باشگاه خبرنگاران جوان - مصطفی رجبی مشهدی در برنامه «روی خط اقتصاد» رادیو اقتصاد با اشاره به دیپلماسی منطقهای برق و راهکارهای مهار ناترازی بهویژه در فصول سرد سال اظهار داشت: در مبادلات جهانی، سهم تجارت برق معمولاً به دلیل محدودیتهای فیزیکی شبکه انتقال کمتر از ۱۰ درصد نیاز کشورهاست؛ در ایران نیز سهم واردات برق از مرزهای خاکی بین ۲ تا ۳ درصد برآورد میشود. با این حال، ظرفیت بالایی در کشورهای شمالی ایران برای تأمین و تبادل توان وجود دارد.
معاون برق و انرژی وزارت نیرو با تشریح راهکار جدید برای عبور از ناترازی گاز در زمستان و جبران آسیبهای وارده به برخی واحدهای خودتأمین صنعتی در جنگ تأکید کرد: حدود ۴۷۰۰ مگاوات از نیروگاههای در اختیار صنایع و پتروشیمیها به دلایل مختلف از مدار خارج شدهاند که تا پایان سال نهایتاً ۵۰ درصد آنها به مدار بازمیگردند. برای حفظ خطوط تولید، جلسات فشردهای با صنعت پتروشیمی برگزار کردیم و بستری فراهم شد تا با توجه به دسترسی به منابع ارزی، این صنایع در اولویت واردات برق از کشورهای دارای این قابلیت قرار گیرند.
وی افزود: «تولیدکنندگان برق در کشورهایی نظیر ترکیه آمادگی خود را برای فروش مستقیم برق به صنایع پتروشیمی ایران اعلام کردهاند. وزارت نیرو از حیث زیرساخت شبکه هیچ مانعی ایجاد نکرده و این توان وارداتی را از خطوط سراسری عبور داده و تحویل صنایع میدهد. این مدل هیچ محدودیتی ندارد و همه صنایع بزرگ و انرژیبر در صورت تمایل میتوانند وارد عمل شوند.
رجبی مشهدی خاطرنشان کرد: «علیرغم چالشهای موجود، وزارت نیرو در تابستان امسال موفق شد ۶ برابر سالهای قبل به صنایع پتروشیمی برق تحویل دهد.
سخنگوی صنعت برق به آخرین وضعیت تبادل توان با کشورهای همسایه نیز اشاره کرد:
ترکمنستان: امکان دریافت سالانه ۲ میلیارد کیلوواتساعت انرژی وجود دارد و قرارداد تمدید آن برای سال آینده بهزودی نهایی میشود. علاوه بر این، خطوط انتقال سوم و چهارم نیز در دستور کار است که پیمانکار خط سوم توسط ترکمنستان انتخاب شده و خط چهارم در مرحله طراحی مهندسی است.
ارمنستان: حجم تبادل با این کشور مشابه ترکمنستان برقرار است و خط سوم انتقال جدید میان دو کشور نیز ظرف یک سال آینده به بهرهبرداری میرسد.
ترکیه: زیرساخت بسیار قدرتمندی احداث شده که تا دو برابر ظرفیت ترکمنستان، قابلیت صادرات و واردات ایجاد میکند و محور اصلی قراردادهای خرید برق پتروشیمیها خواهد بود.
آذربایجان و سایر همسایگان: در ایام اوج بار تابستان بین ۱۵۰ تا ۲۰۰ مگاوات واردات برق از آذربایجان انجام شد. همچنین برنامه بلندمدت اتصال الکتریکی برای تبادل ۱۰۰۰ مگاوات با روسیه در حال پیگیری است. صادرات به افغانستان و پاکستان نیز در مجموع به حدود ۲۰۰ مگاوات میرسد و به دلیل تحریمها و موانع مالی، تبادل با عراق طی یک سال و چند ماه اخیر متوقف بوده است.