باشگاه خبرنگاران جوان - علی عبدالحمید شعث، تاجر فلسطینی و مقام سابق که تا هفته گذشته ناشناخته بود، اکنون ممکن است یکی از دشوارترین شغل‌های جهان را بر عهده بگیرد: ریاست دولت انتقالی جدید غزه. دولت ترامپ این هفته رسماً شعث را به عنوان رئیس کمیته ملی اداره غزه (NCAG) معرفی کرد؛ نهادی ۱۵ نفره متشکل از تکنوکرات‌های فلسطینی که وظیفه مدیریت روزمره امور بیش از ۲ میلیون نفر در این باریکه جنگ‌زده را بر عهده دارد. مقام‌های آمریکایی این کمیته را به عنوان دولت غزه می‌بینند که زیر نظر «هیئت صلح» به ریاست دونالد ترامپ فعالیت می‌کند؛ هیئتی که قرار است با حضور رهبران جهانی — که هنوز نام‌شان اعلام نشده — تشکیل شود.

هیئت اجرایی که به هیئت صلح مشاوره می‌دهد نیز روز جمعه معرفی شد و شامل چهره‌های مانند جرد کوشنر و استیو ویتکوف (فرستادگان آمریکا)، تونی بلر (نخست‌وزیر سابق بریتانیا)، مارک روآن (رئیس شرکت مدیریت دارایی آپولو)، و نیکولای ملادینوف (وزیر دفاع سابق بلغارستان و فرستاده پیشین سازمان ملل) است. ملادینوف به عنوان نماینده ارشد هیئت اجرایی عمل خواهد کرد و بر کار کمیته تکنوکرات فلسطینی نظارت خواهد داشت. یک مقام آمریکایی روز چهارشنبه به خبرنگاران گفت: «به ندرت فرصتی پیش می‌آید که بتوان از صفر یک دولت جدید راه‌اندازی کرد. این واقعاً می‌تواند آغاز عصر جدیدی باشد».

اما بنیامین نتانیاهو روز شنبه گفت ترکیب هیئت اجرایی با اسرائیل هماهنگ نشده و «مخالف سیاست این کشور» است، بدون اینکه جزئیات بیشتری ارائه دهد. نخست‌وزیر اسرائیل اعلام کرد این موضوع را با دولت ترامپ مطرح خواهد کرد. انتخاب شعث — مهندس عمران و معاون سابق وزیر در تشکیلات خودگردان فلسطینی مورد حمایت غرب — از بیرون بعید به نظر می‌رسد. اما چندین نفر آگاه از مذاکرات پیچیده میان آمریکا، اسرائیل، حماس، تشکیلات خودگردان، مصر و دیگر بازیگران منطقه‌ای می‌گویند شعث تمام شرایط لازم را دارد.

رهبر جدید غزه کیست؟

علی عبدالحمید شعث ۶۸ ساله، متولد خان‌یونس در جنوب غزه، مدرک کارشناسی خود را از دانشگاه عین شمس قاهره گرفت و سپس به بریتانیا رفت و دکترای خود را از دانشگاه کوئینز بلفاست دریافت کرد. او بعد‌ها در دانشگاه‌های استرثکلاید و آبردین تدریس کرد تا اینکه پس از امضای پیمان اسلو در سال ۱۹۹۴ توسط یاسر عرفات به سرزمین‌های فلسطینی فراخوانده شد. شعث در تشکیلات خودگردان در نقش‌های مختلف توسعه‌ای کار کرد، از جمله ساخت بندر و فرودگاه غزه — که بعد‌ها در جنگ‌های اسرائیل-فلسطین ویران شدند — و مناطق صنعتی مختلف.

او نهایتاً به معاونت وزارت برنامه‌ریزی و همکاری بین‌المللی رسید. با وجود اینکه اسرائیل قاطعانه اعلام کرده تشکیلات خودگردان نقشی در غزه پس از جنگ نخواهد داشت، شعث از خاندان برجسته‌ای است که با حزب سکولار-ملی‌گرای فتح — که کنترل تشکیلات خودگردان را در دست دارد — ارتباط نزدیک دارد و در دور‌های گذشته مذاکرات صلح اسرائیل-فلسطین شرکت کرده است. یک نفر آگاه از انتصاب او گفت: «او مرد خوب و شایسته‌ای است، فاسد نیست، و در رام‌الله و غزه شناخته‌شده است. اسرائیل و آمریکا بدون هیچ مشکلی او را تأیید کردند».

دیانا بوتو، وکیل و مشاور سابق ریاست تشکیلات فلسطینی که دو دهه شعث را می‌شناسد، می‌گوید مردی که وظیفه بازسازی غزه را بر عهده گرفته، بیشتر مهندس ماهری است تا سیاستمدار. با این حال، او «می‌داند چه اهرم‌هایی را بکشد و چه چیز‌هایی را نکشد. در این زمینه باهوش است... می‌داند چگونه پیام آنچه باید انجام شود را منتقل کند». تشکیلات خودگردان، حماس و همه دیگر گروه‌های فلسطینی انتصاب NCAG را استقبال کردند و از نظر تئوریک راه را برای آغاز کار آن هموار ساختند.

اما واقعیت غزه پس از دو سال جنگ ویرانگر، این وظیفه را تقریباً غیرممکن نشان می‌دهد. حداقل برآورد‌ها نشان می‌دهد ده‌ها میلیارد دلار و چندین سال زمان برای بازسازی باریکه لازم است. ۸۵ درصد خانه‌ها ویران یا آسیب دیده، صد‌ها هزار نفر آواره‌اند و ناامنی غذایی جمعیت را تهدید می‌کند. مسائل پیچیده خلع سلاح حماس و خروج اسرائیل از باریکه — که طبق توافق آتش‌بس میانجی‌گری‌شده توسط آمریکا در اکتبر لازم است — هنوز مذاکره نشده‌اند. نیرو‌های اسرائیلی نیمی از غزه را در کنترل دارند، حماس نیمه دیگر را در اختیار داشته و درگیری‌های تقریباً روزانه ادامه دارد؛ هر طرف دیگری را به نقض آتش‌بس متهم می‌کند.

طبق گفته یک نفر آگاه، یک میلیارد دلار برای پرداخت حقوق کارکنان NCAG در غزه جمع‌آوری شده است. کمیته فلسطینی جدید — از جمله شعث — قصد دارد از قاهره (محل فعلی‌شان) به غزه منتقل شود، هرچند هنوز زمان‌بندی مشخصی اعلام نشده. این شخص افزود که تضمین امنیت گروه پس از ورود به باریکه هنوز نامشخص است، زیرا هیچ دولت خارجی تاکنون متعهد به اعزام نیرو‌های حافظ صلح نشده است. شعث در گفت‌و‌گو با تلویزیون مصری گفت: «همه همکاران من در کمیته و خودم تکنوکرات هستیم. به مأموریت ساخت اقتصاد ملی فلسطینی و زیرساخت‌ها متعهدیم». او افزود: «مردم ما دو سال و نیم جنگ را تحمل کرده‌اند و ما باید کنارشان باشیم. فقط منتظر لبخند کودکان‌مان در روز‌های آینده هستیم». سامر سینیجلاوی، فعال برجسته فلسطینی از بیت‌المقدس شرقی، می‌گوید: «همه به دنبال چیزی مثبت و پیامی از امید هستند». او معتقد است علی‌رغم چالش‌های بی‌شمار، کمیته شعث به‌زودی از جایگاه دیپلماتیک جدید خود — با حمایت قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل و کمک‌های مالی بیشتر — در خدمت مردم غزه استفاده خواهد کرد.

منبع : فایننشال تایمز