باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور - حسن بان، کارشناس ارشد تأمین مالی غیرمتمرکز (خارج از بورس)  در حاشیه پیش‌نشست یازدهمین همایش مالی اسلامی با موضوع توکنایز کردن دارایی‌ها در بازار‌های مالی اسلامی؛ فرصت‌ها، چالش‌ها و راهکارها در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان گفت: این‌که ابزار‌ها و تفکر مالی اسلامی چگونه می‌توانند در حوزه‌هایی مانند توکنایز کردن دارایی‌ها و هوش مصنوعی مورد استفاده قرار گیرند، سال‌هاست به‌عنوان یکی از چالش‌های اصلی این حوزه مطرح بوده است.

او با اشاره به تمرکز چند سال اخیر بر توکنایز کردن دارایی‌های فیزیکی افزود: حدود ۲۰ سال است که بازار سرمایه متولی انتشار اوراق مالی اسلامی بوده و بازار صکوک نیز به‌خوبی توسعه یافته است. در این حوزه، تجربه و سابقه قابل قبولی داریم. حتی بازار‌های مالی غیراسلامی نیز برای جذب منابع مسلمانان از مفاهیمی همچون دارایی‌محور بودن صکوک و عقود اسلامی استفاده کرده‌اند.

بان ادامه داد: ما نیز تلاش کرده‌ایم از این مفاهیم در قالب میکروصکوک یا صکوک خرد بهره بگیریم. در حوزه توکنایز کردن دارایی‌ها و پروژه‌ها نیز اقداماتی انجام شده و برخی طرح‌ها در مرحله آزمایشی استارتاپی قرار دارند. این اقدامات از نظر شرعی و رگولاتوری قابل تطبیق هستند و الزاماً نیازی به خلق ابزار جدید وجود ندارد. چالش اصلی، طراحی مدل کسب‌وکار، زیرساخت و اکوسیستم مناسب در حوزه بلاک‌چین و توکنایز کردن دارایی‌هاست.

این کارشناس تأمین مالی غیرمتمرکز با تأکید بر ظرفیت بالای عقود اسلامی اظهار کرد: به‌راحتی می‌توان از عقود اسلامی برای مفاهیمی مانند بلاک‌چین و قرارداد‌های هوشمند (Smart Contract) استفاده کرد. با این حال، چه در ایران و چه در سایر کشورها، کار جدی و ساختاریافته‌ای در زمینه اکوسیستم مفاهیم اسلامی در اقتصاد دیجیتال انجام نشده است. به اعتقاد من، با تکیه بر مفاهیم مالی اسلامی می‌توان در طراحی اقتصاد دیجیتال برای نسل جدید پیش‌قدم شد و اکوسیستمی منطبق با چارچوب‌های مالی اسلامی ایجاد کرد.

او افزود: اگر امروز در این مسیر گام برنداریم، در سال‌های آینده این تحول در سایر بازار‌های مالی اسلامی مانند مالزی و عربستان رقم خواهد خورد. با اعتمادبه‌نفس و اتکا به ظرفیت‌های فقهی، حتی می‌توان قرارداد‌های هوشمند را بر اساس نظرات فقهای این حوزه طراحی و پیاده‌سازی کرد.

او تصریح کرد: برخی قوانین و دستورالعمل‌های بانک مرکزی، به‌ویژه دستورالعمل حساب‌های وجوه اداره‌شده که حدود سه سال پیش به‌روزرسانی شد، نقش مهمی در تسهیل این فرآیند داشته است.

بان در پایان تأکید کرد: با شرایط فعلی، امکان طراحی اکوسیستم تأمین مالی مبتنی بر توکنایز وجود دارد و در بسیاری از موارد نباید منتظر تدوین مقررات جدید ماند؛ چراکه با تطبیق قوانین موجود نیز می‌توان تحول جدی در این حوزه ایجاد کرد.

گفتنی است، نخستین پیش‌نشست یازدهمین همایش مالی اسلامی با موضوع «توکنایز کردن دارایی‌ها در بازار‌های مالی اسلامی؛ فرصت‌ها، چالش‌ها و راهکارها» به همت انجمن مالی اسلامی ایران برگزار شد.