باشگاه خبرنگاران جوان - جنگ اقتصادی پیچیدهترین نوع نبرد است؛ چرا که هدفش نه خاک که سفره مردم است. دشمن با محاصره و تحریم، تلاش میکند ناامیدی را به خانهها ببرد. اما در همین شرایط، برخلاف تمام پیشبینیهای منفی، اتفاق شگفتانگیزی افتاده است سرمایه اجتماعی به اوج خود رسیده است.
مردم امروز از هر دورهی دیگری آگاهتر، هوشمندتر و آمادهترند. آنها میدانند مشکل کجاست و راه حل چه میتواند باشد. این سرمایه عظیم، اگر در مسیر درست هدایت شود، میتواند تمام معادلات اقتصادی را به نفع ایران تغییر دهد.
مردم امروز بازیگران اصلی صحنه اقتصاد آینده
نسل امروز ایرانی در فضایی رشد کرده که اطلاعات با سرعت نور جابهجا میشود. شبکههای اجتماعی، کانالهای تحلیلی، گزارشهای تخصصی و گفتگوهای روزمره، سطح سواد اقتصادی مردم را به نقطهای رسانده که نمیتوان حقیقت را پنهان کند. مردم میدانند نقدینگی چیست، تورم چگونه شکل میگیرد و تحریم چه اثری بر زندگی آنها دارد. این آگاهی، یک فرصت طلایی است. دیگر لازم نیست کسی برای مردم توضیح دهد که «مشکل چیست». آنها خودشان عمیقاً مشکل را درک میکنند.
تنها نیاز آنها دیدن مسیر روشن «از اینجا تا آنجا» است. دولتی که این واقعیت را بپذیرد، به جای صرف انرژی برای اقناعسازی، میتواند تمام تمرکزش را بر طراحی ابزارهای شفاف و کارآمد بگذارد.
سرمایه اجتماعی؛ همان نیروی امروز خیابان
تجربه چهار دهه اخیر نشان داده هر جا مردم وارد میدان شدهاند، کار پیش رفته است. از حضور در مناطق محروم تا امدادرسانی در بلایای طبیعی، دست مردم همیشه قویتر و چابکتر از دستگاههای اداری عمل کرده است. امروز نیز سرمایه اجتماعی میتواند بزرگترین سدهای فرسودهی اجرایی را یکباره کنار بزند.
مردمی که خودشان ناظر باشند، خودشان سرمایه بگذارند و خودشان سود ببرند، اجازه نمیدهند رانت و فساد و تعلل اداری، مسیر توسعه را سد کند. کافی است دولت نقش جدیدش را بپذیرد؛ نه یک مدیر بالاسر، که یک تسهیلگر و سکوی پرش. وقتی مردم میداندار شوند، سرعت تصمیمگیری ده برابر میشود و هزینههای جاری به صفر نزدیک میگردد.
سودی که از صرفهجویی به جیب مردم میرود
تا امروز صرفهجویی را با شعارهای اخلاقی به مردم آموختهایم. اما در شرایط جنگی، صرفهجویی میتواند به یک فرصت سودآور برای هر خانواده تبدیل شود. تصور کنید هر ایرانی بداند به ازای هر مترمکعب گاز یا هر کیلووات برقی که مصرف نمیکند، مستقیماً از درآمد ارزی صادرات آن انرژی سهم میبرد. این مدل، صرفهجویی را از یک وظیفه خشک اخلاقی به یک رفتار اقتصادی هوشمندانه تبدیل میکند. خانوادهها با انگیزه و اشتیاق پای قبضهایشان میروند، نه با نگرانی و دلهره. این همان تحولی است که هم سفرهی مردم را گرم میکند و هم فشار بر شبکهی توزیع انرژی را کاهش میدهد.
اقتصاد مقاومتی با دستان مردم معنا پیدا میکند
اقتصاد مقاومتی یعنی هر بخش بتواند نیاز خود را تأمین کند. یعنی محاصره که میشود، باز نان و دارو و انرژی در دسترس باشد. این شدنی نیست مگر با نقش اول مردم. نه مردم به عنوان مصرفکننده، که مردم به عنوان سازماندهنده، توزیعکننده، تولیدکننده و ناظر. در جنگ تحمیلی، محلهها پشتیبان جبههها بودند. امروز جبهه، سفره خود مردم است.
نظارت بر توزیع کالا، کمک به شناسایی انبارهای احتکار، هدایت سرمایههای خُرد به سمت تولید محلی، و مهمتر از همه، ایجاد شبکههای همیاری برای عبور از شوکهای لحظهای. دولت فقط باید این ظرفیت عظیم را ببیند، به آن میدان بدهد و اعتماد کند.
سرمایه اجتماعی امروز ایران که در خیابان نمود پیدا کرده، گنجی است که در بحران شکوفا شده. مردمی مطلع، آماده و هوشیار، منتظر یک سکوی پرش هستند. اگر این مسیر درست طی شود، محاصره اقتصادی دشمن نه تنها شکست میخورد، بلکه به بزرگترین فرصت برای مردمیسازی اقتصاد ایران تبدیل میشود. اقتصاد مقاومتی با دستان مردم معنا پیدا میکند؛ از پایین ساخته میشود و از محله شروع میشود.
اقتصاد مقاومتی، اقتصاد مردمی است و مردم امروز، آمادهترین روز تاریخ خود هستند.
منبع: فارس