باشگاه خبرنگاران جوان- جریان آب زایندهرود پس از حدود سه ماه، شامگاه یکشنبه ۱۵ شهریور ۱۴۰۵ متوقف شد و بار دیگر بخشهایی از این رودخانه در آستانه خشکی قرار گرفت. در همین زمان، با قطع جریان آب، شمار زیادی از ماهیها تلف شدهاند و تعدادی نیز در چالههای باقیمانده از آب گرفتار شدهاند.
مدیرکل ستاد مدیریت بحران استانداری اصفهان در مورد آخرین وضعیت زایندهرود به همشهری میگوید: «این رودخانه تحت تأثیر خشکسالی و کمآبی قرار دارد و بخشی از این شرایط به کاهش بارشها، انتقال آب از حوزه زایندهرود به مناطق دیگر و همچنین برداشتهای بیرویه در بالادست مربوط میشود. مجموع این عوامل موجب شده است زایندهرود طی چند سال گذشته بهصورت فصلی جریان داشته باشد.»
منصور شیشهفروش عنوان میکند: «امسال کشاورزان برای انجام کشت بهاره خود درخواست آب داشتند، زیرا در سال گذشته آب مورد نیاز کشت آنها بهطور کامل تأمین نشده و خساراتی به کشاورزان وارد شده بود. بر اساس مصوبه کارگروه سازگاری با کمآبی کشور و کارگروه ملی و استانی، از اردیبهشتماه به مدت سه ماه آب برای بخش کشاورزی و همچنین با هدف تأمین نیازهای زیستمحیطی در رودخانه زایندهرود جاری شد.»
او ادامه میدهد: «این جریان آب به مدت سه ماه ادامه داشت، اما از ۱۵ شهریورماه خروجی سد زایندهرود کاهش پیدا کرد و در حال حاضر دیگر آبی در بستر رودخانه جاری نیست. فصلی شدن جریان رودخانه علاوه بر پیامدهای مختلف، به آبزیان موجود در مسیر نیز آسیب وارد میکند؛ زیرا با باز و بسته شدن جریان آب و خشک شدن رودخانه، ماهیها و دیگر گونههای آبزی با مشکلاتی مواجه میشوند.»
مدیرکل ستاد مدیریت بحران استانداری اصفهان تأکید میکند: «بازگشایی سهماهه زایندهرود با هدف حفظ باغات و تأمین آب مورد نیاز بخشهایی از منطقه انجام شد، اما از ۱۵ شهریورماه عملاً کاهش خروجی سد زایندهرود اتفاق افتاد و بستر رودخانه خشک شده است.»
شیشهفروش درباره وضعیت ذخیره سد زایندهرود میگوید: «در حال حاضر حجم آب سد زایندهرود ۲۳۲ میلیون مترمکعب است و میزان ورودی آن حدود ۱۰ مترمکعب بر ثانیه گزارش میشود. در مجموع، سد اکنون حدود ۲۱ درصد پر است و بخش عمده ظرفیت آن خالی است. حجم ذخیره سد نیز نسبت به میانگین بلندمدت کاهش قابل توجهی دارد.»
او یادآور میشود: «اکنون منتظر هستیم وضعیت بارشها در پاییز مشخص شود. پیشبینی شده است که با تأثیر پدیده النینو، بارشهای زودهنگام در برخی مناطق کشور، بهویژه غرب و جنوب کشور، آغاز شود. در استان نیز اعلام شده است که از نیمه مهرماه احتمال آغاز بارشها وجود دارد. امیدواریم این بارشها محقق شود، زیرا تأمین آب در بخشهای مختلف به میزان بارندگی، حجم ذخیره سد و وضعیت بارشها بستگی دارد.»
مدیرکل مدیریت بحران استانداری اضافه میکند: «تصمیمگیری درباره بازگشایی دوباره زایندهرود به مصوبات کارگروه سازگاری با کمآبی در سطح ملی و استانی و تصمیم اعضای این کارگروه بستگی دارد. سال گذشته امکان کشت پاییزه برای کشاورزان فراهم نشد و خساراتی به آنها وارد شد، اما امسال با بازگشایی آب برای کشت بهاره، کشاورزان توانستند کشت خود را انجام دهند.
همچنین اکبر صالحی، معاون امنیتی و سیاسی استانداری اصفهان، با اشاره به وضعیت مناسب ذخیره آب و بهرهمندی کشاورزان از جریان آب زایندهرود، در صحبتی کوتاه با همشهری میگوید: «وضعیت آب مناسب بود و در نهایت پشت آب خوبی وجود داشت و کشاورزان توانستند از آن استفاده کنند.»
پس از ۹۴ روز جریان آب در بستر رودخانه زایندهرود در اصفهان، از بامداد ۱۵ شهریور با کاهش حجم خروجی از سد، آب بر پایین دست بسته شد. گفته میشود صدها و شاید هزاران ماهی و بچه ماهی در پی بسته شدن آب در بستر رودخانه زایندهرود تلف شدند یا در ماندابهای کف رودخانه برای زیستن تقلا میکنند.
معاون محیطزیست طبیعی اداره کل حفاظت محیط زیست استان اصفهان در این باره گفته است: «مرگ انبوه ماهیها در بستر زاینده رود از تبعات باز و بستهشدن آب است و شرکت آب منطقهای باید مسئولیت آنرا بپذیرد.»
حسین اکبری عنوان میکند: «وقتی آب باز و بسته میشود، یکی از تبعات آن همین تلفات است. ماهیها از بالادست و سد زاینده رود همراه جریان آب میآیند و با قطع آب در گرمای هوا، بخش زیادی از آنها تلف میشوند. هرچند ممکن است بخشی جمع آوری یا به نقاطی که هنوز آب باقی مانده جا به جا شوند، اما متاسفانه بخش قابل توجهی از بین میروند.»