باشگاه خبرنگاران جوان؛ فلاحتی یزد- شهر جهانی یزد یکی از قدیمیترین شهرها بر روی کره زمین و ققنوسی خفته در قلب کویر است.
این شهر کویری با ویژگیهای منحصربهفرد گردشگری، بادگیرها و خانههای قدیمی خشتی بدونتردید یکی از مقاصد خارقالعاده و جالب در سفر به ایران است.
اما امسال گردشگران و مسافران، شبهای متفاوتی را در شهر جهانی یزد تجربه کردند.
حضور باشکوه مردم یزد در شبهای اقتدار در بیعت با رهبر معظم انقلاب، نظام و انقلاب و حمایت از رزمندگان اسلام از روز اول جنگ تحمیلی آغاز شد که این حضور همچنان تداوم دارد.
«شبهای اقتدار» دیگر فقط یک تجمع نیست. این شبها به یک «فرهنگ مقاومت شبانه» بدل شده؛ فرهنگی که ریشههایش را نه در یک مناسبت زودگذر، که در باورهای ملی و مذهبی این مردم باید جستوجو کنید.
آنچه این صحنهها را از هر حرکت مشابهی در تاریخ این سرزمین متمایز کرده تداوم همدلی، همبستگی و اتحاد ملت ایران به خصوص مردم همیشه در صحنه دارالعباده یزد است.
از نوجوان و جوانان با پرچم، تا مادری که کودک خرد سال را در آغوش گرفته، از بازاریان و کارگران تا دانشجویی با دفترچه یادداشت همه با یک زبان، یک نگاه و یک پیام در شبها بیرون آمدهاند تا از رزمندگانشان حمایت کنند.
در این شبها، خبری از شعارهای تکراری و مناسبات سیاسی معمول نیست و آنچه جریان دارد، یک «قدردانی جمعی» است.
مردم با حضور مستمرشان نشان میدهند که میدانند امنیت و آرامش این کوچهها، حاصل جاننثاریهایی است که قلمها و لنزها از توصیف آن عاجز هستند و شخصا تلاش میکنند طنین قدردانی خودشان را در خیابانها و میدانها به گوش سربازان وطن برسانند.
با شهر جهانی یزد بیشتر آشنا شوید
شهر جهانی یزد با جدا کردن بخش شمالی دشت کویر و بخش جنوبی دشت لوت توانسته قدیمیترین جاذبههای مدنی را در خود جای دهد. اینجا خاستگاه بزرگترین جامعه زرتشتیان در ایران است.
ترکیب یک شهر بیابانی کهن و یک میراث حاصل از همنشینی ادیان مختلف، جو بسیار متفاوت و البته آرامی را به یزد بخشیده است. گسترش خیابانهای درختی نیز بر انسجام آن آسیب نزده بلکه به نوعی در بافت موجود حل شده است.
در سال ۹۶ نخستین پرونده یک شهر تاریخی ایران در فهرست جهانی به ثبت رسید که بیش از ٧٠٠ هکتار از اراضی شهر قدیمی یزد را در بر میگیرد.
به دلیل شهرت و زیبایی های اصیل شهر جهانی یزد، روز دهم اردیبهشت ماه را در تقویم به عنوان روز یزد نامگذاری کرده اند.
این شهر همیشه به عنوان یک مرکز بزرگ نساجی شناخته شده چرا که ابریشم و سایر منسوجات آن حتی پیش از سفر مارکوپولو (در اواخر قرن ۱۳ میلادی) به جاده ابریشم نیز در دنیا شناخته شده بود.
از صنایع دستی، جاذبه های دینی تا شیرینی های خوشمزه یزد
یکی دیگر از خوراکیهایی شیرین و صد البته مقوی در یزد حلوا ارده است. حلوای اردکان یزد سالهای سال است که در میان مردم ایران به عنوان حلوایی مرغوب و خوشمزه شناخته شده است. شکر، کنجد، هل و مغزهای مختلف ترکیبات اصلی این خوراکی لذیذ را تشکیل میدهند.
آنچه موجب محبوبیت این سوغات یزد در میان افراد شده وجود ماده مغذی و خوشمزه کنجد در آن است.
پشمک یزدی
در میان لیست متنوع سوغات شیرینیهای یزد نوبت به پشمک میرسد. این شیرینی نیز یکی از اصیلترین شیرینیهایی است که در یزد یافت میشود. در واقع زمانی که نام شیرینیهای خوشمزه یزدی را از ساکنان این شهر جویا میشوید پشمک نیز در میان آنها خودنمایی میکند. با اینکه همه افراد طعم لطیف و شیرین پشمک را میپسندند، اما این خوراکی شیرین در میان کودکان طرفداران ببیشتری دارد.
شیرینی لوز یزدی
لوز نیز از آن دسته سوغات شیرینی های یزد است که دارای طرفداران خاص خود میباشد.
از گذشتههای بسیار دور مردم هنرمند یزد با خلاقیت و نوآوریهای جدید تنوع و طعمهای زیادی از لوز را خلق کردند. لوز بادام، بیدمشک، پستهای و نارگیلی از محبوبترین و مشهورترین انواع موجود لوز در بازار یزد هستند.
یزد از جمله شهرهایی است که وجود بازارهای سنتی، صنایع دستی و شیرینیهای مخصوص، آن را به یکی از مقاصد مهم گردشگری تبدیل کرده است. بازارهای سنتی و سوغات یزد لذت گردشگری و تفریح را در این شهر چند برابر کردهاند.
صنایع دستی یزد از جمله سوغاتیهایی است که از دیدن و لمس کردنشان چشمانتان سیر نمیشود. دستهای هنرمندان این خطه نقشهایی رنگارنگ و ناب را در میان ترمهها، زیلوها، مخملها و … به زیبایی هر چه تمامتر خلق کردهاند.
یکی از هنرهای اصیل یزد که نمونه آن را در کمتر جایی از جهان میتوان پیدا کرد، ترمه زیبای یزد است. این سوغات یزد نمونهای تمام عیار از خلاقیت و در حقیقت شاهکار هنر مردمان یزد است. شهرت ترمه یزد به حدی زیاد است که بسیاری از مسافران برای خرید این صنایع دستی راهی یزد میشوند. الیافی که در تهیه این پارچه زیبا به کار رفته از کیفیت بسیار بالایی برخوردارند.
هنر اصیل زیلو بافی نیز از آن دسته هنرهایی است که مردمان یزد سالهای سال است که به تولید آن مشغول هستند. زیلوبافی در یزد آن هم در میبد جایگاهی ویژه دارد. یکی از دلایلی که موجب رواج بافت زیلو در این منطقه کویری شده بافت پنبهای و خاص آن است. این بافت پنبهای به دلیل خنک بودن در مناطق کویری به عنوان زیرانداز بسیار مورد استفاده قرار میگیرد.
شمد یکی دیگر از صنایعی دستی یزد است که توسط هنرمندان یزد برای رهایی از گرمای طاقتفرسای تابستان ساخته میشود. از شمد به عنوان رواندار خنک در روزهای تابستان میتوانید استفاده کنید و از دیدن بافت زیبا، رنگارنگ و خنک آن لذت ببرید.
شَعربافی، صنایع دستی اصیل یزدی
در گذشتههای بسیار دور هنر شعربافی در میان مردمان یزد بسیار رواج داشته است. شعربافی هنری است که در آن از موی حیوانات در بافت محصول استفاده میشود. متاسفانه به مانند خیلی از هنرها این صنعت زیبا نیز به فراموشی سپرده شده است.
چادر شب از دیگر هنرهای صنایع دستی یزد
شهر اردکان، یزد و زارچ محل اصلی بافت چادر شب است. این چادر به صورت دستباف توسط افراد هنرمند تهیه میشود. از چادر شب با بافت چهار خانه و رنگارنش میتوان برای پیچیدن رختخواب استفاده کرد. نوع دیگری از این چادرها که دارای بافتی ضخیم هستند بیشتر در مناطق باز به عنوان چادر صحرایی مورد استفاده قرار میگیرند. بهترین جا برای خرید سوغات یزد فروشگاههای سنتی و بازرار معروف این شهر است.
مس
شهر یزد نیز به مانند کرمان دارای هنرمندان بسیاری در تولید مس است. محصولات مسی ارزشمند توسط هنرمندانی حرفهای با نقشهایی زیبا تزئین میشوند. در بازار مسگرهای یزد میتوانید انواعی از این صنایع دستی را از نزدیک ببینید و از آنها به عنوان سوغاتی شهر یزد استفاده کنید.
در عین حال یزد بواسطه بادگیرهایش هم شهرت دارد. بادگیرها عمارتهایی مرتفع هستند که برای به دام انداختن، سیرکولاسیون و خنک کردن هوا در این منطقه کویری بنا شدهاند و تاریخچه شکلگیری شهر یزد به دوره ساسانی بازمیگردد.
مشهورترین جاذبههای گردشگری در شهر یزد
شهر قدیمی یزد در اصل ققنوسی خفته در قلب کویر است که با ویژگیهای منحصربفردی نیز همراه شده است. آنطور که یونسکو میگوید: «شهر قدیمی یزد در اصل یکی از قدیمیترین شهرها بر روی کره زمین است.» تقریبا همه چیز در شهر قدیمی یزد از جنس آجرهای خشتی است که در آفتاب خشکشدهاند و حاصل این معماری منحصربهفرد خط افقی است که در ذیل آن بناهای قهوهای خوشرنگ به انضمام بادگیرهای مرتفع که یکنواختی را بر هم زده و منظر پیش رو را چشمنوازتر میکنند، دیده میشود.
مسجد جامع یکی دیگر از ویژگیهای گردشگری در یزد است که حضور غالب آن در معماری شهر به خوبی احساس میشود. تاریخ ساخت این بنا را به قرن ۱۲ میلادی نسبت میدهند و باور بر این است که این مسجد جایگزین آتشگاهی شده که پیشتر در همین محل بنا شده بود. در حیاط این مسجد راهپلهای است که گفته میشود به قنات زارچ منتهی میشود.
بقعه سید رکنالدین با گنبد آبیرنگش از هر نقطه مرتفع در شهر قابلرویت است. خانه لاریها نیز که قدمت آن به تقریبا ۱۵۰ سال پیش بازمیگردد، یکی دیگر از جاذبههای گردشگری شهر یزد است.
زندان سکندر مشهور نیز که زمانی یک مدرسه بوده، بیشتر به دلیل این شعر حافظ «دلم از وحشت زندان سکندر بگرفت» در نزد ایرانیان شناخته شده است. یکی دیگر از جاذبههای مشهور شهر، مجموعه موسوم به امیرچخماق است که در جوار آن بازار و تکیه نیز به چشم میخورد. قدمت باغ دولت آباد هم که زمانی متعلق به کریم خان زند بوده را به سال ۱۷۵۰ میلادی نسبت میدهند. بادگیر این باغ در اصل بزرگترین بادگیر شهر است و فضای داخلی باغ هم بسیار زیباست.
جدای از همه اینها میتوان به مجموعههای خاص از جمله آتشکده و برج مشهور خاموشان یزد نیز اشاره کرد که همه در نوع خود منحصربهفرد هستند.
یزد دارای ویژگیهای تاریخی و منحصربهفرد معماری و حیات اجتماعی و فرهنگی است و شهروندان آن به اخلاقمداری، مردمداری، صداقت دیانت و مانند همه مردم ایران زمین به میهماندوستی معروف هستند.
ساختار تاریخی و بناهای خشتی شکوهمند، تنوع فرهنگی و همزیستی مسالمتآمیز و غنابخش مسلمانان، زرتشتیان و کلیمیان در کنار یکدیگر، از شاخصهای ارزشمند جهانی شدن یزد به عنوان یک اثر بزرگ و میراث ارزشمند جهانی محسوب میشود.
یزد گنجینهای از هنر، فرهنگ و تمدنی ایرانی را در خود دارد؛ بناهای مذهبی، بقعه، مساجد، حسینیهها، زیارتگاههای زرتشتیان، خانههای تاریخی، آبانبارها، باغهای تاریخی، بادگیرها و بازارچهها و مردمانی که با همه تکثر و تنوع در مذهب و دین در بطن تاریخی این شهر در کنار هم زندگی میکنند.
یزد با این همه شکوه و زیبایی هر گردشگر و مسافری را از تماشای معماریهای فاخر و شگفتانگیز در بافت تاریخی و سنتی خود مبهوت و مجذوب و ناخودآگاه به تحسین و تکریم معماران و استادکاران ایرانی وامیدارد.