کارکنان آژانس توسعه بینالمللی ایالات متحده (USAID) در اوایل سال ۲۰۲۴ پیشنویس هشداری را برای مقامات ارشد دولت جو بایدن تهیه کردند: شمال غزه به «ویرانهای قیامتگونه» تبدیل شده است که با کمبودهای شدید غذایی و کمکهای پزشکی مواجه است.
سه ماه پس از حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ حماس و تهاجم اسرائیل به نوار غزه، این پیام داخلی با جزئیاتی هولناک، صحنههایی را توصیف کرد که کارکنان سازمان ملل در جریان یک مأموریت دو مرحلهای حقیقتیاب بشردوستانه در ژانویه و فوریه در این منطقه مشاهده کرده بودند.
کارکنان سازمان ملل گزارش دادند که استخوان ران انسان و سایر استخوانها را در جادهها دیدهاند، اجساد رها شده در خودروها و «نیازهای فاجعهبار انسانی، به ویژه برای غذا و آب آشامیدنی سالم».
اما به گفته مصاحبههای انجامشده با چهار مقام سابق و اسنادی که رویترز مشاهده کرده، جک لو، سفیر آمریکا در اورشلیم، و معاون او، استفانی هالت، از توزیع گستردهتر این پیام تلگرامی دیپلماتیک در درون دولت ایالات متحده جلوگیری کردند، زیرا معتقد بودند این گزارش فاقد «تعادل» است.
هالت و لو به درخواستها برای اظهارنظر پاسخ ندادهاند.
یک تأیید رسمی از واقعیت در غزه
به گفته شش مقام سابق آمریکا، تلگرام فوریه ۲۰۲۴ یکی از پنج تلگرامی بود که در نیمه اول آن سال ارسال شد و وخامت سریع شرایط بهداشتی، غذایی و بهداشتی و فروپاشی نظم اجتماعی برای فلسطینیان ساکن غزه ناشی از عملیات نظامی اسرائیل را مستند میکرد.
رویترز یکی از این تلگرامها را مشاهده کرده است. چهار مورد دیگر نیز که به دلیل نگرانیهای لو و هالت درباره «تعادل» مسدود شده بودند، توسط چهار مقام سابق اعلام شدند.
سه مقام سابق آمریکا گفتند که این توصیفات به طور غیرمعمولی گویا و تکاندهنده بودند و در صورت انتشار گسترده در دولت بایدن، توجه مقامات ارشد آمریکا را جلب میکرد.
آنها گفتند که این گزارش همچنین بررسی بیشتری را بر «یادداشت امنیت ملی» که بایدن در همان ماه صادر کرده بود، تحمیل میکرد؛ یادداشتی که ارائه اطلاعات و تسلیحات آمریکا به اسرائیل را منوط به رعایت قوانین بینالمللی توسط این کشور کرده بود.
اندرو هال، که در آن زمان متخصص عملیات بحران در USAID بود، گفت: «اگرچه تلگرامها تنها وسیله ارائه اطلاعات بشردوستانه نبودند... اما آنها نشاندهنده تأیید واقعیت وضعیت در غزه توسط سفیر بودند.»
سفارت آمریکا در اورشلیم بر تنظیم زبان و توزیع اکثر تلگرامهای مربوط به غزه، از جمله تلگرامهای سایر سفارتهای منطقه نظارت داشت.
یک مقام ارشد سابق گفت لو و هالت اغلب به رهبری USAID میگفتند که تلگرامها حاوی اطلاعاتی است که پیشتر به طور گسترده در رسانهها گزارش شده است.
آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه سابق، و نمایندگان جو بایدن، رئیسجمهور سابق، درباره این واقعیت که این تلگرامها هرگز به سطوح بالای رهبری دولت آمریکا نرسیده است، به درخواستها برای اظهارنظر پاسخ ندادهاند.
جنگ غزه که در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ آغاز گردید بیش از ۷۱۰۰۰ نفر کشته داشت.
دونالد ترامپ در سپتامبر گذشته با حضور بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در دفتر بیضیشکل کاخ سفید، طرح صلح غزه خود را اعلام کرد، اما درگیریها متوقف نشده است. بر اساس دادههای وزارت بهداشت فلسطین، از زمان آتشبس حدود ۴۸۱ نفر کشته شدهاند.
پشتیبانی دولت بایدن از اسرائیل در طول جنگ، حزب دموکرات را به شدت دچار شکاف کرد و همچنان به عنوان یک مسئله حلنشده برای نامزدهای سیاسی این حزب باقی مانده است.
بر اساس نظرسنجی رویترز/ایپسوس در آگوست گذشته، بیش از ۸۰ درصد دموکراتها معتقدند که پاسخ نظامی اسرائیل در غزه افراطی بوده و ایالات متحده باید به مردم این منطقه محصور که با قحطی مواجه هستند، کمک کند.
«کنار گذاشتن» تخصص بشردوستانه
چهار مقام سابق گفتند در حالی که این تلگرامها در اوایل سال ۲۰۲۴ در حال نگارش بودند، کاخ سفید و سایر مقامات ارشد آمریکا از طریق گزارشهای شورای امنیت ملی به طور کلی از وخامت اوضاع بشردوستانه در شمال غزه آگاه بودند. و سازمانهای بشردوستانه نیز درباره خطر قحطی هشدار میدادند.
بایدن در فوریه ۲۰۲۴ به خبرنگاران در کاخ سفید گفت: «افراد بیگناه زیادی هستند که گرسنهاند، افراد بیگناه زیادی در مشکل هستند و میمیرند، و این باید متوقف شود.» او پاسخ اسرائیل در غزه را «فراتر از حد» توصیف کرد.
در ژانویه ۲۰۲۴، سفارت توزیع گستردهتر یک تلگرام درباره ناامنی غذایی در سراسر غزه را تأیید کرد و اطلاعات آن وارد «اطلاعرسانی روزانه رئیسجمهور» شد – مجموعهای که جامعه اطلاعاتی از مهمترین اطلاعات و تحلیلهای امنیت ملی تهیه میکند.
این تلگرام، که برای رویترز توصیف شد، به خطر قحطی در شمال غزه و احتمال ناامنی غذایی شدید در سایر مناطق این نوار به دلیل کمبود تحویل مواد غذایی میپرداخت. این یکی از اولین گزارشهای مفصل از USAID درباره وضعیت به سرعت در حال وخامت داخل غزه، از جمله افزایش ناامنی غذایی در جنوب این منطقه بود.
دو نفر از مقامات سابق آمریکا گفتند که این تلگرام توجه چند مقام ارشد کاخ سفید از جمله جان فاینر، معاون مشاور امنیت ملی را جلب کرد، که به همکاران خود گفت از سرعت وخامت وضعیت غذایی متعجب شده است.
فاینر به درخواست اظهارنظر پاسخ نداده است.
اما شش مقام سابق آمریکا گفتند که مقامات ارشد آمریکا به دلیل محدودیت دسترسی به منطقه در طول یک نبرد شدید بین اسرائیل و حماس، گزارشهای دست اول منظمی دریافت نمیکردند.
یک عضو سابق تیم واکنش به بحران خاورمیانه USAID گفت: «به زبان ساده، تخصص بشردوستانه بارها و بارها کنار گذاشته شد، مسدود شد، نادیده گرفته شد.»
تلگرامهای USAID بیش از حد حساس تلقی میشدند
پیش از آنکه USAID توسط دولت ترامپ به یک ستاد کوچک در داخل وزارت امور خارجه تقلیل یابد، مقامات آمریکایی در شرایطی که حضور دیپلماتیک و اطلاعات انسانی کمیاب بود، به شدت به گزارشهای این آژانس متکی بودند.
از آنجا که USAID از سال ۲۰۱۹ هیچ کارمندی در داخل غزه نداشته است، بخش زیادی از این گزارشگیری بر اساس اطلاعات ارائهشده توسط آژانسهای سازمان ملل – از جمله آژانس امداد فلسطینیان (UNRWA) – و سازمانهای امدادی بینالمللی تأمینشده توسط دولت آمریکا بوده است.
سه مقام سابق آمریکا به رویترز گفتند که این وابستگی به طرفهای سوم، به شک برخی مقامات دولت بایدن نسبت به گزارشهای USAID دامن زد.
این سه مقام سابق گفتند که برت مکگرک، فرستاده بایدن در خاورمیانه، و دستیارانش اغلب در جلسات میپرسیدند که آیا USAID اطلاعات را تأیید کرده است و چرا گاهی به شدت با نسخه اسرائیل از رویدادها متفاوت است.
یکی از مقامات سابق گفت: «سؤال همیشه این بود که "بچههای لاغر و گرسنه کجا هستند؟"»
مکگرک از اظهارنظر خودداری کرد.
دو مقام سابق گفتند که هالت گاهی درخواست میکرد تلگرامها بازنویسی یا ویرایش شوند. او در مورد ضرورت یکی از تلگرامها که بر سلامت متمرکز بود، ابراز تردید کرد و استدلال نمود که بخش زیادی از اطلاعات در حوزه عمومی قرار دارد.
دو نفر از مقامات سابق دولت بایدن نیز گفتند که هالت گاهی تلگرامهای تیم بحران USAID را برای انتشار در طول مذاکرات جنجالی بر سر آتشبس و معامله آزادی گروگانها، بیش از حد حساس میدید.
بر اساس گفته دو مقام سابق آمریکا و اسنادی که رویترز بررسی کرده، تلگرام فوریه ۲۰۲۴ درباره شمال غزه، بر اساس یک مأموریت حقیقتیاب توسط UNRWA، خدمات اقدام علیه مین سازمان ملل (UNMAS) و دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل (OCHA) تهیه شده بود.
بر اساس اسناد بررسیشده توسط رویترز، این تلگرام از دفاتر مأموریت USAID در کرانه باختری و غزه و دفتر امور فلسطینی وزارت امور خارجه تأیید گرفت، قبل از آنکه هالت توزیع گستردهتر آن را ممنوع کند. دو مقام سابق گفتند که تلگرامها تنها نیاز به یک تأیید از دفتر مرکزی سفارت داشتند و هالت بدون اطلاع یا تأیید لو از توزیع آن جلوگیری نمیکرد.
منبع: رویترز