باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی- دنباله‌دار 3I/ATLAS مورد توجه ویژه دانشمندان است زیرا تنها سومین بازدیدکننده میان‌ستاره‌ای است که تاکنون در حال عبور از منظومه شمسی ما مشاهده شده است و از اطراف یک ستاره دور سرچشمه گرفته است. این به دانشمندان فرصتی نادر می‌دهد تا مواد اولیه‌ای را که در طول تشکیل سیارات و دنباله‌دارهای دیگر در منظومه‌های ستاره‌ای وجود داشته است، مطالعه کنند.

در 7 ژانویه 2026، دانشمندان این دنباله‌دار را با استفاده از تلسکوپ سوبارو، یک تلسکوپ نوری-مادون قرمز 8.2 متری واقع در نزدیکی قله آتشفشان مائونا کیا در هاوایی، مشاهده کردند.

یوشیهارو شیناکا، محقق ارشد موسسه علوم فضایی کویاما در ژاپن، گفت: «با به‌کارگیری تکنیک‌هایی که برای مطالعه دنباله‌دارها در منظومه شمسی خود توسعه داده بودیم، توانستیم دنباله‌دارها را از داخل و خارج منظومه شمسی مستقیماً با هم مقایسه کنیم و تفاوت‌ها در ترکیب و تکامل آنها را بررسی کنیم.»

شیناکا و همکارانش رنگ‌های هاله گازی اطراف دنباله‌دار (حباب گازی که صرف نظر از منشأ آنها در اطراف دنباله‌دارها تشکیل می‌شود) را تجزیه و تحلیل کردند و از آن برای تخمین نسبت دی‌اکسید کربن به بخار آب در اطراف این بازدیدکننده بین ستاره‌ای استفاده کردند.

با کمال تعجب، آنها کشف کردند که این نسبت از زمانی که دنباله‌دار در 29 اکتبر 2025 به نزدیکترین نقطه خود به خورشید رسید، تغییر کرده است. این تغییر نه تنها نشان می‌دهد که شیمی دنباله‌دار 3I/ATLAS ثابت نیست، بلکه سرنخ‌های مهمی در مورد ترکیب داخلی آن نیز ارائه می‌دهد.

توضیح علمی این است که هاله یک دنباله‌دار از گازهایی که از هسته یخ‌زده آن هنگام نزدیک شدن به خورشید ساطع می‌شود، تشکیل می‌شود. تابش خورشیدی مستقیماً یخ جامد را از طریق فرآیندی به نام تصعید به گاز تبدیل می‌کند. از آنجایی که شیمی داخلی دنباله‌دار با شیمی خارجی آن متفاوت است، گازهای ساطع شده با قرار گرفتن لایه‌های عمیق‌تر هسته در معرض گرما تغییر می‌کنند.

شیناکا بیانیه خود را با این جمله به پایان رساند: "با بهره‌برداری کامل از تلسکوپ‌های نقشه‌برداری در سال‌های آینده، انتظار داریم اجرام بین‌ستاره‌ای بیشتری را کشف کنیم. با مطالعه آنها، امیدواریم درک عمیق‌تری از نحوه شکل‌گیری سیارات کوچک و سیارات در طیف وسیعی از منظومه‌های ستاره‌ای، از جمله منظومه شمسی خودمان، به دست آوریم."

نسخه پیش‌چاپ این مقاله تحقیقاتی در arXiv منتشر شد و مقاله کامل در 22 آوریل در Astronomical Journal موجود است.

منبع: Space.com