انتشار یافته: ۱
در انتظار بررسی: ۰
اینا رو ولش کنید هر کجا هست بزنید نابودش کنید بابت دنا و شهادت ملوانان مظلوم ما
باشگاه خبرنگاران جوان - آتشسوزی ۱۲ مارس که منجر به زخمی شدن ۲۰۰ ملوان شد، تنها تازهترین حادثه شرمآور در تاریخ ناو هواپیمابر یواساس جرالد فورد است. این ناو که زمانی با تبلیغات فراوان بهعنوان نماد برتری معرفی میشد، اکنون به نمونهای گویا از این واقعیت تبدیل شده که وقتی سیاستگذاران ملاحظات اقتصادی و سیاسی را بر کارآمدی نظامی ترجیح میدهند، چنین پروژههایی به شکست میانجامند. فرماندهان نیروی دریایی پس از آتشسوزی در بخش رختشویخانه، این ناو پیشرفته را از خط مقدم خارج کرده و به جزیره کرت فرستادند تا دستکم یک هفته تحت تعمیرات فوری قرار گیرد.
ساخت این ناو از سال ۲۰۰۹ آغاز شد، اما تا ژوئیه ۲۰۱۷ بهطور رسمی به خدمت گرفته نشد. حتی در آن زمان نیز فاصله زیادی تا آمادگی عملیاتی داشت. در نهایت پنج سال دیگر طول کشید تا نیروی دریایی بتواند آن را برای نخستین مأموریت عملیاتی به دریا اعزام کند.
از همان ابتدا، این ناو با مشکلات توسعهای متعددی دستبهگریبان بود. در اوایل دهه ۲۰۰۰، فرماندهان نیروی دریایی تصمیم گرفتند ناوگان موجود کلاس نیمیتز را—که بیش از ۵۰ سال عملکردی قابلاعتماد داشت—با یک طراحی کاملاً جدید جایگزین کنند. این تصمیم به پیمانکار اجازه داد از فرآیند توسعه بیشترین بهره را ببرد، چرا که دولت هزینههای تحقیق و توسعه را بهطور کامل جبران میکرد.
این روند باعث شد نزدیک به دو دهه فناوری جدید و آزمایشنشده در پروژه گنجانده شود. نتیجه آن پیچیدهتر شدن روند توسعه، تأخیر حداقل سهساله در تحویل و افزایش بیش از ۲۵ درصدی هزینهها بود؛ بهطوری که هزینه از ۱۰.۵ میلیارد دلار به ۱۳.۲ میلیارد دلار رسید.
با این حال، این هزینه هنگفت بهطور محسوسی توانمندیهای ناو را افزایش نداد. در عوض، گنجاندن این حجم از فناوریهای جدید، فرصتهای اقتصادی گستردهای در سراسر آمریکا ایجاد کرد. بیش از ۲۰۰ تأمینکننده در نقاط مختلف کشور، قطعات مورد نیاز برنامه ناوهای کلاس فورد را تولید میکنند.
طراحان این کلاس ناو، سامانههای قدیمی، اما قابلاعتماد مانند منجنیقهای بخار و آسانسورهای هیدرولیکی را کنار گذاشتند و به سراغ سامانههای الکتریکی قرن بیستویکمی رفتند. منجنیقهای این ناو با نام «سامانه پرتاب الکترومغناطیسی» یا EMALS شناخته میشوند. این سیستم مقدار عظیمی انرژی الکتریکی—معادل مصرف ۱۳ هزار خانه—را که توسط راکتورهای هستهای ناو تولید میشود، ذخیره میکند. سپس این انرژی در قالب یک جهش ناگهانی در میدانهای الکترومغناطیسی آزاد شده و هواپیما را روی ریل به حرکت درمیآورد.
طبق مشخصات اعلامشده، این سیستم باید قادر میبود بیش از ۴۰۰۰ پرتاب را بدون خرابی جدی انجام دهد. اما همانند بسیاری از سامانههای الکتریکی مدرن، EMALS بسیار کمتر از حد انتظار قابلاعتماد از کار درآمد. اگرچه نیروی دریایی و وزارت دفاع در سالهای اخیر آمار دقیقی منتشر نکردهاند، گزارشها در سال ۲۰۲۱ نشان میدهد که این منجنیقها پس از تنها ۱۸۱ بار پرتاب دچار نقص شدهاند. آخرین گزارش دفتر آزمایشهای پنتاگون نیز تأکید میکند که عملکرد این سیستم بهبود چشمگیری نداشته و همچنان نیازمند «پشتیبانی فنی خارج از ناو» است.
این ناو چهار منجنیق دارد تا در صورت خرابی یکی، از دیگری استفاده شود. اما طراحی این سیستم دارای یک نقص جدی است: امکان جداسازی الکتریکی هر منجنیق بهصورت مستقل وجود ندارد؛ بنابراین برای تعمیر یکی از آنها، باید کل سامانه EMALS از کار انداخته شود. این یعنی در شرایط جنگی، در صورت خرابی همزمان چند منجنیق، پرتاب هواپیماها بهطور کامل متوقف خواهد شد—موضوعی که میتواند بسیار مشکلساز باشد.
مشکلات این ناو به همینجا ختم نمیشود. اگرچه این ناو جدید در پرتاب هواپیماها عملکرد مطلوبی ندارد، اما خدمه دلیل بیشتری برای نارضایتی دارند: سیستم لولهکشی و فاضلاب. طراحان این ناو، سیستم سنتی فاضلاب را کنار گذاشته و بهجای آن یک سیستم خلأ مشابه هواپیماهای تجاری طراحی کردند که برای جمعیتی حدود ۴۰۰۰ نفر مقیاسگذاری شده است.
با این حال، دفتر حسابرسی دولت آمریکا در سال ۲۰۲۰ هشدار داد که این سیستم بهطور مکرر دچار گرفتگی میشود و برای رفع رسوبات کلسیمی در لولههای باریک، نیازمند شستوشوی مداوم با اسید است. هر بار این عملیات حدود ۴۰۰ هزار دلار هزینه دارد.
در نتیجه، سیستم فاضلاب این ناو به یکی از منابع دائمی مشکل تبدیل شده است. ملوانان از خرابیهای روزانه این سیستم گزارش میدهند. بهگزارش NPR، تنها در یک بازه چهارروزه در سال ۲۰۲۵، مهندسان ۲۰۵ مورد خرابی ثبت کردهاند. در بسیاری از مواقع، به خدمه اعلام میشود که سرویسهای بهداشتی برای مدتی قابل استفاده نیستند، زیرا تعمیرات فوری در حال انجام است.
این وضعیت بیتردید تأثیر عمیقی بر روحیه خدمه دارد. گزارشهایی نیز از یافتن جوراب و تکههای طناب در سیستم فاضلاب منتشر شده است. یک مورد میتواند تصادفی تلقی شود، اما تکرار آن، شائبه خرابکاری را تقویت میکند. هرچند مدرک قطعی از خرابکاری وجود ندارد، اما خدمهای که از شرایط زندگی ناراضی باشند، ممکن است به چنین اقداماتی روی بیاورند.
ملوانان چارهای جز سپردن جان خود به این ناو ندارند. اما وقتی نیروی دریایی حتی قادر به تأمین سرویسهای بهداشتی قابلاعتماد نیست، چگونه میتوان به سایر قابلیتهای ناو اعتماد کرد؟ وقتی منجنیقها مطابق انتظار عمل نمیکنند، طبیعی است که این تردید ایجاد شود که آیا سامانههای دفاع موشکی نیز در لحظه نیاز کار خواهند کرد یا نه.
تمام این مشکلات میتوانست قابل پیشگیری باشد، اگر رهبران صنعتی، فرماندهان نیروی دریایی و سیاستمداران اولویتهای خود را درست تنظیم میکردند. اگر کارآمدی نظامی بر ملاحظات اقتصادی و سیاسی ترجیح داده میشد، این ناو میتوانست به یک سیستم فاضلاب قابلاعتماد مجهز باشد و نیازهای خدمه را تأمین کند. در آن صورت، مردم آمریکا نیز بهجای دیدن ناوی ۱۳ میلیارد دلاری که بهخاطر تعمیرات ساده در اسکله متوقف شده، شاهد حضور آن در میدان یک جنگ واقعی بودند.