در آستانه روزهای پایانی سال و در ماه اسفند، یکی از پرتکرارترین پرسشها میان سرمایهگذاران این است: «الان طلا بخریم یا بفروشیم؟» با توجه به اینکه قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار به حدود ۱۹ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان رسیده و بهای انس جهانی نیز حوالی ۵۱۶۰ دلار قرار دارد و حباب طلا نیز منفی ۳ درصد است، بازار در نقطهای حساس ایستاده است. تصمیمگیری در چنین شرایطی نیازمند بررسی همزمان عوامل داخلی و بینالمللی، تحلیل رفتار دلار، وضعیت تورم و حتی فضای سیاسی کشور است. در این مطلب تلاش میکنیم با نگاهی تحلیلی و بهدور از هیجان، مسیر منطقیتری برای تصمیمگیری ترسیم کنیم.
اسفند معمولاً ماهی پرتقاضا برای بازار طلاست. افزایش خریدهای مناسبتی، تسویهحسابهای پایان سال و بالا رفتن انتظارات تورمی باعث میشود حجم معاملات رشد کند. امسال نیز این قاعده مستثنا نیست. رشد قابلتوجه قیمتها در هفتههای اخیر نشان میدهد که بازار تحت تأثیر ترکیبی از افزایش انس جهانی، نوسانات نرخ ارز و فضای سیاسی قرار دارد.
وقتی انس جهانی در سطح ۵۱۶۰ دلار قرار میگیرد، به این معناست که در بازارهای بینالمللی نیز طلا در محدودههای بالایی معامله میشود. از سوی دیگر، قیمت ۲۰ میلیون تومانی برای هر گرم طلای ۱۸ عیار نشان میدهد که بازار داخلی نیز رشد قابل توجهی را تجربه کرده است. پرسش اصلی اینجاست: آیا این رشد ادامهدار است یا باید منتظر اصلاح قیمت باشیم؟
اگر دیدگاه شما میانمدت یا بلندمدت باشد، پیش بینی قیمت طلا در ۶ ماه آینده نشان می دهد، طلا همچنان یکی از گزینههای قابل اتکا برای حفظ ارزش سرمایه محسوب میشود. تجربه سالهای گذشته نشان داده که در اقتصادهای تورمی، طلا معمولاً در بازههای زمانی طولانی بازدهی قابل قبولی ارائه میدهد. کاهش ارزش پول ملی، رشد نقدینگی و نااطمینانیهای اقتصادی از عواملی هستند که از قیمت طلا حمایت میکنند.
با این حال، نکته مهم این است که بازار پس از یک رشد سریع، معمولاً وارد فاز اصلاح میشود. با توجه به اینکه مذاکرات ایران با آمریکا چه نتیجه ای داشته باشد، وقتی قیمتها در مدت کوتاهی جهش میکنند، بخشی از معاملهگران اقدام به شناسایی سود میکنند و همین موضوع میتواند باعث افت مقطعی نرخها شود. بنابراین اگر قصد خرید دارید، بهترین رویکرد میتواند «خرید پلهای» باشد. یعنی بهجای ورود یکباره با تمام سرمایه، در چند مرحله و در قیمتهای مختلف خرید انجام دهید تا ریسک کاهش احتمالی قیمت کاهش یابد.
اگر در ماههای گذشته طلا خریدهاید و اکنون با سود قابلتوجهی روبهرو هستید، فروش بخشی از دارایی میتواند تصمیمی هوشمندانه باشد. بهویژه اگر احساس میکنید احتمال کاهش قیمت طلا در روزهای آیندهوجود دارد و قیمتها به محدودههای اشباع خرید رسیدهاند یا بازار بیش از حد تحت تأثیر هیجانات سیاسی قرار گرفته است.
یکی از نشانههای مناسب برای فروش، افزایش شدید و غیرعادی قیمت در مدت کوتاه است. همچنین اگر حباب قیمتی مثبت و قابلتوجهی در بازار شکل بگیرد (یعنی قیمت بازاری بالاتر از ارزش ذاتی بر اساس انس و دلار باشد)، احتمال اصلاح بیشتر میشود. در چنین شرایطی، فروش پلهای میتواند سود شما را تثبیت کند و در صورت کاهش قیمت، امکان خرید مجدد در سطوح پایینتر را فراهم آورد.
در بازار ایران، قیمت طلا وابستگی مستقیم به نرخ ارز دارد. حتی اگر انس جهانی بدون تغییر بماند، رشد دلار میتواند قیمت طلا را افزایش دهد. بنابراین هنگام تصمیمگیری باید روند احتمالی دلار را نیز بررسی کنید.
اگر پیشبینی میکنید نرخ ارز در اسفند یا ماههای ابتدایی سال آینده افزایشی باشد، احتمال رشد بیشتر طلا وجود دارد. اما اگر فضای سیاسی به سمت توافق یا کاهش تنش حرکت کند و دلار وارد فاز اصلاح شود، طلا نیز ممکن است کاهش قیمت را تجربه کند.
به همین دلیل پیگیری اخبار اقتصادی و سیاسی اهمیت زیادی دارد. بازار طلا در شرایط فعلی بیش از هر زمان دیگری به اخبار واکنش نشان میدهد و کوچکترین سیگنال مثبت یا منفی میتواند جهت حرکت قیمتها را تغییر دهد.
۱. حفظ ارزش سرمایه در برابر تورم: با توجه به سطح بالای تورم، نگهداری نقدینگی میتواند باعث کاهش قدرت خرید شود. طلا در بلندمدت پوشش مناسبی در برابر تورم بوده است.
۲. نقدشوندگی بالا: طلا تقریباً در هر زمان قابل فروش است و تبدیل آن به پول نقد دشوار نیست.
۳. پناهگاه امن در بحرانها: در شرایط بیثباتی اقتصادی یا تنشهای ژئوپلتیکی، سرمایهگذاران معمولاً به سمت طلا حرکت میکنند.
۴. روند صعودی جهانی: قرار گرفتن انس در سطوح بالای ۵۱۶۰ دلار نشان میدهد که در بازار جهانی نیز تقاضا برای طلا تقویت شده است.
۱. احتمال اصلاح قیمت: پس از رشدهای پرشتاب، بازار مستعد اصلاح است.
۲. ریسک اخبار سیاسی: انتشار اخبار مثبت میتواند باعث افت ناگهانی قیمت دلار و طلا شود.
۳. خرید هیجانی: ورود در سقفهای قیمتی بدون برنامهریزی ممکن است منجر به زیان کوتاهمدت شود.
۴. نوسان بالا در کوتاهمدت: اگر افق سرمایهگذاری شما کوتاه است، باید آمادگی نوسانات شدید را داشته باشید.
در شرایط فعلی چند رویکرد میتواند منطقی باشد:
مناسب افرادی است که میخواهند وارد بازار شوند اما از کف یا سقف بودن قیمت مطمئن نیستند. با تقسیم سرمایه به چند بخش، میانگین قیمت خرید متعادلتر میشود.
اگر از قبل طلا دارید، میتوانید در چند مرحله اقدام به فروش کنید تا هم سود خود را تثبیت کنید و هم در صورت ادامه رشد بازار، از افزایش بیشتر بینصیب نمانید.
برای افرادی که هدفشان حفظ ارزش پول در بازه یکساله یا بیشتر است، نوسانات کوتاهمدت اهمیت کمتری دارد. در این حالت، تمرکز بر روند کلی اقتصاد و تورم مهمتر از تغییرات روزانه قیمت است.
اگر انس جهانی و دلار هر دو در مسیر صعودی قرار داشته باشند و نمودار طلا کفها و سقفهای بالاتر ثبت کند، میتوان گفت روند صعودی معتبر است و استراتژی خرید در اصلاحها منطقیتر خواهد بود.
با توجه به قیمت ۱۹.۸۰۰ میلیون تومانی طلای ۱۸ عیار و سطح بالای انس جهانی، بازار در محدوده حساسی قرار دارد. نه میتوان با قطعیت گفت که سقف تاریخی ثبت شده و نه میتوان ادامه رشد را تضمین کرد. بنابراین ورود کامل و یکباره با تمام سرمایه، ریسک بالایی دارد.
بهترین تصمیم در چنین شرایطی، مدیریت سرمایه و پرهیز از رفتار هیجانی است. اگر نقدینگی در اختیار دارید، بخشی را به خرید طلای آب شده اختصاص دهید و بخش دیگر را برای فرصتهای احتمالی بعدی نگه دارید.
پاسخ به سؤال «بخریم یا بفروشیم؟» تا حد زیادی به افق زمانی شما بستگی دارد:
در بلندمدت، طلا معمولاً همگام با تورم حرکت میکند و در بسیاری از دورهها حتی بازدهی بالاتری داشته است.
در اسفند امسال، بازار طلا تحت تأثیر همزمان رشد انس جهانی (۵۱۶۰ دلار)، قیمت بالای دلار و افزایش تقاضای فصلی قرار دارد. قیمت ۱۹ میلیون و ۸۰۰ هزار تومانی برای طلای ۱۸ عیار نشاندهنده سطح بالای ارزشگذاری در بازار داخلی است. در چنین شرایطی:
در نهایت، طلا همچنان یکی از ابزارهای مهم حفظ ارزش سرمایه در اقتصاد تورمی ایران است؛ اما موفقیت در این بازار نیازمند صبر، تحلیل و مدیریت سرمایه است. اگر با برنامه حرکت کنید، حتی در شرایط پرنوسان اسفند نیز میتوانید تصمیمی منطقی و حسابشده بگیرید.