تحولات جنگ اوکراین در ۲۰۲۶؛ پیشرفت در روند صلح یا تشدید تنشها؟
در روزهای اخیر پایتختهای اوکراین و روسیه در حالی شاهد حملات هوایی بوده که تلاش رهبران غربی برای پایان این جنگ حدودا ۴ ساله، تاکنون پیشرفت ملموسی در میدان نبرد نداشته است.
باشگاه خبرنگاران جوان - در حالیکه برخی مقامات غربی، از جمله مارک روته دبیرکل ناتو، از پیشرفت در روند پایان جنگ اوکراین سخن میگویند، واقعیتها در میدان نبرد حاکی از تشدید تنشها میان مسکو و کییف است.
هفته گذشته، روسیه از حملات پهپادی روزانه اوکراین به مسکو خبر داد و مقامات اوکراینی نیز روز دوشنبه ادعا کردند که حمله هوایی شبانه روسیه به کییف، ۲ کشته بر جای گذاشت که به نظر میرسید نخستین تلفات گزارششده ناشی از حملات مسکو به پایتخت اوکراین در سال جاری میلادی باشد.
در همین حال، شبکه خبری «فرانس ۲۴» بهتازگی از منابع رسمی خبر داد که با تداوم حملات مسکو به کییف، شورای امنیت سازمان ملل متحد روز دوشنبه تشکیل جلسه اضطراری خواهد داد.
در حالیکه الکساندر لوکاشنکو رئیسجمهوری بلاروس پیشتر اعلام کرد که سامانه موشکی «اورشنیک» روسی که ولادیمیر پوتین رئیسجمهوری روسیه آن را غیرقابل رهگیری توصیف کرده است، در بلاروس مستقر شده و وارد وضعیت عملیات رزمی شده است، ولادیمیر زلنسکی رئیسجمهور اوکراین بهتازگی از حمله روسیه با این موشکها به کشورش خبر داد.
همچنین انگلیس، فرانسه و آلمان استفاده روسیه از این موشکهای مافوق صوت در اوکراین را اقدام «تنشآمیز» توصیف کردند.
از سوی دیگر، ویتالی کلیچکو شهردار کییف در پی قطع دسترسی مردم این شهر به گرمایش در پی حملات مسکو به زیرساختهای انرژی، از ساکنان خواست شهر را «به طور موقت» ترک کنند.
پیشتر رئیسجمهوری اوکراین اعلام کرد که در حمله شبانه مسکو به کییف، سفارت قطر خسارت دیده است. وی همچنین «واکنش روشن» جامعه بینالمللی به این حملات را خواستار شد.
زلنسکی هفته گذشته نیز با اعلام اینکه هرگونه تضمینهای امنیتی برای کییف در آینده باید شامل حضور فیزیکی نیروهای خارجی در خاک این کشور باشد، تاکید کرده بود که حضور نیروهای فرانسه و انگلیس برای صلح در اوکراین ضروری است.
اظهارات زلنسکی در حالی مطرح میشود که اوکراین و شرکایش همچنان روی پیشنویس طرح صلحی با هدف پایان دادن به جنگ در این کشور کار میکنند.
همزمان با افزایش تحرکات دیپلماتیک درباره جنگ اوکراین، پایتخت فرانسه روز سهشنبه گذشته شاهد برگزاری نشستی کمسابقه با حضور دهها رهبر اروپایی و نمایندگان آمریکا بود.
به گفته منابع فرانسوی، یکی از اهداف اصلی نشست پاریس، هماهنگی میان تعهدات اروپایی و تضمینهای امنیتی آمریکا بود. همچنین موضوعاتی، چون نظارت بر آتشبس احتمالی، چگونگی واکنش به نقض آن، چارچوب حضور نیروی بینالمللی، تعهدات بلندمدت امنیتی و اصول مذاکرات صلح با روسیه برای پایان جنگ اوکراین بود، جنگی که از اسفند ۱۴۰۰ تاکنون ادامه دارد.
سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه در واکنش به بیانیه مشترک کشورهای عضو «ائتلاف مشتاقان» حامی اوکراین در جنگ با روسیه اعلام کرد: غرب به دنبال صلح و امنیت پایدار نیست بلکه به دنبال تداوم سیاست مهار روسیه پس از پایان جنگ است.
ماریا زاخارووا پنجشنبه در بیانیهای افزود: روز سهشنبه در پاریس، اعضای ائتلاف موسوم به «ائتلاف مشتاقان»، به رهبری انگلیس و فرانسه، بیانیهای را با حکومت اوکراین با عنوان «تضمینهای امنیتی قابل اعتماد برای صلحی پایدار و محکم» امضا کردند که این سند به هیچ وجه به یک راهحل مسالمتآمیز منجر نشد. هدف این سند، نه دستیابی به صلح و امنیت پایدار، بلکه ادامه نظامیسازی، تشدید و گسترش درگیری است.
از سوی دیگر، در نشست اخیر دونالد ترامپ رئیسجمهوری آمریکا و همتای اوکراینی او در فلوریدا که با ابراز خوشبینی دو طرف همراه بود، مهمترین مانع صلح یعنی مساله زمین همچنان حلنشده باقی ماند و مذاکرات بدون دستاورد ملموس پایان یافت.
ایالات متحده و اوکراین پس از آخرین نشست خود اعلام کردند که بر سر مجموعهای از اصول مهم با هدف پایان دادن به جنگ تقریبا چهارساله میان مسکو و کییف به توافق رسیدهاند. با این حال، مسائل حساس مربوط به کنترل اراضی در قلب صنعتی شرق اوکراین و مدیریت نیروگاه هستهای زاپوریژیا هنوز بدون توافق باقی مانده است.
حملات علیه کشتی و نفتکشها در دریای سیاه
روزنامه «راسیسکایا گازتا» روز پنجشنبه به نقل از منابع خبری ترکیه نوشت: یک نفتکش که راهی بندری در روسیه بود، در سواحل ترکیه هدف حمله پهپادی قرار گرفت. این نفتکش با عنوان «البوس» با پرچم پالائو در حال حرکت بود که در دریای سیاه، در ۵۰ کیلومتری شهر کاستامونو هدف قرار گرفت.
روسیه و اوکراین طی ماههای اخیر، یکدیگر را به حملات علیه کشتیها و نفتکشها در دریای سیاه متهم کردهاند.
وزارت حملونقل و زیرساخت ترکیه ۱۰ آذرماه ۱۴۰۴ در بیانیهای اعلام کرد کشتی باری که از روسیه به سمت گرجستان با بار روغن نباتی در حرکت بود، در ۸۰ مایلی ساحل ترکیه در دریای سیاه هدف حمله قرار گرفت.
پیش از آن، دو نفتکش که بدون بار در مسیر روسیه حرکت میکردند، روز جمعه هفتم آذرماه در فاصله ۲۸ و ۳۸ مایلی از ساحل ترکیه سیگنالهای اضطراری ارسال کردند. در نفتکش «کایروس» آتشسوزی در اتاق موتور رخ داد و در نفتکش «فیرات» آسیبهایی به بدنه وارد شد.
روز شنبه هشتم آذرماه نیز نفتکش فیرات بار دیگر هدف حمله قرار گرفت که خسارات جزئی برجای گذاشت، اما آتشسوزی گستردهای در آن رخ نداد.
سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه در آن زمان گفت: حملات تروریستی در دریای سیاه به دنبال افشای فساد گسترده در اوکراین رخ داد.
ماریا زاخارووا اظهار داشت: در ظاهر برخی از حامیان غربی کییف در تلاش هستند تا به اوکراینیها که مدتهاست روحیه خود را از دست دادهاند، یک «پیروزی» واهی دیگر را در پسزمینه جبههای در حال فروپاشی در منطقه نظامی شمالی و وضعیت وخیم نیروهای مسلح اوکراین نشان دهند.
در مقابل، زلنسکی نیز آذرماه ۱۴۰۴ اعلام کرد: روسیه با پهپاد به یک کشتی باری ترکیه در دریای سیاه حمله کرده است.
منبع: ایرنا
