ابرپروژه نظامی ایران؛ ۲۰ فروند سوخو-۳۵ در آستانه ورود

باشگاه خبرنگاران جوان؛ اعظم پورکند - گزارش شده است که روسیه اولین محموله ۲۰ فروند جنگنده سوخو-۳۵ را برای ایران تکمیل کرده است که این بزرگ‌ترین نوسازی نیروی هوایی تهران در چند دهه اخیر محسوب می‌شود. انتظار می‌رود این جنگنده‌ها از سال ۲۰۲۶ وارد ایران شوند، در حالی که ایران در حال آماده‌سازی خلبانان و به‌روزرسانی زیرساخت‌ها است. تحلیلگران معتقدند این هواپیما‌ها توانایی حمله دوربرد ایران را به طور قابل‌توجهی افزایش داده و موقعیت نظامی آن را در سراسر خاورمیانه تقویت می‌کنند.

به گزارش مجله نظامی (Military Watch Magazine)، این هواپیما‌ها در کارخانه هوانوردی کومسومولسک-نا-آمور روسیه ساخته شده‌اند و وزارت دفاع ایران در حال حاضر هزینه‌های نگهداری و پشتیبانی را در حالی که این جنگنده‌ها پیش از تحویل در روسیه باقی مانده‌اند، تقبل کرده است.

این تحول به دنبال مکاتبات نظامی-صنعتی فاش‌شده روسیه در اواخر سال ۲۰۲۵ صورت می‌گیرد که نشان می‌داد در آن زمان ۱۶ فروند سوخو-۳۵ برای ایران در حال تولید بوده است.

سوخو-۳۵ با شعاع عملیاتی نزدیک به ۱۶۰۰ کیلومتر (۱۰۰۰ مایل) قادر به حمله به اهداف در عمق خاک دشمن است. توانایی آن در عملیات از فرودگاه‌های کوتاه یا موقت، وابستگی آن به پایگاه‌های هوایی بزرگ را کاهش داده و خنثی‌سازی آن را دشوارتر می‌کند.

این گزارش می‌افزاید که اگرچه سوخو-۳۵ از هواپیما‌هایی مانند لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ II یا شنیانگ جی-۱۶ چین پیشرفته‌تر نیست، اما همچنان یکی از جنگنده‌های مدرن با بیشترین تجربه رزمی در جهان محسوب می‌شود و به طور مداوم با سامانه‌های موشکی هوابه‌هوای جدیدتر به‌روزرسانی شده است.

روسیه به طور تاریخی سوخو-۳۵ را با سرعتی نسبتاً متوسط حدود ۱۴ فروند در سال تولید کرده است، اگرچه مقامات گفته‌اند که ظرفیت تولید در حال افزایش است.

در ماه مه ۲۰۲۵، وادیم بادخا، مدیر کل شرکت هواپیماسازی متحد (UAC)، تأیید کرد که تلاش‌هایی برای افزایش تولید در جریان است. انتظار می‌رود این افزایش تولید در دو تا سه سال آینده، با اولویت‌دهی به سفارش‌های ایران، تحویل سوخو-۳۵ به نیروی هوافضای روسیه را کاهش دهد.

اسناد فاش‌شده دولت روسیه که در اواخر سال ۲۰۲۵ منتشر شد، نشان می‌داد که ایران در مجموع ۴۸ فروند جنگنده سوخو-۳۵ سفارش داده است و اظهارات قبلی مقامات ایرانی مبنی بر خرید تعداد نامشخصی از این هواپیما‌ها را تأیید می‌کرد.

روسیه در سال ۲۰۲۳ با ایران به توافق دفاعی دست یافت. این توافق اولین خرید جنگنده توسط ایران از دهه ۱۹۹۰ بود و شامل جنگنده‌های سوخو-۳۵، بالگرد‌های تهاجمی میل می-۲۸ و جت‌های آموزشی یاکوولف یاک-۱۳۰ می‌شد.

علاقه به سوخو-۳۵ از سوی سایر کشور‌ها محدود بوده است و نگرانی‌ها در مورد الکترونیک‌های هوایی قدیمی و تحریم‌های احتمالی، بسیاری از خریداران بالقوه را منصرف کرده است.

بر اساس این گزارش، ایران پیش‌تر آموزش خلبانان را برای ناوگان جدید آغاز کرده است. تحویل جت‌های آموزشی یاکوولف یاک-۱۳۰ به ایران در سپتامبر ۲۰۲۳ آغاز شد که به طور گسترده به عنوان بخشی از برنامه گسترده‌تر آموزش خلبانان برای عملیات آینده سوخو-۳۵ تلقی می‌شود.

بر اساس این گزارش، تحویل سوخو-۳۵ به ایران می‌تواند از سال ۲۰۲۶ آغاز شود، اگرچه برخی منابع می‌گویند آسیب به زیرساخت‌های پایگاه هوایی همدان ممکن است استقرار را به تأخیر بیندازد. گزارش شده است که تیم‌های مهندسی در حال بازسازی این تأسیسات هستند و انتظار می‌رود شبیه‌ساز‌های پرواز پیشرفته پیش از خود جنگنده‌ها وارد شوند.

تهیه نظامی ایران از روسیه به نظر می‌رسد فراتر از برنامه سوخو-۳۵ باشد. منابع روسی به گفته خود در ماه ژوئن اعلام کردند که تهران همچنین ۱۲ فروند جنگنده سوخو-۳۰اس‌ام۲ سفارش داده است و انتظار می‌رود تحویل آنها از اواسط سال ۲۰۲۷ با استفاده از هواپیما‌های منتقل‌شده از یگان‌های فعال روسیه آغاز شود.

سوخو-۳۰اس‌ام۲ که مشتق کم‌پیچیده‌تری از سوخو-۳۵ محسوب می‌شود، ارزان‌تر و نگهداری آن آسان‌تر تلقی می‌شود و در عین حال در مأموریت‌های ضربتی و آموزش خلبانان مؤثر باقی مانده است.

همچنین گزارش‌هایی مبنی بر اینکه ایران ممکن است به دنبال تهیه سوخو-۵۷، جنگنده نسل پنجم استیلت روسیه باشد، وجود دارد، اگرچه عقب‌ماندگی تولید ممکن است هرگونه تحویل را تا حدود سال ۲۰۳۰ به تأخیر بیندازد.

دستیابی ایران به اولین جنگنده‌های خود پس از جنگ سرد، به ویژه با توجه به استفاده مستمر از ناوگان قدیمی دوران جنگ سرد، از جمله گرامن اف-۱۴ای تامکت، مک‌دانل داگلاس اف-۴دی/ئی فانتوم II و نورثروپ اف-۵ای/اف تایگر II، بسیار قابل‌توجه است.

آخرین خرید عمده جنگنده‌های آن در دهه ۱۹۹۰ با خرید جت‌های میگ-۲۹ از روسیه انجام شد.

اگرچه ایران یکی از قوی‌ترین زرادخانه‌های موشکی منطقه را توسعه داده است، اما توانایی‌های هوانوردی داخلی آن همچنان نسبتاً ضعیف است.

با این حال، علیرغم قدمت، هواپیما‌های ایرانی توانستند در جریان درگیری‌های اخیر با مشارکت آمریکا و شرکای منطقه‌ای آن، مأموریت‌های ضربتی را انجام دهند.

تحلیلگران می‌گویند ورود جنگنده‌های سوخو-۳۵ می‌تواند قدرت هوایی ایران را به طور قابل‌توجهی تقویت کرده و توانایی آن را برای انجام عملیات دوربرد در سراسر خاورمیانه گسترش دهد.

منبع: کی یف پست