غذاهایی که خلق و خوی شما را بد یا خوب میکنند
مواد غذایی نه تنها انرژی جسمی میدهند، بلکه روی کارکرد مغز، هورمونها و سیستم عصبی هم تأثیرگذارند.
باشگاه خبرنگاران جوان - زندگی شهری امروز با استرس و فشارهای روزمره گره خورده است؛ از دغدغههای مالی و فشارها و ناامنی اقتصادی و مشکلات شغلی گرفته تا نگرانیهای خانوادگی و اجتماعی. در چنین شرایطی بسیاری از مردم متوجه نیستند که آنچه میخورند، میتواند بر روحیه و خلق و خویشان تأثیر بگذارد. درواقع مواد غذایی نه تنها انرژی جسمی میدهند، بلکه روی کارکرد مغز، هورمونها و سیستم عصبی هم تأثیرگذارند.
مطالعات علمی نشان میدهد مصرف زیاد قند و فستفود میتواند اضطراب و افسردگی را تشدید کند. قند باعث افزایش ناگهانی قند خون میشود، اما پس از مدتی افت شدید آن، احساس خستگی و بدخلقی ایجاد میکند. همین اثر نوسانی قند خون، در شرایط فشار روانی میتواند تحمل افراد را کمتر و واکنشهای عصبیشان را شدیدتر کند. نوشیدنیهای کافئیندار هم در کوتاهمدت هوشیاری میآورند، اما مصرف زیاد آنها ممکن است باعث افزایش ضربان قلب، بیخوابی و افزایش اضطراب شود.
برخی مواد غذایی نیز به تثبیت خلق و خو و کاهش استرس کمک میکنند. زهرا اولادی، متخصص تغذیه میگوید: «مصرف منابع پروتئینی سالم مانند ماهی، تخممرغ، مرغ و حبوبات باعث تولید سروتونین و دوپامین در مغز میشود که نقش مستقیم در احساس آرامش و شادی دارند. آجیلها و دانهها مخصوصا گردو، بادام و تخم کدو سرشار از امگا۳ و منیزیم هستند و تحقیقات نشان دادهاند که این ترکیبات اثر ضد اضطراب دارند. همچنین میوهها و سبزیجات تازه با آنتیاکسیدانها و ویتامینها، عملکرد مغز را حمایت کرده و در برابر استرس محافظت میکنند.»
اولادی میگوید: «خیلی از افراد تصور میکنند خوردن فقط برای تأمین انرژی یا تقویت سیستم ایمنی بدن و نهایتا فقط برای عضلهسازی و حفظ عضلات است. خیلیها نمیدانند که غذاها و نوشیدنیها تا چه حد روی تثبیت سلامت روان ما یا به خطر انداختن آن اثرگذارند. اگر این نکته مهم را بدانند، بدون شک سراغ مصرف هر چیزی نمی روند. مگر این که سلامت روانشان، اولویت اولشان نباشد.»
این کارشناس در ادامه تاکید میکند: «البته از این نکته نباید غافل شد که برای خیلی از خانوادههای ایرانی در شرایط کنونی، تهیه آجیل و ماهی و حتی میوه آسان نیست. بنابراین میتوان روی مواد غذایی کمتر گران تمرکز کرد؛ موادی مثل عدس، نخود، تخممرغ، ماست، سبزیجات فصلی، سیبزمینی، کدو، هویج و مرکبات. این خوراکیها هم پروتئین و فیبر و ویتامین دارند و هم برای کاهش اضطراب مفیدند. همچنین دمنوشهای گیاهی مثل گل گاوزبان، چای نعنا و بابونه هم روی خلق و خو تاثیر مثبتی میگذارند.»
تاثیر نوشیدنیهای سنتی سالم بر خلق و خو را هم متخصصان تغذیه و بسیاری از پزشکان طب رایج تایید میکنند و هم پزشکان طب ایرانی. نکتهای که از نظر خیلی از افراد پنهان است. چای سبز، دمنوشهای گیاهی مانند بابونه یا سنبل الطیب میتوانند اثر آرامبخش ملایمی داشته باشند و در کاهش استرس کمک کنند.
متخصصان تأکید میکنند که در شرایط فشار روانی، وعدههای منظم و متعادل غذایی هم اهمیت زیادی دارد. حذف وعدهها یا خوردن غذاهای ناسالم به صورت مکرر، بدن را در حالت اضطراب دائمی نگه میدارد و توانایی مقابله با فشارهای روزانه را کاهش میدهد. مصرف غذاهای سرشار از فیبر مانند سبزیجات، حبوبات و غلات کامل، علاوه بر اثر مثبت روی روده و دستگاه گوارش، با ایجاد ثبات در قند خون، احساس آرامش بیشتری به فرد میدهد.
غیر از خوردنیها، کارشناسان تاکید دارند که حتما به خواب کافی، پیادهروی (حتی کوتاه)، تنفس عمیق، معاشرت با اعضای خانواده و دوستان هم توجه کافی داشته باشید. مواردی که همگی میتوانند خلق و خو را بهبهود ببخشند. حتی در شرایط سخت و پر استرس.
تغذیه سالم و متعادل غیر از تأمین انرژی، ابزار مهمی برای مدیریت اضطراب و استرس در شرایط زندگی امروز است. با انتخاب هوشمندانه غذاها و نوشیدنیها حتی در روزهای پراضطراب میتوان احساس آرامش، تمرکز و تعادل ذهنی بیشتری داشت.
منبع: همشهری آنلاین
