باشگاه خبرنگاران جوان - ۲۳۹ استاد و آکادمیسین برجسته ترکیه در بیانیهای مشترک، حملههای نظامی اخیر آمریکا و اسرائیل به دانشگاهها و مراکز علمی ایران را به شدت محکوم کردند و این اقدامات را «جنایت علیه دانش» خواندند. این بیانیه که یکی از صریحترین واکنشهای جامعه علمی منطقه به تحولات اخیر محسوب میشود، بر ضرورت پاسداشت حرمت دانشگاهها به عنوان «پناهگاه امن بشریت» تأکید دارد.
تأکید بر جرمانگاری علمکُشی (Epistemicide)
در بخش نخست این بیانیه، حملات به تاسیسات آموزشی ایران مصداق «دانشکُشی» و جنایت علیه میراث فکری بشر دانسته شده است. امضاکنندگان یادآور شدهاند طبق کنوانسیونهای بینالمللی، مراکز علمی باید از هرگونه تعرض مصون باشند و تخریب آنها نقض آشکار اصول انسانی و حقوقی محسوب میشود.
محکومیت هدفگیری نخبگان علمی
اساتید ترک با ابراز نگرانی از ترور و تهدید دانشمندان ایرانی، هشدار دادهاند تبدیل فضای آکادمیک به میدان درگیری نظامی، امنیت علمی جهان را تهدید میکند. آنان همچنین از یونسکو و سازمان ملل خواستهاند سازوکاری فوری برای حفاظت از دانشگاههای مناطق درگیر جنگ طراحی کنند.
انتقاد از استانداردهای دوگانه غرب
در این بیانیه، دانشگاهیان ترکیه از سکوت جوامع علمی غرب نسبت به حملات علیه دانشگاههای ایران انتقاد کردهاند. به گفته آنان، رفتار دوگانه در قبال تخریب زیرساختهای علمی در نقاط مختلف جهان، به تضعیف اعتماد عمومی به نهادهای آکادمیک منجر میشود.
فراخوان برای تحریم علمی اسرائیل
امضاکنندگان خواستار تعلیق همکاریهای دانشگاهی و پژوهشی با نهادهای علمی اسرائیلی شدهاند که در توسعه فناوریهای نظامی دخیل بودهاند. همچنین پیشنهاد شده مجامع علمی حامی جنگ از کنفرانسهای بینالمللی در ترکیه حذف شوند.
همبستگی با جامعه دانشگاهی ایران
پایان بیانیه با پیامی حمایتی از اساتید و دانشجویان ایرانی همراه است. امضاکنندگان اعلام کردهاند آماده پذیرش پژوهشگران و دانشجویانی هستند که مراکز آموزشیشان آسیب دیده یا تعطیل شده و پیشنهاد دادهاند شبکهای از «پلهای علمی اضطراری» برای استمرار همکاریهای مشترک شکل گیرد.
این موضعگیری از آن جهت بیسابقه توصیف شده که بسیاری از امضاکنندگان از اساتید لیبرال و غیرسیاسی دانشگاههای بزرگ ترکیه چون بوغازیچی، استانبول و آنکارا هستند. آنان با تأکید بر اینکه «حمله به دانشگاه، حمله به وجدان بشریت» است، سکوت در برابر چنین رویدادی را خیانت به آرمانهای آکادمیک دانستهاند.
گزارشها حاکی است انتشار این بیانیه، دولت ترکیه را نیز تحت فشار قرار داده تا در نشستهای آتی از جمله مجمع دیپلماسی آنتالیا، موضوع «مصونیت مراکز علمی در وضعیت جنگی» را بهعنوان یکی از محورهای اصلی مذاکرات آتشبس مطرح کند.
منبع: سازمان امور دانشجویان