با وجود قوانین حبس‌زدایی، کاهش مهریه به ۱۴ سکه چه مفهومی دارد؟

باشگاه خبرنگاران جوان؛ محمد امیرحسینی - عالیه زمانی کیاسری عضو هیئت‌رئیسه فراکسیون زنان و خانواده مجلس شورای اسلامی در گفت‌و‌گو با خبرنگار با باشگاه خبرنگاران جوان درباره کاهش سقف کیفری مهریه به ۱۴ سکه گفت: در حوزه کاهش تعداد زندانیان مالی ازجمله محکومیت‌های مرتبط با مهریه، به‌قدر کافی قانون وجود دارد و درباره این موضوعات بار‌ها بحث شده است، اما مسئله اصلی آن است که به‌جای پرداختن به علت‌ها، به سراغ معلول‌ها می‌رویم و می‌پنداریم با روش‌های تسکینی می‌توانیم پاسخی مقطعی به افکار عمومی ارائه دهیم درحالی‌که این رویکرد، اشتباه و بیراهه است.

عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس بیان کرد: در موضوع مهریه و سایر محکومیت‌های مالی، نکته مسلم این است که رویه‌های قضایی یعنی شیوه‌ای که قضات براساس آن رأی صادر می‌کنند در بسیاری از مواقع مطابق چارچوب ضوابط و قوانین نیست و بر پایه شواهد و قرائن است. 

این نماینده مجلس می‌گوید برخی طراحان طرح‌های اخیر معتقد بوده‌اند برای سامان‌دهی این وضعیت باید ضوابط جدیدی بر ضوابط قبلی افزوده شود تا روند صدور رأی شفاف‌تر شود، اما پرسش این است در کشوری که انبوه قوانین دارد و در تورم تقنینی گرفتار است، چرا به‌جای بازنگری در آیین دادرسی، آیین‌نامه‌ها و شیوه‌های اجرایی، به‌دنبال تصویب قوانین تازه می‌رویم؟؛ قوانینی که نه تنها راه‌حل نیستند، بلکه چالش‌های جدید نیز ایجاد می‌کنند.

نماینده مردم ساری و میاندرورد در مجلس اظهار کرد: یکی از مباحث مطرح شده، کاهش سقف حمایتی مهریه از ۱۱۰ سکه به ۱۴ سکه بود. این موضوع بار‌ها در جلسات بررسی شد و حتی در نخستین طرح، به‌دلیل همین ایرادها، کل ماده به کمیسیون بازگشت سپس حذف شد. با این حال، دوباره همان پیشنهاد بدون طی مسیر کارشناسی و نظارتی لازم مطرح شد و معاونت قوانین مجلس نیز در این زمینه نقش نظارتی شایسته‌ای ایفا نکرد و روند علمی، فنی و اصولی طی نشد؛ از این‌رو طبیعی است که خروجی کار نیز مناسب نخواهد بود.

زمانی تصریح کرد: در جلسات رسمی حتی وزیر دادگستری نیز مخالفت خود را با کاهش سقف حمایتی اعلام کرد بنابراین وقتی دستگاه‌های تخصصی و کارشناسان موضوع، ایراد‌های بنیادی طرح را گوشزد می‌کنند، طرح دوباره نباید از مسیر فرعی و با دور زدن فرایند‌های قانونی به صحن بازگردد. این رفتار نشان‌دهنده آن است که چند نفر تصمیم گرفته‌اند مسیری مغایر با روند کارشناسی را پیش ببرند.

عضو هیئت‌رئیسه فراکسیون زنان و خانواده مجلس اضافه کرد: مسئله مهم دیگر، جنبه شرعی این موضوع است. مهریه هدیه‌ای الهی و یکی از حقوق شرعی زن است. اگر دو انسان بالغ و عاقل هنگام عقد بنای زندگی خود را بر دروغ بگذارند، نیازی به تغییر قانون نیست.

عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس اظهار کرد: این یک اشکال اساسی است و ورود به بحث مهریه نباید اتفاق می‌افتاد، چون دو نفر عاقل و بالغ درباره آن تصمیم می‌گیرند و باید براساس صداقت جلو بروند و باید حمایت‌های دیگر را درنظر بگیرند، زیرا ماهیت مهریه یک موضوع فقهی، شرعی و حقوقی روشن است و نیازمند فرهنگ‌سازی، مشاوره‌های حقوقی، بیمه مهریه در کنار حمایت شرعی است که باید از زن صورت بگیرد.

نماینده مردم ساری و میاندرورد در مجلس تاکید کرد: در قانون فعلی گفتند تا سقف ۱۱۰ سکه در حمایت قوانین قرار می‌گیرد و بالاتر از ۱۱۰ سکه داستانش جداست، اما در زمانی که حبس‌زدایی اتفاق افتاده کاهش آن به ۱۴ سکه چه مفهومی دارد. ضمانت‌ اجرای حمایتی وجود دارد و بیش از آن تابع مقررات دیگری است. در محکومیت‌های مالی برخی قضات کاملا شفاف و مستدل و با همه مستندات و شواهد جلو می‌روند که مشکلی پیش نمی‌آید، اما اگر یک جایی با سوءگیری پیش می‌رود که اگر هزار تا مصوبه دیگر هم بگذارید باز آن سوءگیری به یک مدل دیگر اتفاق می‌افتد. 

زمانی گفت: قانون باید حقوق افراد جامعه را به‌صورت علمی، شرعی و انسانی احیا شود و برای این نیست که برای یکسری سوءگیری‌های فردی، شخصی و سلایق و یا یکسری نظارت خاص جناحی مصوبه دائم تکرار شود، چون کم کم به سمت تناقض می‌رود. اگر معاونت قوانین مجلس و دستگاه‌های دولتی در زمان مناسب، ورود کارشناسی و علمی داشتند، اصولاً چنین طرحی به مرحله ارائه نمی‌رسید و از همه مهمتر نقش قوه قضائیه است. 

عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس بیان کرد: عزیزانی که طراح این مصوبه هستند به‌جای اینکه به‌دنبال این باشند که مرتب قانون را تغییر دهند برای یک‌بار هم شده مجلس به‌عنوان مقننه و ناظر بر قوای دیگر قوه نظارت خود را بر قوه قضاییه اعمال کند تا قوه قضاییه بازنگری داشته باشد نه اینکه چند نفر به دفتر من و یا دیگران مراجعه کردند. 

عضو هیئت‌رئیسه فراکسیون زنان و خانواده مجلس تصریح کرد: خوشه‌چینی که طراحان این طرح داشتند اساسا جایگاه علمی نداشت. خوشه‌چینی یک تعریف علمی در بررسی‌های تحقیقاتی که انجام می‌دهیم و باید از کل کشور و از تمام اقشار باشد نه اینکه من خوشه را فقط مراجعین خودم بدانم. اینها مشکلاتی بوده که در این طرح بوده است.

این نماینده مجلس می‌گوید عزیزان در کل سعی کردند که با مظلوم‌نمایی و آدرس اشتباهی دادن مسیر را به بیراهه ببرند. همه ما طرفدار خانواده، اصالت و کرامت آن هستیم. ما مرد و زن را در درون خانواده به‌عنوان کسانی که مسئول خانواده هستند و آینده جامعه را در دست می‌گیرند نگاه می‌کنیم. پیگیری‌هایی هم که داریم به‌عنوان خانواده انجام می‌دهیم و موضوعی نیست که طرفدار زن یا مرد باشیم.

زمانی گفت: زن، به‌ویژه مادر، محور اصلی خانواده است و هرچه جایگاه و شان مادر را معنوی‌تر، قوی‌تر و جامع‌تر ببینیم، مطمئنا کرامت و اصالت خانواده را می‌توانیم قوی‌تر حفظ کنیم.