باشگاه خبرنگاران جوان - گلابتوندوزی یکی از هنرهای سنتی و اصیل استان هرمزگان است که جایگاهی ویژه در پوشاک بومی و محلی این منطقه دارد.
این هنر ظریف و چشمنواز که با نخهای زرین و براق اجرا میشود، از دوره صفویه رواج یافته و تا امروز بهعنوان بخشی از هویت فرهنگی جنوب ایران حفظ شده است.
گلابتوندوزی بیشترین رواج را در شهرهای بندرعباس، میناب، یزد و شیراز دارد و معمولاً در تزئین لباسهای محلی زنان، چادرها، روسریها و گاه پوشاک آیینی به کار میرود.
نقوش استفادهشده در این هنر، الهامگرفته از طبیعت پیرامون هنرمندان جنوب است؛ از موجهای دریا و ساحل گرفته تا گلهای گرمسیری، برگها و نقشهای هندسی متناسب با اقلیم منطقه.
فاطمه باستانی، کارشناس صنایع دستی، در گفتوگو با خبرنگار باشگاه خبرنگاران جوان میگوید:به دلیل گرمای هوا در مناطق جنوبی، گلابتوندوزی اغلب روی پارچههای نازک و روشن مانند حریر و ساتن انجام میشود. رنگهای شاد و روشن مثل زرد، آبی و نارنجی بیشترین کاربرد را دارند که تداعیکننده طبیعت گرمسیری و گلهایی مانند اطلسی هستند. این نقوش بهویژه روی چادرهای محلی جلوهای خاص ایجاد میکند.
در گذشته، نخ گلابتون از ترکیب طلا یا نقره با الیاف ابریشمی ساخته میشد، اما امروزه برای کاهش هزینهها بیشتر از نخهای فلزی و مصنوعی استفاده میشود. با این حال، مهارت دستدوزی و ظرافت اجرای طرحها همچنان ارزش هنری این آثار را حفظ کرده است.
گلابتوندوزی هنری زنانه و خانوادگی به شمار میآید که بهصورت سینهبهسینه و از مادران به دختران منتقل شده است. این انتقال نسلی، نقش مهمی در ماندگاری این هنر داشته و آن را به بخشی زنده از فرهنگ بومی جنوب ایران تبدیل کرده است.
با وجود تهدیدهایی مانند کاهش استفاده از لباسهای محلی و ورود تولیدات صنعتی، تلاش هنرمندان و حمایت از صنایع دستی بومی میتواند زمینهساز احیای دوباره گلابتوندوزی و معرفی آن به نسل جوان و بازارهای جهانی باشد؛ هنری که همچنان با نخهای طلایی، داستان زندگی مردم جنوب را روایت میکند.