باشگاه خبرنگاران جوان، سمیه خلیلی - ایالات متحده بار دیگر با طرح پروژهای موسوم به «گنبد طلایی»، جهان را در آستانه یک مسابقه تسلیحاتی بیسابقه قرار داده است. ادعای الحاق گرینلند به خاک آمریکا، نه یک نیاز استراتژیک برای دفاع، بلکه جلوهای از رویکرد توسعهطلبانه واشینگتن است که با تکیه بر مفاهیم امنیت ملی، قصد دارد نظم نوین جهانی را تحت هیمنه نظامی خود درآورد. گزارش اخیر نشریه «نشنال اینترست» (The National Interest) پرده از واقعیتی تلخ برمیدارد: پروژهای که قرار است ناجی آمریکا باشد، در حقیقت چیزی جز یک «اتلاف سرمایه کلان» و «تهدیدی برای ثبات جهانی» نیست. در ادامه، این گزارش به تحلیل دقیق و انتقادی ابعاد این بلندپروازی و پیامدهای مخرب آن برای صلح جهانی میپردازد.
گرینلند؛ قربانی جدید اشتهای سیریناپذیر ژئوپلیتیک واشینگتن
استدلالهای اخیر دونالد ترامپ مبنی بر ضرورت الحاق گرینلند به منظور تکمیل سامانه «گنبد طلایی»، نشاندهنده بازگشت به عصر استعمار کلاسیک با پوشش مدرن «امنیت ملی» است. طبق تحلیل نشنال اینترست، آمریکا با نگاهی ابزاری به تمامیت ارضی کشورها، تلاش میکند تا جغرافیای جهان را به نفع تخیلات نظامی خود بازتعریف کند.
این رویکرد، حاکمیت ملی کشورهایی، چون دانمارک را به بازی میگیرد تا سیستمی را مستقر کند که به ادعای ترامپ، قرار است «دشمنان پرانرژی و خطرناک» را دور نگه دارد. اما حقیقت این است که گرینلند تنها یک مهره در پازل قدرتطلبی آمریکا است. منتقدان بر این باورند که اصرار بر تصاحب این سرزمین، نه بر پایه ضرورتهای فیزیکی دفاعی، بلکه بر پایه یک ذهنیت امپریالیستی بنا شده که تصور میکند امنیت آمریکا از مسیر سلب امنیت و استقلال دیگران میگذرد.
فریب تکنولوژیک و تریلیونها دلاری که دود میشود
یکی از تندترین انتقادات مطرح شده در گزارش نشنال اینترست، معطوف به غیرممکن بودن فیزیکی این پروژه است. «دکتر لورا گریگو» از اتحادیه دانشمندان دغدغهمند، این سامانه را «طلای ابلهان» نامیده است؛ چیزی که در ظاهر درخشان، اما در باطن بیارزش است.
• بنبست علمی: دفاع در برابر موشکهای بالستیک قارهپیما که با سرعت ۱۵۰۰۰ مایل در ساعت حرکت میکنند و از «هدفهای فریبنده» (Decoys) استفاده میکنند، عملاً از نظر علمی غیرممکن است.
• هزینههای نجومی: برآوردهای موسسه «آمریکن اینترپرایز» نشان میدهد که این پروژه میتواند بین ۲۹۲ میلیارد تا ۳.۶ تریلیون دلار هزینه داشته باشد.
• سوداگران جنگ: تنها برندگان این نمایش مضحک، پیمانکاران دفاعی نظیر «لاکهید مارتین» و «آرتیایکس» هستند که از بودجه عمومی تغذیه کرده و بر طبل جنگ میکوبند.
این حجم عظیم از نقدینگی در حالی به کام مجتمعهای نظامی-صنعتی ریخته میشود که جهان با بحرانهای زیستمحیطی و اقتصادی دست و پنجه نرم میکند. آمریکا با این رویکرد نشان داده است که اولویتش نه رفاه عمومی، بلکه فربه کردن کارتلهای اسلحه است.
تسلیحاتی کردن فضا؛ جرقه یک تقابل اتمی جدید
خطرناکترین جنبه گنبد طلایی، تلاش برای انتقال میدان نبرد به فضا است. گزارش نشنال اینترست هشدار میدهد که این اقدام آمریکا، چراغ سبزی به روسیه و چین برای نظامیگری در فضا خواهد بود.
این رویکرد تهاجمی، ثبات استراتژیک را که دههها بر پایه «بازدارندگی متقابل» استوار بود، برهم میزند. وقتی واشینگتن تلاش میکند سپری نفوذناپذیر (هرچند خیالی) بسازد، رقبای هستهای چارهای جز افزایش کلاهکهای خود برای عبور از این سپر نمیبینند. نتیجه، چیزی جز یک مسابقه تسلیحاتی بیپایان نیست که تمام بشریت را در لبه پرتگاه قرار میدهد.
ایالات متحده با نادیده گرفتن هشدارهای دفتر پاسخگویی دولت (GAO) مبنی بر عدم آمادگی فناوریهای ردیابی ماهوارهای، همچنان بر مسیر انحرافی خود اصرار میورزد. بحث درباره نقش گرینلند در این سامانه، همانطور که نویسنده نشنال اینترست به درستی اشاره کرده، مانند «چیدمان مجدد صندلیهای کشتی تایتانیک» است؛ تلاشی بیهوده در حالی که کل ساختار امنیتی جهان در حال غرق شدن در توهمات نظامی واشینگتن است.