باشگاه خبرنگاران جوان - وزارت نیرو در گزارشی اعلام کرد که مدتی است که افزایش نسبی بارش‌ها در هفته‌های اخیر در برخی نقاط کشور ذهن بسیاری از شهروندان را به خود مشغول کرده و برخی نیز تلاش می‌کنند تا چرایی این موضوع را به وقایع مرتبط با جنگ و تخریب رادار‌های دشمن جنایتکار ارتباط دهند.

وزارت نیرو مدتی پیش و در گفت‌و‌گو با محمد مهدی جوادیان‌زاده، رئیس سازمان توسعه و بهره‌برداری فناوری‌های نوین آب‌های جوی تلاش کرد تا به این شائبه پاسخ دهد؛ مصاحبه‌ای (پیش‌بینی بارش‌های فرانرمال بهاری پیش از وقوع جنگ) که در آن تاکید شده بود بارش‌های اسفند و فروردین کشور مطابق با پیش‌بینی‌های روز‌های نخست جنگ رمضان و بارش فرانرمال در برخی نقاط کشور مطابق پیش‌بینی‌ها بوده است.

موضوع مهمی که مسئولان ارشد سازمان هواشناسی نیز در گفت‌و‌گو با رسانه‌ها آن را تایید کردند و هر گونه ارتباط میان افزایش بارش‌ها در برخی نقاط کشور با تخریب رادار‌های دشمن را رد کردند.

در همین رابطه محمدحسین شوشتری، کارشناس ارشد پیش‌بینی وضع هوا و پژوهشگر بارورسازی ابر‌ها و دانش آموخته دکتری تخصصی هواشناسی دانشگاه تهران نیز با استناد به مدل پیش‌بینی فصلی مرکز اروپایی (ECMWF)، گفت: بر اساس آخرین خروجی‌های مدل‌های فصلی، بارش‌ها در اردیبهشت و خرداد ماه ۱۴۰۵، حتی پس از سامانه بارشی پیشِ رو، برای بیشتر مناطق ایران بیش از میانگین بلندمدت خواهد بود.

شوشتری با اشاره به نقش دورپیوند‌هایی مانند MJO و NAO که در فاز مناسب قرار گرفته‌اند، گفت: این وضعیت‌های دورپیوندی شرایط مناسبی را برای اشتراک حداکثری دریا‌های جنوبی مثل دریای سرخ و اقیانوس هند با دریای مدیترانه برای تزریق رطوبت به سمت مناطق مختلف کشور فراهم کرده است.

فرانرمال بودن بارش‌های اسفند و فروردین پیش‌بینی شده بود

وی همچنین تاکید کرد: فرانرمال بودن بارش‌ها در اواخر اسفند و اوایل بهار، که از پیش به‌درستی پیش‌بینی شده بود، کاملاً با واقعیت‌های دینامیکی جوّ مطابقت دارد و هیچ ارتباطی با ادعا‌های غیرعلمی درباره تخریب رادار‌های نظامی یا هواشناسی ندارد؛ چرا که در غیر این صورت، امکان پیش‌بینی چنین وضعیتی از پیش وجود نداشت.

رادار‌ها توانایی تأثیرگذاری بر پدیده‌های جوّی را ندارند

این پژوهشگر بارورسازی ابر‌ها در توضیح علمی این موضوع گفت: رادار‌های هواشناسی و نظامی با ارسال امواج الکترومغناطیسی با طول موج‌هایی در حد چند سانتی‌متر تا چند متر، صرفاا قادر به رصد پدیده‌های جوّی یا اهداف پروازی هستند و به هیچ وجه انرژی لازم برای تأثیرگذاری بر شرایط جوّی را ندارند.

وی با ذکر مثالی در این خصوص افزود: به طور مثال توان قوی‌ترین رادار‌های نظامی که به رادار‌های هشدار زودهنگام هسته‌ای معروف هستند به طور متوسط چندصد کیلووات است. (یک پالس چندمگاواتی در زمان حدود ۱۰ میکروثانیه) این در حالی است که توان یک سامانه جوی چیزی در حدود چند تراوات (۱۰ به توان ۱۲ وات) است و مدت اثر آن روی منطقه ما حدود چند روز است. درنتیجه با یک محاسبه سرانگشتی می‌توان استدلال کرد که انرژی یک سامانه جوی معمولی که کشور ایران را تحت تأثیر قرار بدهد چند تریلیون برابر بزرگتر از انرژی قوی‌ترین رادار‌های ساخت بشر است. یعنی حتی اگر ما تمام توان رادار را با بازدهی ۱۰۰٪ (که غیرممکن است) مستقیم به قلب ابر‌ها بزنیم، باز هم مثل این است که بخواهید با یک فنجان آب جوش، دمای آب یک دریاچه مثل دریاچه پشت سد دز که گنجایش چند ملیارد متر مکعب آب دارد را بالا ببرید. آب فنجان داغ است، اما دریاچه آنقدر بزرگ است که آن گرما را بلافاصله می‌بلعد و هیچ تغییری در دمایش احساس نمی‌شود.

دانش‌آموخته دکتری هواشناسی دانشگاه تهران ادامه داد: از نظر علم فیزیک، این رادار نیست که ابر را تغییر می‌دهد؛ بلکه این اتمسفر زمین است که انرژی ناچیز رادار را مثل یک قطره در اقیانوس هضم می‌کند. رادار فقط برای این ساخته شده که پالس بفرستد و بازگشت آن را دریافت کند (مثل فریاد زدن در کوه برای شنیدن پژواک)، نه اینکه با انرژی بسیار ناچیز پالسهایش تغییری در سیستم عظیم جو ایجاد کند. پس طبیعتا نباید انتظار داشته باشیم که انرژی رادار‌ها تاثیری هر چند کوچک روی سامانه‌های جوی داشته باشند.

شوشتری در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به پدیده شبه‌علم، افزود: ذهن انسان به‌گونه‌ای تکامل یافته که همواره به دنبال کوتاه‌ترین مسیر برای یافتن پاسخ است و اگر نخستین پاسخ، ظاهری منطقی و علمی داشته باشد، به‌سرعت آن را می‌پذیرد. همین ویژگی شناختی، بستر اصلی شکل‌گیری شبه‌علم است. با این حال، با کمی تحقیق و تأمل عمیق‌تر، هرچند مستلزم تلاش فکری بیشتری باشد، می‌توان مرز میان علم و شبه‌علم را به‌روشنی دریافت.