باشگاه خبرنگاران جوان - متن مصاحبه شبکه سی ان ان با سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه منتشر شد. متن این مصاحبه به شرح ذیل است:

خبرنگار: شما گفته‌اید که در حال حاضر روابط میان ایالات متحده و ایران در دوره‌ای بسیار حساس قرار دارد. خطر وقوع جنگ میان دو کشور را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

 عراقچی: اول از همه از شما بابت این مصاحبه تشکر می‌کنم. در پاسخ به سؤال شما باید بگویم که به نظر من جنگ اجتناب‌ناپذیر نیست و می‌توان از آن جلوگیری کرد. ثانیاً من نگران جنگ نیستم، زیرا ما کاملاً برای آن آماده‌ایم. حتی بیش از قبل از جنگ دوازده‌روزه آماده‌ایم. معتقدم بهترین راه جلوگیری از جنگ، آمادگی برای آن است. وقتی می‌گویم برای جنگ آماده‌ایم، به این معنا نیست که خواهان جنگ هستیم؛ بلکه می‌خواهیم از جنگ جلوگیری کنیم. نگرانی اصلی من محاسبات اشتباه و عملیات نظامی مبتنی بر اطلاعات غلط و کارزار‌های اطلاعات نادرست است. برای ما روشن است که برخی عناصر و طرف‌ها می‌خواهند رئیس‌جمهور ترامپ را برای منافع خودشان به این جنگ بکشانند. من فکر می‌کنم رئیس‌جمهور ترامپ به اندازه کافی خردمند هست که تصمیم درستی بگیرد.

خبرنگار: یکی از راه‌های جلوگیری از محاسبه اشتباه، گفت‌وگوی مستقیم است. آمریکا گفته خواهان گفت‌وگوی مستقیم با ایران است. چگونه می‌توان روند مذاکرات معنادار را از همین حالا آغاز کرد؟

عراقچی: مذاکره معنادار باید بر پایه اعتماد باشد و متأسفانه ما اعتماد خود را به ایالات متحده به‌عنوان طرف مذاکره کننده از دست داده‌ایم و دلیل آن هم روشن است. ما در سال ۲۰۱۵ مذاکره کردیم و همه از توافق برجام جشن گرفتند، اما آمریکا بدون هیچ توجیهی از آن خارج شد. اگر از گذشته دور بگذریم و فقط به سال گذشته نگاه کنیم، زمانی که تصمیم گرفتیم مذاکره کنیم، در حالی که مذاکرات در جریان بود، به ما حمله شد؛ ابتدا از سوی اسرائیل و سپس آمریکا به آن پیوست؛ بنابراین ما تجربه مثبت یا خوبی از گفت‌و‌گو با آمریکایی‌ها نداریم. برای رسیدن به یک مذاکره واقعی، باید این بی‌اعتمادی برطرف شود. اکنون برخی کشور‌های دوست در منطقه نقش واسطه را ایفا می‌کنند و تلاش دارند اعتمادسازی کنند. کار دشواری است، اما در حال انجام است. امکان گفتگوی دیگر را می‌بینم. اگر تیم مذاکره‌کننده آمریکا بر اساس گفته‌های رئیس‌جمهور ترامپ برای دستیابی به توافقی عادلانه و منصفانه با هدف جلوگیری از دستیابی به سلاح هسته‌ای عمل کند، دستیابی به توافق ممکن است.

خبرنگار: آیا در صورت اعتماد سازی ایران آماده است به‌طور مستقیم با طرف آمریکایی گفت‌و‌گو کند؟

عراقچی: مستقیم یا غیرمستقیم بودن شکل مذاکره است؛ مهم‌تر از آن محتوای مذاکره است. ما نیاز به اعتماد داریم. شاید هرگز اعتماد کامل بازنگردد، اما حداقلی از اعتماد لازم است. ما در حال کار با دوستان‌مان در منطقه هستیم تا راهی برای ایجاد این سطح از اعتماد پیدا کنیم و مذاکرات از سر گرفته شود.

خبرنگار: رئیس‌جمهور ترامپ گفته مذاکرات در حال انجام است. این مذاکرات در حال حاضر چگونه پیش می‌رود؟

عراقچی: این از طریق واسطه‌ها انجام می‌شود. برخی کشور‌ها پیام‌ها را منتقل می‌کنند و تلاش دارند زمینه را برای یک مذاکره واقعی و معنادار آماده کنند. ما با آنها در تماس هستیم و پیام‌ها ردوبدل می‌شود.

خبرنگار: آیا این گفت‌و‌گو‌ها ثمربخش بوده و می‌تواند به کاهش تنش منجر شود؟

عراقچی: فکر می‌کنم تا اینجا بله، ثمربخش بوده است.

خبرنگار:رئیس جمهور ترامپ می‌گوید او به دنبال استفاده نکردن از نیروی نظامی است که هم اکنون در اطراف ایران مستقر هستند، اگر توافقی قابل قبول شکل بگیرد، از نظر ایران این توافق در حوزه هسته‌ای چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد؟

عراقچی: همان توافقی که رئیس‌جمهور ترامپ به آن اشاره کرده است؛ توافقی عادلانه و منصفانه که تضمین کند ایران سلاح هسته‌ای نخواهد داشت. این قابل تحقق است.

خبرنگار: می‌دانم ایالات متحده امریکا مذاکره در خصوص مواردی مانند غنی سازی، موشک‌های بالستیک، یا نیرو‌های نیابتی در منطقه را نیز مطرح کرده است، آیا این موارد از موضوع خارج هستند یا چیزی است که شما حداقل می‌توانید درباره آن صحبت کنید؟

عراقچی: همانطور که گفتم رئیس جمهور ترامپ گفته است هیچ سلاح هسته‌ای نباشد و ما کاملا با او موافق هستیم. ما می‌توانیم درباره برنامه هسته‌ای خود مذاکره کنیم تا تضمین شود که ماهیت آن کاملاً صلح‌آمیز است و برای همیشه صلح‌آمیز باقی می‌ماند. در مقابل، انتظار رفع تحریم‌ها را داریم. این توافق ممکن است. بیایید روی چیز‌های ممکن تمرکز کنیم و فرصت دستیابی به توافق عادلانه و منصفانه برای تضمین عدم دستیابی به سلاح هسته‌ای را از دست ندهیم. همانطور که گفتم و تکرار می‌کنم این موضوع حتی در کوتاه مدت قابل دستیابی است.

خبرنگار: پس فکر می‌کنید که ممکن است در زمان کوتاهی مذاکرات شروع شود؟ می‌توان محلی برای مذاکرات تعیین کرد و یا می‌توان مستقیم یا غیرمستقیم با آن‌ها بنشینید و نسبتا سریع به توافق برسید؟ فرض بر این است که در مقابل شما هم مایل به رفع تحریم‌ها هستید؟

عراقچی: بله هدف همین است. البته ما ابتدا می‌خواهیم حق ما محترم شمرده شود و دوم تحریم‌ها برداشته شود. تحریم‌ها به این دلیل اعمال شده‌اند که نگرانی‌هایی در این خصوص وجود دارد که برنامه هسته‌ای ما به سمت تسلیحاتی شدن پیش برود، تا جایی که به ما مربوط می‌شود، چنین نیست. اما آماده‌ایم در مورد برنامه هسته‌ای صلح آمیز خود اعتمادسازی کنیم و البته در مقابل هم انتظار داریم تحریم‌ها برداشته شود. همانطور که گفتم اگر حق غنی سازی ما محترم شناخته شود و بتوانیم غنی سازی خود با اهداف صلح آمیز را ادامه دهیم، پس هر جزییاتی قابل مذاکره است و می‌توانیم به هر شکلی کنار هم بنشینیم و به نتیجه برسیم. این باور من است.

خبرنگار: ایران بدون شک یک کشور قدرتمند در منطقه است ایالات متحده هم در اینجا قدرت زیادی دارد، به نظر شما مهم نیست این دو بازیگر قدرتمند درباره موضوعات منطقه‌ای و نظامی برای کاهش تنش‌ها با هم گفت‌و‌گو کنند؟

عراقچی: صادقانه به شما بگویم ما معتقدیم منبع تمام تنش‌ها و درگیری‌ها در منطقه ما نیرو‌های خارجی هستند که وارد منطقه شده‌اند. ما به همسایگانمان احترام می‌گذاریم و همیشه آماده تعامل با آن‌ها هستیم تا بتوانیم درخصوص امنیت، صلح و ثبات منطقه با هم گفت‌و‌گو کنیم. اما با کشور‌های منطقه و این کار ماست. معتقدیم باید با بازیگران منطقه‌ای به این موارد رسیدگی کنیم. پس این موضع ماست. ما با همسایگان منطقه‌ای و بازیگران اصلی در تماس بوده‌ایم و بحث‌های خوبی داشته‌ایم و حتی آماده‌ایم تا نوعی ساختار برای گفت‌و‌گو با یکدیگر درباره صلح و ثبات منطقه ایجاد کنیم. ببینید صلح و ثبات در این منطقه برای ما به اندازه سایرین اهمیت دارد و حیاتی است. ما کشوری در کنار خلیج فارس هستیم و امنیت این پهنه آبی برای ما مهم است تا بتوانیم نفت خود را صادر کنیم یا تجارت کنیم. تنگه هرمز برای ما و کل دنیا مهم است و ما همیشه آن را امن نگه داشتیم و عبور امن را تضمین کرده‌ایم و این‌ها با زحمات و لطف سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بوده که از گذر امن محافظت می‌کند و ما به این کار ادامه می‌دهیم. امیدوارم هیچ اتفاقی نیفتد که این امنیت را مختل کند.

خبرنگار: به نظر شما پیامد‌های یک جنگ تمام‌عیار میان ایران و آمریکا رخ دهد، پیامد‌های آن برای منطقه چه خواهد بود؟ می‌دانم که نیروی مسلح شما دکترین خود را تغییر داده که اگر حمله‌ای رخ دهد آن را تهدید وجودی برای جمهوری اسلامی ایران تعریف کرده است. این موضوع برای منطقه چه معنایی خواهد داشت؟

عراقچی: من آن را تهدید وجودی نمی‌دانم، اما قطعاً تهدیدی بزرگ برای همه خواهد بود. اگر جنگ آغاز شود، فاجعه‌ای برای همه است. در جنگ قبلی ما تلاش زیادی کردیم تا دامنه جنگ بین ایران و اسرائیل محدود بماند. اما این بار اگر درگیری بین ایران و امریکا باشد با توجه به پراکندگی پایگاه‌های آمریکا در منطقه، بخش‌های زیادی از منطقه درگیر خواهند شد و این بسیار خطرناک است. امیدوارم عقلانیت حاکم شود. ما برای هر احتمالی آماده‌ایم و با اطمینان صد در صد می‌گویم نیرو‌های مسلح ما آماده و تجهیز هستند، حتی بیشتر از جنگ قبلی. موشک‌های ما در جنگ اخیر به شکل واقعی آزمایش شدند و توانستیم نقاط ضعف و قدرت آن‌ها را متوجه شویم. از جنگ دوازده روزه درس‌های زیادی گرتیم و اکنون بسیار آماده‌ایم، اما آماده بودن به معنای خواستن جنگ نیست. ما می‌خواهیم از جنگ جلوگیری کنیم.

خبرنگار: رئیس جمهور ترامپ پس از اعتراضاتی که اوایل ژانویه اینجا رخ داد جریاناتی به راه انداخت. برای مثال ما به قبرستان رفتیم و افرادی آنجا بودند که عزادار بودند و می‌گفتند عزیزانشان توسط نیرو‌های امنیتی کشته شده‌اند. چطور قصد دارید این وضعیت را آرام کنید؟

عراقچی: حکومت در حال کار روی این موضوع است. اما باید روشن کنم ما ۱۰ روز شاهد اعتراضات مسالمت‌آمیز بودیم که حتی برخی اوقات خشونت آمیز هم شد، اما قابل تحمل بود و دولت با معترضان گفت‌و‌گو کرد تا ببیند چگونه می‌تواند راه حل‌هایی برای گلایه‌ها و شکایت‌ها پیدا کند. 

اما از ۸ تا ۱۰ ژانویه سه روز کاملا متفاوت داشتیم و با داستان متفاوت روبه رو شدیم. عناصر مسلح و گروه‌های تروریستی وارد صحنه شدند و به نیرو‌های امنیتی شلیک کردند. ما راهی جز مقابله با آن‌ها نداشتیم، زیرا آن‌ها مجهز به انواع سلاح بودند. همانطور که در مصاحبه قبلی‌ام گفته‌ام ما این سه روز را ادامه جنگ دوازده روزه می‌دانیم و این یک عملیات هدایت‌شده از خارج توسط موساد بود. 

البته ما آن را سرکوب کردیم. متأسفانه تعدادی از آن‌ها حتی توسط همان عناصری کشته شدند که دستور داشتند تعداد کشته‌ها را افزایش دهند. چرا؟ چون رئیس جمهور ترامپ گفته بود اگر کشتاری رخ دهد او به کمک خواهد آمد و به همین دلیل شروع به کردند تا شمار کشته‌ها را افزایش دهند. تا به او بگویند «ببین یک کشتار در جریان است؛ بیا و وارد جنگ شو!» این یک توطئه اسرائیلی بود. کسانی که کشته شدند بسیار تاسف آور بود. دولت همه آن‌ها را به عنوان شهید اعلام کرده به جز عناصری که از خارج آمده بودند یا از خارج دستور دریافت کرده بودند. حدود ۲۵۰۰ نفر به عنوان شهید اعلام شده‌اند و دولت به آن‌ها رسیدگی می‌کند همچنین دولت تلاش می‌کند برنامه‌ها و طرح‌هایی را برای پاسخ گویی به شکایات و نارضایتی‌ها به مردم ارائه دهد. صلح و آرامشی که از ۱۰ ژانویه داشتیم برقرار است و ادامه خواهد یافت.

خبرنگار: رئیس جمهور ترامپ نسبت به حقوق افرادی که در بازداشت هستند اظهار نگرانی کرده است. همانطور که می‌دانید او گفته که جلوی اعدام‌ها در ایران را گرفته است. آیا می‌توانید حقوق کسانی که بازداشت هستند و پرونده هایشان در حال بررسی است را تضمین کنید؟

عراقچی: ابتدا باید بگویم که هیج برنامه‌ای برای اعدام وجود نداشت و این چیزی است که در مصاحبه با فاکس نیوز گفتم و اکنون همانطور که می‌دانید حقوق هر فرد بازداشت شده، رعایت و تضمین خواهد شد.

خبرنگار: برای آخرین سوال، اگر به توافقی با دولت ترامپ برسید، این توافق چه تأثیری بر ثبات، منافع و مردم منطقه خواهد داشت؟

عراقچی: فکر می‌کنم اگر به نوعی تفاهم برسیم و اگر سوءتفاهم‌ها و محاسبات غلط برطرف شود، فرصت‌های بزرگی برای همکاری اقتصادی میان ایران و آمریکا و همچنین کشور‌های منطقه ایجاد خواهد شد. ما اصولاً مشکلی برای همکاری با شرکت‌های آمریکایی نداریم. 

شاید به خاطر داشته باشید پس از برجام نیز ما فورا قراردادی با بوئینگ برای خرید بیش از ۸۰ هواپیما امضا کردیم. پس اصلا مشکلی برای ورود شرکت‌های امریکایی به بخش انرژی و حمل و نقل یا هر بخش دیگری نداریم. این ایالات متحده است که با تحریم‌هایی که علیه ایران ایجاد کرده، در این مورد مشکل دارد. آن‌ها اجازه نمی‌دهند شرکت‌های امریکایی با ایران کار کنند مگر اینکه مجوز ویژه دریافت کنند. پس اگر بتوانیم به توافق برسیم و تحریم‌ها برداشته شود، امکان و فرصت بزرگی برای همه میبینم که با ایران تجارت کنند. ما صنعت انرژی جذاب و پر از فرصتی داریم که برای کل منطقه سودمند است.

منبع: پایگاه اطلاع‌رسانی دولت