باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - متخصصان ژنتیک آمریکایی کشف کردهاند که افراد مسنی که تا ۸۰ سالگی یا بیشتر عمر کردهاند و تیزبینی ذهنی خود را حفظ کردهاند، دو گونه ژنتیکی غیرمعمول در ژن APOE دارند که آنها را از ابتلا به بیماری آلزایمر محافظت میکند.
به گفته سرویس اطلاعات پزشکی مرکز پزشکی دانشگاه وندربیلت (VUMC)، این موضوع توضیح میدهد که چرا این افراد وضوح ذهنی خود را حفظ میکنند و خاطرات عالی دارند.
لسلی گینور، استادیار VUMC، گفت: "ما جامعترین مطالعه تا به امروز را در مورد چگونگی تأثیر تغییرات در ساختار ژن APOE بر تبدیل شدن فرد به یک صدساله با حافظه قوی و ذهن تیز انجام دادیم. ما توانستیم تغییرات در فراوانی یکی از گونههای آن، APOE۴، و همچنین ارتباط بین وضعیت صدسالهها و شکل دیگری از این ژن، APOE۲ را شناسایی کنیم.
متخصصان ژنتیک با مطالعه ساختار ژنوم گروهی به نام "صدسالهها" - افراد مسنی که تیزبینی ذهنی، حافظه قوی و سطح بالایی از فعالیت بدنی را تا دهه هشتاد زندگی خود حفظ کردند - به این نتیجه رسیدند. این افراد به ندرت از بیماری آلزایمر و سایر بیماریهای مرتبط با سن رنج میبرند و همین امر توجه پزشکان و زیستشناسان را در سراسر جهان به خود جلب کرده است.
دانشمندان برای کشف اساس ژنتیکی این ویژگیهای غیرمعمول، ۱۶۰۰ فرد صد ساله را به همراه تقریباً ۱۷۰۰۰ نفر از همسالانشان که به بیماری آلزایمر مبتلا بودند و همچنین شرکتکنندگانی با تیزبینی ذهنی و حافظه طبیعی برای گروه سنی خود، مورد بررسی قرار دادند. محققان ژنومهای آنها را توالییابی کردند و تغییرات در ساختار ژن APOE را که جهشهای آن به طور قابل توجهی بر احتمال ابتلا به بیماری آلزایمر تأثیر میگذارد، مقایسه کردند.
این تجزیه و تحلیل نشان داد که جهش بیماریزای APOE۴، که در صورت وجود در یک یا دو نسخه از ژن APOE، خطر ابتلا به بیماری آلزایمر را به طرز چشمگیری افزایش میدهد، در DNA افراد صد ساله بسیار نادر است. به طور متوسط، این جهش در این گروه در مقایسه با همسالانشان که به بیماری آلزایمر مبتلا بودند، ۶۸٪ کمتر و در مقایسه با شرکتکنندگان ۸۰ ساله در مطالعه با عملکرد شناختی و حافظه طبیعی، ۱۹٪ کمتر بود.
محققان همچنین کشف کردند که جهش APOE۲، که گمان میرود خطر ابتلا به بیماری آلزایمر را کاهش میدهد، در افراد صد ساله در مقایسه با همسالان سالمشان ۲۸٪ شایعتر و در مقایسه با افراد مبتلا به آلزایمر ۸۰ سال به بالا، ۱۰۳٪ شایعتر است.
دانشمندان اعلام کردند که مطالعات ژنومی بیشتری روی افراد صد ساله انجام خواهند داد تا به دنبال گونههای ژنی دیگری باشند که خطر ابتلا به بیماری آلزایمر و سایر اشکال زوال عقل را کاهش میدهند.
منبع: TASS