باشگاه خبرنگاران جوان؛ آزاده محبی - با حذف ارز ترجیحی برنج از ابتدای آذرماه، قیمت برنج خارجی با نوساناتی در بازار روبرو شد چراکه همه ساله بخشی از کسری نیاز کشور از طریق واردات تامین می شود که با تغییر یکباره ارز از ترجیحی به تالار دوم، این نوسانات امری بدیهی است.

بنابر آمار سالانه ۳.۵ میلیون تن برنج نیاز بازار است که ۲ میلیون تن از محل تولید داخل و ۱.۵ میلیون تن از طریق واردات تامین می شود که از این آمار واردات برنج ۶۰ تا ۶۵ درصد مربوط به سهم برنج هندی و ۳۵ تا ۴۰ درصد هم سهم برنج پاکستانی است. همچنین ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزارتن برنج توسط بازرگانی دولتی برای تامین ذخایر استراتژیک وارد می شود که با حذف ارز ترجیحی و پرداخت یارانه به زیرساخت های داخل و حمایت از کشاورزان به سهولت می توان به خودکفایی رسید.

بررسی ها از بازار نشان می دهد که خبری از توزیع برنج پاکستانی کماکان در فروشگاه های زنجیره ای نیست و برنج هندی بندرت عرضه می شود، درحالیکه اکنون توزیع برنج تنظیم بازار می تواند به تعدیل قیمت در بازار کمک کند.

رضا کنگری رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی با اشاره به توزیع سراسری برنج هندی گفت: با توزیع سراسری برنج هندی تنظیم بازار، هرکیلو محصول با قیمت ۱۲۹ هزارتومان بدست مصرف کننده می رسد،البته در بازار آزاد هرکیلو برنج هندی با نرخ ۱۴۵ تا ۱۶۰ هزارتومان عرضه می شود.

به گفته وی،  برنج پاکستانی در حال ورود به کشور است که با توزیع در شبکه قیمت به ۱۸۰ تا ۱۹۰ هزارتومان می رسد که ورود و توزیع آن منجر به کاهش قیمت برنج پاکستانی و ایرانی می شود.

کنگری قیمت هرکیلو برنج هاشمی مازندران و گیلان ۳۸۰ تا ۴۲۰هزارتومان اعلام کرد و افزود: با وجود کمبود برنج پاکستانی، قیمت برنج ایرانی در روزهای اخیر ۱۰ تا ۱۲ درصد افزایش داشته است.

کمبودی در عرضه برنج ایرانی نداریم

امیرآقاجانیان عضو انجمن تولیدکنندگان و تامین کنندگان برنج گفت: با توجه به افزایش مصرف بزنج در ایام ماه رمضان، طبق برآوردهای صورت گرفته بارها به دولت نامه زدیم که برای جلوگیری از افزایش قیمت برنج و التهاب بازار باید یک میلیون تن کسری نیاز کشور وارد شود، درحالیکه از ابتدای سال تاکنون حدود ۵۰۰ هزارتن برنج وارد شده است.

به گفته وی، براساس وعده دولت قرار بود واردات برنج برای تمامی تجار دارای کارت بازرگانی آزاد شود که در صورت تحقق این امر به تنظیم بازار کمک می شد، اما تاکنون این وعده تحقق نیافته است.

آقاجانیان ادامه داد: خانوارها به سبب نگرانی نوسان قیمت بیش از نیاز اقدام به خرید برنج می کنند، درحالیکه این اطمینان خاطر را به مردم می دهیم که مردم طی ماه های آتی نگران افزایش قیمت برنج نباشند چراکه کارخانجات استان های شمالی مملو از برنج است و از طرفی برنج خارجی مربوط به ذخایر بازرگانی دولتی در حال عرضه به بازار است.

عضو انجمن تولیدکنندگان و تامین کنندگان برنج قیمت کنونی هرکیلو برنج کیفی برای مصرف کننده را ۴۲۰ تا ۴۵۰ هزارتومان و برنج نیم دانه ۲۳۰ تا ۲۵۰ هزارتومان اعلام کرد.

به گفته وی، توصیه ما به دولت برای رسیدن بازار برنج به آرامش این است که بوروکراسی پیچیده اداری برای ترخیص برنج خارجی را تسریع کند و از طرفی برخی شرکت ها وادار به خرید تضمینی و عرضه با قیمت های مناسب در فروشگاه های زنجیره ای کند.

عضو انجمن تولیدکنندگان و تامین کنندگان برنج گفت: برنج پاکستانی و هندی توسط شرکت های بازرگانی دولتی و عاملانی که توسط دولت در نظر گرفته شده، وارد شده و اکنون بصورت قطره چکانی در حال توزیع است، حال امیدواریم توزیع در فروشگاه ها افزایش یابد.

وی با بیان اینکه کمبودی در عرضه برنج نداریم، تصریح کرد: افزایش خرید و تقاضای هیجانی از سوی خانوارها و سوء مدیریت در برخی بخش های دولتی منجر به نوسان قیمت برنج شد،درحالیکه با اعمال مدیریت صحیح قیمت واقعی برنج ایرانی بین ۲۸۰ تا ۳۰۰ هزارتومان است چراکه ۱۴۵ تا ۱۵۰ هزارتومان برای کشاورز هزینه تمام شده است و مابقی سودی که بر روی آن لحاظ می شود.

پتانسیل خودکفایی تولید برنج در کشور وجود دارد

قاسم پیشه ور کارشناس کشاورزی گفت: طی چندسال گذشته بارها مطرح کردیم که یارانه به واردات برنج خارجی منجر به نابودی تولید داخل می شود.

به گفته وی، با افزایش نرخ ارز، واردکنندگان برنج با ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی اقدام به واردات می کردند و در مقابل برنج خارجی با نرخ ۲۲۸ هزارتومان در بازار فروخته می شد که سود آن به جیب تولیدکننده و مصرف کننده نمی رفت، از این رو بر حذف ارز ترجیحی و پرداخت یارانه به کشاورز خارجی تاکید داشتیم.

پیشه ور ادامه داد: اگر یارانه به زیرساخت های بخش کشاورزی در زیربخش برنج پرداخت شود، پتانسیل خودکفایی تولید برنج در داخل را داریم که عملا در سنوات گذشته محقق نشد و همین امر موجب شد تا واردات در برخی سال ها بیش از نیاز وارد شود که این امر منجر به زیان تولیدکنندگان شد.

این کارشناس کشاورزی با بیان اینکه قیمت کود در سنوات اخیر جهش چشمگیری داشته است، افزود:  طی ۳ سال اخیر قیمت کود از ۹۰ هزارتومان به ۷۰۰ تا ۸۰۰ هزارتومان و فسفات و پتاس بالای یک میلیون و ۲۰۰ هزارتومان رسیده است که کشاورز تولید داخل با افزایش چندبرابری قیمت نهاده ها تولید می کند و از طرفی برق چاه های کشاورزی روزانه ۵ ساعت قطع می شد که عملا نشان می دهد دولت حمایت از بخش تولید برداشته و تنها برای تنظیم بازار تکیه بر واردات کرده است.

عضو اجلاس اتاق اصناف کشاورزی با بیان اینکه دلالان با احتکار کالا بازار را مدیریت می کنند، افزود:  با وجود بحران آب، گازوئیل و افزایش قیمت نهاده های کشاورزی و تراکتور و کمباین انتظار می رود که در امنیت غذایی، قانون شورای قیمت گذاری بدرستی اجرا شود و همواره الگوی کشت برمبنای توان منطقه تعریف شود.

به گفته وی، الگوی کشت محصولات کشاورزی نباید بر مبنای نیاز کشور باشد، بلکه توان منابع آبی هر منطقه باید لحاظ شود و از طرفی با حمایت از تولید، زیرساخت های لازم اجرا شود، در غیراین صورت خودکفایی محقق نمی شود.

برنج دومین محصول استراتژیک پس از گندم در کشور محسوب می شود که در برنامه هفتم خودکفایی ۹۰ درصدی تولید برنج در راستای تحقق امنیت غذایی و کاهش وابستگی به واردات هدفگذاری شده  که دستیابی به این امر مهم با حذف ارز ترجیحی واردات مشروط بر حمایت از زیرساخت های داخل دست یافتنی است.