیع چه فکری شده است باتوجه به این که معلوم نیست که دقیقا مردم کجا باشند این امکان وجود دارد که مثلا من درخواستی بدهم که باتوجه به این که من خیابان پیروزی هستم اقلامم را از فروشگاه در پیروزی تحویل بگیرم شما که می‌خواهید تامین کنید شبکه تامین بداند که چه مقدار محصولات کجا باید ارسال شود؟

 برای گزینه دوم ابتدا مردم خانوار‌ها باید ثبت نام کنند درخواست خودشان را به سرشماره #۱۴۶۳*۵۰۰* با انتخاب گزینه ۵ ارسال کنند که من به صورت کالایی می‌خواهم خرید کنم این برای یک دوره سه ماهه پیش رو است مردم که این درخواست را انجام دادند کدپستیشان را هم همراه با کد ملی سرپرست خانوار برای ما ارسال می‌کنند کدپستی و محل سکونت مشخص است که فروشگاه‌های نزدیک به آن جا کد ما هستند و جهت توزیع کالا‌هایی که مدنظر است برنامه ریزی می‌شود و برای این مردم عزیز درنظر گرفته می‌شود که به آن فروشگاه‌ها مراجعه و خرید کنند.

 اگر دومرحله‌ای انجام شود دومرحله‌ای هم توزیع دارید، چون گفتید در مرحله اول فقط می‌گویند چه را می‌خواهند بعد که انجام شد در مرحله دوم باید کدپستیشان را بفرستند شفاف توضیح دهید که ما بدانیم باتوجه به این که در هر منطقه چه مقدار کالا باید ارسال کنید ابتدا مردم ثبت نام کردند همزمان کدپستیشان را می‌گیریم به فروشگاه‌های اطراف آن محل ما اقلام ضروری را برایشان ارسال می‌کنیم.

جهت برنامه ریزی برای روش دوم کالابرگ مردم ابتدا باید درخواست خودشان را ثبت بکنند این درخواست به منظور این است که ما برنامه ریزی کنیم که دقیقا در کدام فروشگاه‌ها این کالا‌ها را عرضه کنیم و توزیع شود شیوه درخواست به این صورت است که با سرشماره #۱۴۶۳*۵۰۰* شماره گیری می‌کنند و رقم ۵ که آنجا نوشته شیوه دوم کالابرگ را ارسال می‌کنند پس از آن کدی که وارد می‌شود کدملی سرپرست خانوار است و بلافاصله درخواست می‌کند که کدپستی محل سکونت را ارسال بفرمایید این کدپستی مبنا بر این می‌شود که دقیقا ما در کدام فروشگاه‌ها می‌خواهیم که این کالا‌ها را عرضه کنیم و برنامه ریزی می‌کنیم جهت عرضه این کالا.

شما خودتان بیشتر فکر می‌کنید کدام روش در حال حاضر به نفع مردم است؟

 دو روش انتخاب با مردم است یعنی کاملا آزادند مردم را کدام روش را انتخاب کنند روش اولیه که اعتباری است و هم اکنون هم در حال اجراست مردم آزادند بین اقلام یازده گانه که کدام را و چه اندازه را خودشان انتخاب بکنند ممکن است آزاد باشند که یک قلم کالا را فقط بخرند و سایر کالا‌ها را خرید نکنند به اضافه تا سقف آن یک میلیون تومانی که دارند می‌توانند خرج کنند ولی روش دوم اگر انتخاب شد حتما باید همه کالا‌های ۹ گانه‌ای که گفته شده را با آن وزن مشخص برای هر نفر خرید کنند و این قدرت انتخاب را ندارند که بین کالا‌ها یک کالایی را بیشتر استفاده کنند خرید کنند و یک کالای دیگر را کمتر منتهی مزیت روش دوم این است که دولت خودش را متعهد کرده قیمت‌ها طی یک دوره سه ماهه بهمن، اسفند و فروردین برای این ۹ قلم ثابت بماند و این ممکن است که مورد استقبال مردم قرار بگیرد.

اقلام شامل چه چیز‌هایی می‌شود؟

 اقلام روش دوم مشخصا عبارت است از ۹ قلم که مرغ یک و نیم کیلوگرم است، تخم مرغ یک کیلوگرم، برنج یک کیلوگرم، روغن ۸۱۰ گرمی، پنیر لیوانی ۹۰۰ گرمی، شیر کم چرب بسته نایلونی ۹۰۰ گرمی و قند و شکر نیم کیلویی و بقیه اش هم که احتمال زیاد ماکارانی ۷۰۰ گرمی است و احتمالا همه این‌ها را من گفتم خدمت شما.

 چرا می‌گویید ۳۰۰ تا ۳۵۰ هزار تومانش را نقد بگیرند این اقلامی که گف تید چقدر است و چرا؟

این اقلام ۹ گانه با این وزن‌هایی که گفته می‌شود چیزی بین حدود یک میلیون و سیصد تا یک میلیون و سیصد و پنجاه هزار تومان بهای تمام شده اش خواهد بود بسته به این که مرغ منجمد باشد یا کشتار روز باشد یا برنج چه نوعی باشد این قیمت‌ها یک مقدار متغیر است یا یک و سیصد است تا یک و سیصد و پنجاه ما درنظر گرفتیم که این را فروشندگان موظفند به مردم در فروشگاه‌ها تحویل بدهند، چون یک میلیون تومان کالابرگ داده می‌شود مردم ما به التفاوت آن را که سیصد تا سیصد و پنجاه است را پرداخت می‌کنند چیزی حدود ۲۵ درصد بهای تمام شده هر کدام از این کالاهاست.

 بعد الان باید انتخاب کنند برای کل سه ماه آینده یک حالت هشداری به مردم می‌دهید که بدانند شاید فکر کنند که ماه به ماه می‌توانند تغییرش بدهند و علتش و چرا سه ماه را توضیح بدهید؟

برای انتخاب گزینه دوم حتما مردم باید وارد این سرشماره‌ای که گفتیم شوند و انتخاب کنند برای سه ماه آینده بهمن، اسفند و فروردین که آیا این گزینه را می‌خواهند یا نه، اگر کسی وارد نشد همان روش اعتباری و مردم نگران نباشند همان روش اعتباری خودشان پابرجاست ولی اگر وارد شدند و این گزینه دوم را انتخاب کردند برای این که برنامه ریزی بهتری شود در زنجیره تولید و توزیع کالا ما این را از اول می‌خواهیم که مردم انتخاب کنند و بدانیم کدام نقاط کشور این گزینه انتخاب شده و کالا را به دست مردم برسانیم.

بحثی که هست می‌گویند در کالابرگ‌های قبلی گزینه گوشت هم بوده گوشت قرمز در طرح جدید گوشت قرمز از این ۹ قلم حذف شده است، توضیح بدهید.

در روش دوم کالابرگ ۹ قلم است روش اول ۱۱ قلم است که آزادانه مردم می‌توانستند انتخاب کنند از آنها بخرند، چون که گوشت قرمز و حبوبات جزو ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی نبود در این ۹ قلم کالابرگی قرار نگرفته است.

مردم از چه زمانی باید این کار را انجام بدهند از چه زمانی انتخاب کنند؟

برای انتخاب گزینه دوم از یکشنبه ۲۸ دی ماه مردم می‌توانند مراجعه کنند به آن سرشماره #۱۴۶۳*۵۰۰* و با ارسال گزینه ۵ و سپس کد ملیشان را می‌خواهد و بعد کدپستی محل سکونتشان که ارسال شد تا دهم یا یازدهم بهمن ماه فرصت دارند روز جمعه که این انتخابشان را انتخابشان را انجام بدهند اگر کسی انتخاب نکرد به منزله همان روش قبلی و همان روش اعتباری خواهد بود. 

اگر انتخاب کند از چه زمانی می‌تواند برود کسی از یکشنبه ارسال کرد از چه زمانی این کالا برایش می‌شود که فراهم شود که بتواند برود محصولش را تحویل بگیرد؟

 زمان اجرای نوبت دوم همزمان است با همان اعتباری که درنظر گرفته بودیم از بهمن ماه منتهی تاریخ دقیقش را متعاقبا اعلام خواهیم کرد وقتی که اعلام شد که نوبت دم قابل برداشت است به صورت اعتباری همین کالابرگی هم به صورت خرید کالا هم مردم می‌توانند مراجعه کنند به فروشگاه‌ها و بسته ۹ قلم کالایی را از فروشگاه‌ها بگیرند. این را هم بگویم که این ۹ گانه به صورت بسته نیست که در یک پک باشد بلکه می‌تواند چند قلم کالا از این ۹ قلم را از یک فروشگاه بخرند چند قلم را اگر وجود نداشت از فروشگاه دیگری بخرند یا فروشگاهی ارزان‌تر می‌داد یا هر چیز دیگری این نیست که به صورت یک پک و بسته باشد بلکه ۹ قلم کالاست وزن مشخص است و مصرف کننده وقتی که رفت انتخاب می‌کند می‌آورد پیش صندوق و صندوقدار برایش محاسبه می‌کند که برای یک نفر شما باید این قدر کالا را برمی داشتید از این وزن‌ها و می‌توانید سیصد تا سیصد و پنجاه تومان را برای هر نفر را از جیب پرداخت کند و آن کالا‌ها را تحویل بگیرد.

این را یکبار دیگر توضیح بدهید پس من می‌توانم بروم مرغم را از یک فروشگاه بخرم برنجم را از یک فروشگاه و روغنم را از یک فروشگاه، فقط میزان عددش را باید رعایت کنم، این را توضیح بدهید.

 در گزینه دوم کالابرگ مردم می‌توانند مرغشان را از یک فروشگاه بگیرند، روغنشان را از فروشگاه دیگر، تخم مرغ ممکن است فروشگاه دیگری بگیرند، کالا‌های خشکشان را از فروشگاه دیگری بگیرند، لبنیات همین طور یا این که نه اگر در فروشگاهی همه این‌ها موجود است و قیمتی بود که مدنظر ماست می‌توانند خرید کنند و هیچ مشکلی نیست در زمان متفاوت و در فروشگاه متفاوت این اجازه داده می‌شود که مردم خرید کنند.

ولی همه را باید بخرند هر ۹ قلم را به تعداد خاصش باید مصرف کنند نمی‌تواند ۹ قلم را یک دفعه بگوید فقط من ۳ قلم مرغش را می‌خواهم به اندازه یک میلیون بهم بدهید به جای این که یک و نیم کیلو مرغ بگیرد بگوید سه کیلو مرغ بدهید و تمام.

بله هر فرد باید همه اقلام با آن وزنی که مشخص شده آن ۹ گانه را خرید کند اگر خرید نکند این می‌ماند برای ماه بعدش و باید حتما از آن ۹ قلم خرید بکند و نمی‌تواند جا به جایی بین اقلام را داشته باشد.

 مثلا سهمیه خودم و همسرم می‌شود ۳ کیلوگرم می‌روم ۴ کیلوگرم مرغ برمی دارم آن چه طور محاسبه می‌شود؟

 اگر کسی مراجعه کرد فرضا خانوار دو نفره به ازای هر نفر گفتیم یک و نیم کیلوگرم مرغ می‌تواند با این قیمت بردارد اگر یک وقتی بالاتر از سه کیلوگرم برداشت خانواده دو نفره تا سه کیلو می‌تواند از کالابرگش استفاده کند و مازاد بر آن را از جیب خود خودش به فروشگاه پرداخت کند.

 چه فکری برای کیفیت این اقلام دارید اگر مردم دارند یک محصولی را نسبت به بازار یک مقدار ارزان‌تر می‌گیرند به همان نسبت کیفیتش افت نکرده باشد، چون آقای وزیر گفتند تخفیف‌هایی که از این جا می‌آید در گستردگی خریدمان یک تخفیفی را گرفتیم نه این که کیفیت افت کند، توضیح دهید؟

در زمینه زنجیره توزیع تفاهم نامه‌هایی با طرف تولیدکننده، پخش و فروشگاه‌ها بسته می‌شود هر پخشی که تحویل می‌دهد به فروشگاه‌ها باید روزانه مشخص باشد که چه کالایی را چه مقدار و با چه قیمتی به فروشگاه تحویل داده و آن فروشگاه هم دقیقا باید همین کالا را دست مردم بدهد مردمی که گزینه دو را انتخاب کردند و آن کالابرگ را وقتی که می‌کشند ما هم اینجا چک می‌کنیم که این دو دقیقا باهم تراز باشد و در مبادی غیررسمی به فروش نرسد.

بحث کیفیت چطور، با چه کیفیتی است؟

کیفیت در مبداء که مشخص است نظارت بر آن می‌شود ولی در مقصد هم که مصرف کننده وقتی کالا را تحویل می‌گیرد می‌تواند در اپلیکیشن شمیم شکایات یا تخلفاتی که اگر آن فروشگاه دارد به ما اعلام کند و ما هم به تعزیرات ۱۲۴ و بازرسان خودمان که مستقر در استان‌های مختلف هستند می‌توانند رسیدگی کنند.

 گفتید همه کالابرگ می‌گیرند بجز حدودا یک جامعه شش میلیون نفری که اینها باید خودشان ثبت نام کنند آماری دارید از این شش میلیون نفر که چند نفر ثبت نام کرده‌اند؟

 از این شش میلیون نفری که یارانه نمی‌گرفتند و قرار بود که در سامانه ما ثبت درخواست کنند برای کالابرگ تا الان حدود یک میلیون نفر ثبت نام کردند و درخواست هایشان و ما آنها را شارژ کردیم، چون روزانه وقتی که می‌آید ما آنها را شارژ می‌کنیم، اما عده‌ای اصلا ساختار خانوارشان نزد ما مشخص نیست، آن‌ها قبلا یارانه نمی‌گرفتند و باید نزد ثبت احوال سامانه ان سی آر ثبت احوال مراجعه کنند در قسمت خانوار ساختار خانواده خودشان که سرپرست کیست و چه تعداد از اعضای خانوار هست آنجا ثبت کنند تاییدیه ثبت احوال را که گرفتند در عرض سه یا چهار روز کاری ثبت احوال معمولا این اطلاعات را به ما می‌دهد که ما اینجا آن‌ها را شارژ می‌کنیم به حسابشان و کالابرگ مشمول می‌شوند.

 اگر من در سیستم شما نمایش داده نمی‌شدم ثبت احوال حتی اطلاعاتم را درست زد از آن عبور نکنم بروم آن را تایید کنم که فعال باشد این را توضیح دهید؟

 اگر عزیزانی که یارانه نمی‌گرفتند تا حالا وارد سامانه اپلیکیشن شمیم ما به اضافه حمایت دات آی آر شدند و آنجا نمایش داده شده شما سرپرست خانوار نیستید حتما به ان سی آر ثبت احوال مراجعه کنند آنجا مشخصات خانوارشان را باید حتما به تایید برسانند اگر دیدند که خودشان سرپرست هستند و اعضایشان را هم دیدند از کنار آن رد نشوند و حتما یک تایید بزنند تایید که شد در سامانه ثبت احوال می‌نشیند که ایشان تایید کرده و ظرف سه یا چهار روز کاری ثبت احوال این اطلاعات را برای ما ارسال می‌کند و کالابرگ آنها را شارژ می‌کند.

کسانی که این ماه یک میلیون را استفاده نکردند می‌برند ماه بعد، ماه بعد دو مرتبه می‌توانند این بسته را دریافت کنند؟

 کسانی که در دی ماه استفاده نکردند از کالابرگشان فقط بهمن ماه می‌توانند از روش دوم استفاده کنند برای این که یک کاسه سازی برای همه مردم و فقط از اعتبار بهمن ماهشان می‌توانند از روش دوم استفاده کنند و بهمن، اسفند و فروردین این سه ماه شامل حالشان می‌شود.

 یعنی یک ماهش را مثل سابق مثل سایرین که استفاده کردند نقدی بگیرند ماه سه و چهار پنج را خودش می‌تواند خودش؟

 بله.

 به نظرتان شیوه دوم از چه زمانی اجرایی می‌شود از چه تاریخی در بهمن؟

 شیوه اول استارتش از هفدهم خورده یعنی هفدهم مردم به فروشگاه‌ها مراجعه کردند و خرید شروع شد دیگر نهایتا هفدهم بهمن ماه شروع خواهد شد و سعی ما این است که قبل از هفدهم بهمن مثلا از میانه بهمن بتوانیم که نوبت دوم که بهمن ماه است شروع شود برای هر دو گروه.

 ستاد تنظیم بازار در قیمت‌های شما ورود می‌کند؟

 نپرسید.

 فروشگاه‌های اینترنتی

 با فروشگاه‌های اینترنتی هم مذاکره کردیم و قرار است فروشگاه‌های اینترنتی هم با پذیرش دستورالعمل‌ها و پروتکل ما کالا را می‌توانند درب منزل تحویل مردم بدهند در روش دوم و قاعدتا اگر هزینه‌ای حملی دارد آن را منظور می‌کنند و خودشان می‌گیرند.

مغازه ها 

سودی که مغازه دار‌ها و شرکت‌های پخش می‌برند از این کار مقداری باید تعدیل شود مثل سابق نباید درصدی باشد. 

 قیمت گذاری شبکه توزیع و سودی که می‌برند را توضیح دهید؟

 در اجرای طرح تضمین امنیت غذایی نرخ ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی که حذف شد و نهاده‌ها به قیمت آزاد در اختیار تولیدکننده قرار می‌گیرد قرار نیست که دقیقا به اندازه همان درصد افزایش قیمت نهاده قیمت تولید هم افزایش پیدا کند، چون که قسمتی از هزینه مربوط به نهاده است و تناسب آن هزینه‌ای که آن نهاده دارد باید افزایش در قیمت تولید انجام شود منتهی بعد از

مثال بزنید که برای مردم عامه فهم شود؟

 در زمینه مرغ تقریبا ۵۰ درصد از قیمت مرغ قیمت نهاده اگر باشد اگر قیمت نهاده سه برابر شده قیمت مرغ نباید سه برابر شود باید حدود یک برابر و نیم شود بعد قسمت دوم وقتی که این مرغ تولید می‌شود دست شرکت پخش قرار می‌گیرد و بعد به فروشگاه داده می‌شود و فروشگاه به مصرف کننده می‌دهد فروشگاه‌ها نباید درصدی از قیمت را به عنوان اجرت خود یا سود خود دریافت کنند بلکه کار خاصی هم انجام ندادند همان هزینه‌های حمل قبلی که دارند الان هم دارند نباید بیشتر از مثلا اگر قبل بابت یک کیلوگرم مرغ رقم ده هزار تومان دریافت می‌کرده الان نباید بیشتر از آن رقم ده هزار تومان دریافت کند از سازمان حمایت هم خواهش می‌کنیم این فرمول درصدی را برای این مجموعه کالا‌هایی که در این کالابرگ است تبدیل کند به سود مقداری قبلا چه مقدار سود می‌بردند فروشگاه و شرکت پخش الان هم همان سود را برای شرکت پخش و فروشگاه بگوید و مابقی آن را که از قیمت نهاده هاست آن را در قیمت نهایی اثر بگذارند و اجازه ندهند که قیمت‌ها فراتر از آن چیزی و قیمت بهای تمام شده است به مردم تحمیل شود.

یک مثال عددی هم روی یک محصول مثلا روغن بزنیم که قبلا حدودی چقدر می‌گرفتند الان هم همان اتفاق افتاده همان عدد را باید بگیرند.

 فرضا اگر روغن قبلا ۸۰ هزار تومان بوده اگر یک فروشنده ۱۰ هزار تومان به عنوان سود و هزینه‌های خودش می‌گرفته الان هم نباید بیش از ۱۰ هزار تومان شود، چون کارگرش، برقش تغییر نکرده و همان ۱۰ هزار تومان برای یک بطری کفایت می‌کند در حالی که اگر قیمت از ۸۰ شده باشد ۲۱۷ هزار تومان حدود سه برابر آن فقط به واسطه افزایش قیمت نهاده است نه هزینه دیگری بنابراین همچنان این فروشنده ۱۰ هزار تومان را از روغن بگیرد و به مردم عرضه کند.

منظور از فروشنده توزیع کننده است این را توضیح بدهید، چون مردم فکر می‌کنند فروشنده تولیدکننده می‌شود.

همه حلقه‌های بعد از تولیدکننده می‌شود توزیع کننده شرکت پخش و نهایتا فروشگاه حالا می‌خواهد عمده فروش باشد خرده فروش باشد و تا نهایت دست مردم که می‌رسد این کالا. 

 روش دوم را مردم بخواهند انتخاب کنند حتما باید کل اعضای خانواده باشد یا فردی می‌تواند یک مدل را انتخاب کند فرد دیگری از خانواده یک مدل دیگر را انتخاب کند؟

سرپرست خانوار وقتی که روش دوم را انتخاب کرد به منزله انتخاب برای همه اعضای خانوار است نمی‌تواند برای یک عضو خانوار روش اعتباری باشد برای اعضای دیگر روش کالایی باشد.