باشگاه خبرنگاران جوان - پایان بیهزینه جنگ برای دشمن، یک توهم است؛ چنانکه سوره یس با «إِنْ کانَتْ إِلَّا صَیْحَةً واحِدَةً…» (آیه ۲۹) از فروپاشی ناگهانی دشمن میگوید و با «یا حَسْرَةً عَلَى الْعِبادِ» (آیه ۳۰)، حسرت گریزناپذیر او را یادآور میشود.
آیات ۲۸ تا ۴۰ سوره یس با صحنهای تکاندهنده آغاز میشود، جایی که پس از شهادت مرد مؤمن (در آیات قبل)، خداوند هیچ سپاه و لشکری از آسمان برای مجازات قوم او نمیفرستد، بلکه تنها با یک «صیحه» همه چیز پایان مییابد، «إِنْ کانَتْ إِلَّا صَیْحَةً واحِدَةً فَإِذا هُمْ خامِدُونَ».
در نگاه المیزان، این تعبیر نشاندهنده آن است که نابودی دشمنان حق، نیازمند ابزارهای پیچیده و قدرتنماییهای ظاهری نیست، بلکه اراده الهی، سریع، قاطع و بیواسطه عمل میکند. این پیام مهمی برای جبهه حق دارد، دشمن هرچقدر هم قدرتمند به نظر برسد، در برابر سنت الهی بسیار ناتوان است و بدون هزینه نمیتواند جنگ را تمام کند. در واقع نه ظلم بیپاسخ میماند، نه دشمنی با حق بدون هزینه تمام میشود.
حسرت ابدی؛ مجازاتی فراتر از نابودی جسم است
در ادامه، قرآن با تعبیر «یا حَسْرَةً عَلَى الْعِبادِ» به یک بعد عمیقتر از مجازات اشاره میکند. این فقط نابودی فیزیکی نیست، بلکه حسرتی است که از نادیده گرفتن حقیقت ناشی میشود. این حسرت، نتیجه لجاجت مستمر در برابر حق و تمسخر پیامبران است. این نکته یک هشدار جدی دارد، اینکه دشمنی با حق، فقط یک خطای سیاسی یا اجتماعی نیست، بلکه یک سقوط وجودی است که انسان را به جایی میرساند که حتی پس از نابودی، چیزی جز حسرت برایش باقی نمیماند.
نابودی گذشتگان تصادفی نیست سنت الهی است
آیات بعدی به نابودی امتهای پیشین اشاره میکند که «أَلَمْ یَرَوْا کَمْ أَهْلَکْنا قَبْلَهُمْ مِنَ الْقُرُونِ...» المیزان این بخش را تأکید بر «سنتهای تغییرناپذیر الهی» میداند. یعنی آنچه بر سر گذشتگان آمده، یک اتفاق تصادفی نبوده، بلکه یک قاعده دائمی است، یعنی هر جامعهای که در برابر حق بایستد، سرنوشتی مشابه خواهد داشت. این نگاه، روحیه مقاومت را تقویت میکند؛ زیرا نشان میدهد تقابل امروز با دشمن، یک پدیده استثنایی نیست، بلکه امتداد یک مسیر تاریخی است که پایان آن از پیش روشن است.
اگر در دنیا ظالمی مجازات نشد این پایان ماجرا نیست
در ادامه، قرآن به صحنه قیامت اشاره میکند و میفرماید که «وَ إِنْ کُلٌّ لَمَّا جَمیعٌ لَدَیْنا مُحْضَرُونَ». این آیه تضمین میکند که هیچکس از دایره حساب خارج نمیشود. اگر در دنیا ظالمی مجازات نشد یا حقی ضایع شد، این پایان ماجرا نیست. این بخش، یک پشتوانه جدی برای جبهه مقاومت است، اینکه مبارزه با دشمن، حتی اگر در ظاهر با سختی و فشار همراه باشد، در نظام الهی بینتیجه نمیماند و عدالت نهایی حتماً برقرار خواهد شد.
خدا قادر است حق را پیروز و باطل را نابود کند
از اینجا به بعد، آیات به نشانههای قدرت الهی در طبیعت میپردازد، مثل زنده شدن زمین مرده، رویش گیاهان، شب و روز، حرکت خورشید و ماه.
المیزان این تغییر فضا را بسیار معنادار میداند. پس از بیان مجازات دشمن، قرآن توجه مخاطب را به نظام دقیق و قدرتمند جهان جلب میکند تا نشان دهد همان خدایی که این نظم شگفت را اداره میکند، قادر است حق را پیروز و باطل را نابود کند. این پیوند، یک پیام روشن دارد، اینکه امید در دل سختترین شرایط، باید بر پایه شناخت قدرت الهی شکل بگیرد، نه بر تحلیلهای صرفاً ظاهری.
جامعه زیر بار ظلم مثل زمین مرده زنده میشود
یکی از برجستهترین مثالها، احیای زمین مرده است، خدا میفرماید که «وَ آیَةٌ لَهُمُ الْأَرْضُ الْمَیْتَةُ أَحْیَیْناها...» این آیه نمادی از احیای جوامع مرده نیز هست. همانطور که زمین خشک دوباره جان میگیرد، جامعهای که زیر فشار ظلم و دشمنی قرار دارد نیز میتواند دوباره زنده شود. این نگاه، روحیهای عمیق از امید را در دل مخاطب ایجاد میکند؛ امیدی که نه بر پایه شرایط فعلی، بلکه بر اساس سنتهای الهی بنا شده است.
نظم کیهانی؛ نشانهای از شکستناپذیری حق
حرکت دقیق خورشید و ماه و نظم شب و روز، در آیات پایانی این بخش مطرح میشود. «لَا الشَّمْسُ یَنْبَغی لَها أَنْ تُدْرِکَ الْقَمَرَ...» این نظم نشانهای از «حاکمیت قانون الهی» در جهان است، همانطور که این نظم دچار اختلال نمیشود، سنت پیروزی حق و نابودی باطل نیز تغییر نمیکند.
این یعنی مقاومت، یک انتخاب احساسی نیست؛ بلکه هماهنگی با ساختار حقیقی عالم است.
از تهدید دشمن تا اطمینان به وعده الهی
مجموع این آیات، یک منظومه فکری منسجم ارائه میدهد، اول اینکه دشمن، هرچند در ظاهر قدرتمند است، اما در برابر اراده الهی بسیار شکننده است. دوم مجازات او، هم در دنیا و هم در آخرت، قطعی و اجتنابناپذیر است. سوم مقاومت در برابر دشمن، ادامه مسیر تاریخی جبهه حق است و چهارم امید، نه یک احساس، بلکه نتیجه شناخت سنتهای الهی در عالم است.
در یک جمله میتوان گفت که این آیات، جبهه حق را از ترس قدرت دشمن خارج کرده و به اطمینان نسبت به وعدههای قطعی الهی میرساند، وعدهای که پایان آن، خاموشی باطل و درخشش حق است.
منبع: فارس