باشگاه خبرنگاران جوان - ببر سفید که به نام ببر سفید بنگال نیز شناخته شده یکی از شگفت انگیزترین و زیباترین گربههای بزرگ است که به دلیل خز سفید رنگش به شهرت رسیده و در واقع از زیر گونههای ببر و نوعی ببر بنگال میباشد. این حیوان که حاصل تغییرات ژنتیکی است بومی شبه قاره هند بوده و روزگاری در حیات وحش و جنگلهای آسیایی زندگی میکرده است اما امروزه جزو حیوانات بسیار نادر محسوب میشود که سالهاست در طبیعت وحش دیده نشده و تنها تعداد معدودی از آن در باغ وحشها و اسارت وجود دارد.
مشخصات ظاهری ببر سفید
ببر سفید جزو حیوانات اصلی در چرخه زیست طبیعت محسوب نمیشود و به وجود آمدن آن به ژن مغلوب معیوب در ببرهای بنگال وابسته است که از والدین به تولهها منتقل میشود، اگرچه امروزه در برخی باغ وحشها و با دخالت انسان این گونه ببر متولد میشود. این حیوان بر خلاف گونههای سفید رنگ برخی حیوانات به زالی مبتلا نمیباشد بلکه خز سفید آن نتیجه فقدان رنگدانهای به نام فئوملانین است که در ببرهای نارنجی رنگ به طور طبیعی وجود دارد. این اتفاق بسیار نادر است و از هر ۱۰ هزار تولد تنها یک بار رخ میدهد. به علاوه برای به دنیا آوردن یک توله ببر سفید هر دو والدین باید ژن مغلوب غیر رایج و خاصی را داشته باشند.
این گوشتخوار درنده حیوانی بزرگ و قدرتمند است که وزن آن تا ۳۰۰ کیلو و طول بدنش به بیش از ۳ متر میرسد و مانند سایر گونههای ببر دارای نوارهای سیاه یا قهوهای تیره روی بدنش است که به طور عمودی بر راستای بدنش قرار گرفتهاند و در هر ببر منحصربهفرد میباشد. ژن عامل تغییر رنگ پوست این حیوان که از والدین به تولهها میرسد باعث شده ببر سفید به جای چشم سبز یا زرد که در ببرهای بنگال دیده میشود چشمهای آبی رنگ داشته باشد. ببر سفید اگرچه به دلیل خز زیبایش به شهرت رسیده، اما همین ظاهر شگفت انگیز مانع استتار و پنهان شدن حیوان در جنگلها میشود.
خصوصیات رفتاری ببر سفید
ببر سفید نیز مانند سایر گونههای ببر یک حیوان منزوی و مرموز است که بسیار آرام و پنهانی حرکت میکند، همچنین با این که حیوان شبگرد محسوب نمیشود اما اغلب شبها به دنبال شکار میرود. این خصلتهای ببر سفید در کنار شنوایی و بینایی عالی باعث شده این حیوان در اکثر تلاشهایش برای شکار موفق عمل کند.
ببر سفید قلمروی وسیعی برای خودش انتخاب کرده و آن را با ادرار و پنجه روی درختان علامتگذاری میکند، گفته شده وسعت این قلمرو میتواند بیش از ۱۹۰کیلومتر مربع باشد.
اگرچه این حیوان به جز فصل جفتگیری در سایر اوقات انزواطلب است اما قلمرویش به خصوص در مناطقی که طعمههای زیادی در آنها یافت میشود میتواند با چند ببر سفید ماده همپوشانی داشته باشد اما دو ببر سفید نر هرگز حضور یکدیگر را در یک قلمرو تحمل نمیکنند و کارشان به مبارزه خواهد کشید!
محل زندگی ببر سفید
در گذشتههای دور ببر سفید در اکثر سرزمینهای هند و کشورهای اطراف آن میزیسته است اما به خصوص طی صد سال گذشته دامنه زیستگاه این موجود به طرز چشمگیری کاهش یافت. امروزه ببر بنگال معمولی در جمعیتهای کمتر در هند، نپال، بوتان و بنگلادش زندگی میکند که اگرچه جمعیتش به سرعت در حال کاهش است اما همچنان به عنوان پر جمعیتترین گونه ببر دنیا محسوب میشود.
در حالت طبیعی احتمال تولد یک توله ببر سفید بسیار پایین است، کاهش سریع تعداد ببرهای بنگال این احتمال را به مراتب کمتر نیز کرده به طوری که حدود پنجاه سال است ببر سفید در حیات وحش دیده نشده است. زیستگاههای این حیوان را جنگلهای گرمسیری، مردابهای حرا و جنگلهای مرطوب و بارانی که از پوشش گیاهی انبوه و منبع خوب آب شیرین برخوردار هستند تشکیل میدهد.
غذای ببر سفید
ببر سفید نیز همانند سایر گونههای ببر یک حیوان گوشتخوار است، به این معنا که فقط از گوشت حیوانات دیگر تغذیه میکند. غذای این حیوان را در درجه اول علف خواران بزرگ مانند گوزن، گراز وحشی، گاو و بز تشکیل میدهند. ببر سفید برای راحتی در شکار طعمههایش سازگاریهایی با طبیعت پیدا کرده که از جمله آنها میتوان به سرعت و قدرت بالا و داشتن چنگالها و دندانهای تیز و بلند اشاره کرد.
دشمن ببر سفید
ببر سفید در رأس زنجیره غذایی محیط پیرامون خود قرار دارد و به دلیل هیکل درشت و قدرت بالایش هیچ شکارچی برای آن وجود ندارد. با این حال انسانها از دیرباز تاکنون به دلایل مختلف این حیوان را شکار کردهاند و با کشاورزی و ساخت و سازهای مسکونی، زیستگاههای طبیعی این حیوان را از بین بردهاند که باعث کاهش منابع غذایی و جمعیت این حیوان شده است.
زاد و ولد ببر سفید
برای تولد یک توله ببر سفید باید هر دو ببر سفید نر و ماده ژن مورد نظر را داشته باشند. ببرهای سفید نر و ماده با غرش و استشمام رایحه بدن جذب هم شده و بعد از جفتگیری از هم جدا میشوند.
دوره بارداری ببر حدود ۳ ماه و نیم طول میکشد، ببر سفید ماده حداکثر ۵ توله به دنیا میآورد که هنگام تولد نابینا هستند و وزن هر یک تقریبا ۱ کیلوگرم میباشد. خز این تولهها ممکن است سفید یا نارنجی رنگ باشد.
تولهها تا حدود ۲ ماهگی فقط شیر میخورند، بعد از این مدت میتوانند از گوشتی که مادرشان برای آنها تهیه کرده تغذیه کنند و بعد از ۴ ماه از شیر گرفته میشوند.
توله ببرها به مرور راه و رسم شکار کردن را از مادر خود یاد می گیرند و در حدود 18 ماهگی او را ترک می کنند تا زندگی مستقل خود را در جنگل آغاز می کنند.
طول عمر ببر سفید
طول عمر ببر سفید در حیات وحش حدود ۱۲ سال است و در اسارت افزایش می یابد.
خطر انقراض ببر سفید
ببر سفید بنگال گونهای است که امروزه در فهرست حیوانات در معرض خطر انقراض قرار گرفته است. برآورد شده در دورهای از تاریخ حدود ۱۰۰ هزار ببر در جنگلها و مردابهای حرا آسیا زندگی میکردهاند که امروزه تعداد آنها به کمتر از ۸ هزار ببر رسیده است. از این میان حدود ۲ هزار ببر از نوع بنگال هستند و به نظر میرسد ببر سفیدی در طبیعت وحش وجود ندارد.
حقایق جالب درباره ببر سفید
به نظر می رسد عمر ببر سفید کوتاه تر از ببر بنگال معمولی باشد اگرچه هیچ شواهدی در این باره در طبیعت وجود ندارد. یکی از بزرگترین دلایل کمیاب شدن ببر سفید این است که ثروتمندان علاقه زیادی به نگهداری آن به عنوان یک حیوان خانگی خارقالعاده و عجیب دارند.
ببر سفید یکی از سازگارترین شکارچیان طبیعت در جنگلهای آسیا است، زیرا نه تنها در دویدن بسیار سریع و چابک است بلکه شناگر خوبی بوده و میتواند برای شکار طعمه اش رودخانهها و تالابها را طی کند. این ببر بر خلاف گونههای سفید رنگ برخی حیوانات، زال یا آلبینیسم محسوب نمیشود، زیرا هنوز رنگدانههایی دارد که باعث ایجاد رنگ در خز حیوان میشود، مثلا برخی ببرهای سفید در خز سفید رنگ خود سایه نارنجی دارند. به نظر میرسد ببر سفید در مقایسه با خویشاوند نارنجی رنگ خود رشد سریع تری دارد، آنها از بدو تولد بزرگتر بوده و این الگو را تا سالهای بزرگسالی ادامه میدهند به طوری که در سنین ۲ تا ۳ سالگی کاملا بالغ به نظر میرسند.
نوارهای روی بدن ببرها مانند اثر انگشت منحصربهفرد است و هیچ دو ببر طرح یکسانی ندارند. این نوارها بخشی از رنگدانههای پوستی این حیوان هستند، به عبارت دیگر اگر خز حیوان تراشیده شود نوارها هم چنان قابل مشاهده هستند. ببر سفید نیز مانند گربههای سیامی و خرگوشهای هیمالیا دارای آنزیم خاصی است که در صورت قرار گرفتن در سرما رنگ پوستش را تیرهتر میکند. اعتقاد بر این است که علت این مسئله ضعف سیستم ایمنی بدن میباشد که به وضعیت ژنتیکی این حیوان مرتبط میباشد.
منبع: عصر ایران