باشگاه خبرنگاران جوان - خبر تلخ و بود ناگوار؛ پرچم ایران در دانشگاه به آتش کشیده شد؛ شاید باور این نیم سطر برای همه ما سخت باشد؛ اما این اتفاق افتاد آن هم در محیط دانشگاه. در اعتراضات دانشجویی سه چهار روز اخیر در دانشگاههای کشور که مثل اعتراضات به حق مردم در روزهای نخست اعتراض بود که با ورود مزدوران منافق به اغتشاش تبدیل شد،آری پرچم مقدس جمهوری اسلامی به آتش کشیده شد.
در اغتشاشات ۱۸ و ۱۹ دی عدهای فرصت طلب هر کاری از دستشان بر میآمد انجام دادند، شعارهای هنجارشکنانه سر دادند، به نیروهای حافظ امنیت با انواع سلاح سرد و گرم حمله کردند، اموال عمومی را آسیب زدند، اتوبوس به آتش کشیدند، درب مساجد را شکسته و به قرآن کریم هتک حرمت کردند و آتش به راه انداختند، حتی به تصاویر مقام معظم رهبری و شهدا جسارت کردند، اما تلختر از همه کاری بود که با پرچم جمهوری اسلامی ایران انجام دادند.
وطنفروشان برای اثبات خود پیش اربابانشان به پرچم سه رنگ جمهوری اسلامی ایران هم رحم نکردند و به بهانه این که این پرچم جمهوری اسلامی است و نه پرچم ایران آن را به آتش کشیدند تا شاید بخشی از پروژه دشمنان این آب و خاک را جلو ببرند، غافل از این که ملت همیشه استوار ایران برای افراشته ماندن این پرچم خونها داده است.
نگاه به گذشته نشان میدهد که دشمنان این مرز و بوم ۴۷ سال است که به دنبال پایین کشیدن پرچم ایران هستند، روزی عراق را جلو میاندازند تا شاید با جنگ این پرچم را کنار بزنند، اما نتوانستند؛ جنگی که ۸ سال طول کشید و جوانان زیادی از کشور شهید شدند تا این پرچم افراشته بماند.
روز دیگری کودتاچیان رژیم ساقط شده پهلوی را جلو میفرستند، یا دیگر روز به هر بهانهای از هستهای گرفته تا موشکی و حقوق بشر کشور را تحریم میکنند، روز دیگر داعش را میپرورند تا با نابودی محور مقاومت به ایران برسند و یا رژیم اسرائیل را جلو میفرستند تا با جنگ تحمیلی ۱۲ روزه ضربهای به این پرچم بزنند، اما تا امروز جوانان کشور با نثار جان خود پای پرچم ایران نگذاشتند خدشهای به آن وارد شود.
دشمنان که مطمئن شدند قادر به ضربه از خارج کشور نیستند، تمام برنامه خود را معطوف به داخل ایران و ایجاد آشوب کردند که نمونههایی از آن را هم در گذشته کشور دیدهایم که آخرین نمونه آن هم دی ماه ۱۴۰۴ بود، دشمنان با ایجاد فضای ملتهب در کشور و استفاده از عوامل خود سعی کردند مردم را به خیابان بکشانند؛ اما مردم همیشه پاسخی در خور به دشمنان و عوامل آنها دادهند مانند کاری که در روز ۲۲ دی اتفاق افتاد و مردم در راهپیمایی محکومیت اغتشاشات همه با پرچم ایران به خیابان آمدند.
در چند روز گذشته هم که در برخی دانشگاهها تجمعاتی برای محکومیت اغتشاشات اخیر و یادبود شهدای اغتشاشات شکل گرفت، باز هم عدهای دانشجونما سعی کردند این موضوع را به کف میدان بکشند و حتی در برخی دانشگاه پرچم ایران را آتش زدند، اما باز هم دانشجویان هوشیار کشور این اقدام را محکوم و با عوامل آن برخورد کردند.
پرچم هر کشور صرفاً یک نماد فیزیکی نیست، بلکه نماینده تاریخ، هویت، فرهنگ و انسجام ملی یک ملت محسوب میشود. اعتراض به سیاستهای دولتها نباید با اهانت به نمادهای ملی یک کشور یکسان تلقی شود، چرا که چنین رفتارهایی میتواند به تشدید تنشهای اجتماعی منجر شود. از این رو، بحث درباره حدود آزادی بیان و نسبت آن با احترام به نمادهای ملی همچنان یکی از موضوعات مهم در مباحث سیاسی و اجتماعی است.
زمانی که پرچم ایران به آتش کشیده شد، برخی رسانههای فارسیزبان خارجی و وابسته به جریانهای رسانهای معاند، این اقدامات را در قالب اعتراض سیاسی بازنمایی یا از آن حمایت کردهاند؛ این در حالی است که همین رسانهها در مواجهه با موارد مشابه در کشورهای غربی، معمولاً رویکرد متفاوتی اتخاذ کرده و بر لزوم برخورد قانونی با چنین رفتارهایی تأکید میکنند! اما آیا برای این موضوع در کشور قانونی وجود دارد؟
اهانت به پرچم در ایران چه مجازاتی دارد؟
در حقوق کشورمان «اهانت به پرچم» بهصورت مستقل یک ماده مشخص با همین عنوان ندارد، اما ذیل مقررات مربوط به توهین به مقدسات و نمادهای رسمی و نیز مقررات مربوط به نظم عمومی قابل پیگیری است.
در قانون مجازات اسلامی، مادهای که صراحتاً بگوید «اهانت به پرچم ایران» وجود ندارد؛ اما در عمل، رفتارهایی مثل سوزاندن یا پارهکردن پرچم جمهوری اسلامی ایران میتواند تحت عناوین توهین به مقدسات یا نمادهای رسمی نظام، اخلال در نظم عمومی و یا تبلیغ علیه نظام بررسی میشود.
البته در کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، برخی مواد به توهین به مقامات و مقدسات به این موضوع اشاره دارند. اگر دادگاه تشخیص دهد که اهانت به پرچم مصداق توهین به نماد رسمی جمهوری اسلامی است، ممکن است مجازات تعزیری (حبس یا جزای نقدی) تعیین شود.
در قانون مطبوعات ایران نیز انتشار مطالب یا تصاویر حاوی اهانت به نمادهای رسمی کشور میتواند موجب توقیف نشریه یا پیگرد مسئولان آن شود.در صورت احراز جرم مجازات احتمالی بسته به عنوان اتهامی که دادگاه انتخاب میکند، میتواند شامل حبس تعزیری، جزای نقدی، شلاق تعزیری و یا ترکیبی از این موارد بود.
در همین راستا حجتالاسلاموالمسلمین محسنیاژهای رئیس دستگاه قضا هم در سفر استانی به البرز از تمام مسولان درخواست کرده تا مجرمان که در حوادث چند روز اخیر برخی دانشگاهها دخیل بودند را معرفی کنند، اما در کل «جرم مستقل با عنوان مشخصِ اهانت به پرچم» وجود ندارد، اما سوزاندن یا بیاحترامی به پرچم جمهوری اسلامی ایران در صورت احراز قصد اهانت یا اخلال در نظم عمومی، میتواند تحت عناوین کیفری دیگر قابل تعقیب و مجازات باشد.
پرچم، پرچم است و برای همه دنیا اهمیت دارد؛ ایرانی و خارجی هم ندارد
قوانین مربوط به اهانت یا سوزاندن پرچم ملی در کشورهای مختلف بسیار متفاوت است و معمولاً به تعادل بین «آزادی بیان» و «حفظ نمادهای ملی» برمیگردد. در برخی کشورها جرم کیفری محسوب میشود و در برخی دیگر تحت حمایت آزادی بیان قرار دارد.
در ایالات متحده آمریکا هر چند سوزاندن، لگدمال کردن و یا اهانت هر نوعی به پرچم در ظاهر جرم نیست و طبق یک رأی تاریخی با نام Texas v. Johnson که در دیوان عالی ایالات متحده اعلام شده نوعی آزادی بیان سیاسی است، اما در باطن جرمی نابخشودنی است و نیروهای نظامی حق برخورد جدی دارند؛ مثلا در اعتراضات مردمی به کشته شدن یک پزشک زن در مینیاپولیس و یا در اعتراضات به حمایت ایالات متحده در نسل کشی اسرائیل در طول جنگ اخیر ۲ ساله با حماس توهین کنندگان به پرچم هدف گلولههای غیرکشنده قرار گرفتند و یا دستگیر شدند.
در آلمان، اما ماجرا وارونه است و طبق قانون کیفری، بیاحترامی به پرچم آلمان یا پرچم کشورهای دیگر میتواند جریمه یا زندان داشته باشد؛ حتی در سالهای اخیر قوانین سختتر شده، بهویژه درباره سوزاندن پرچم در تجمعات.
کشور دیگری که روی موضوع اهانت پرچم بسیار حساس است، فرانسه است که در آن بیاحترامی علنی به پرچم در مراسم رسمی جرم است و مجازات از جریمه نقدی تا حبس در موارد خاص دارد.
در انگلیس قانون خاص مستقلی برای سوزاندن پرچم وجود ندارد، اما اگر این اقدام باعث اخلال نظم عمومی یا نفرتپراکنی شود، قابل پیگرد است؛ در ترکیه اهانت به پرچم جرم جدی است و قانون جزایی مجازات زندان برای توهین به پرچم یا نمادهای دولتی در نظر گرفته است.
در قوانین پرو؛ آتشزدن پرچم میتواند تا دو سال زندانی داشته باشد؛ همچنین این مجازات در اسپانیا میتواند از ۷ تا ۱۲ ماه باشد.
در چین هم قوانین بسیار سختگیرانه است و سوزاندن، پاره کردن یا لگدمال کردن پرچم جرم کیفری محسوب میشود و مجازات میتواند زندان باشد.
در روسیه هم اهانت به پرچم کشور جرم محسوب میشود و در قوانین کیفری بهصراحت برای آن مجازات تعیین شده است.
طبق ماده ۳۲۹ «قانون کیفری فدراسیون روسیه» (Criminal Code of the Russian Federation)، اهانت علنی به پرچم رسمی یا نشان ملی (نشان دولتی) روسیه جرم است و بر اساس قانون جریمه نقدی، انجام خدمات عمومی اجباری، بازداشت کوتاهمدت و یا حبس تا حدود یک سال (بسته به شرایط و تشخیص دادگاه) برای فرد خاطی اعمال میشود.
در کل اهانت به پرچم در هر کشوری که برای آن قانون وجود داشته باشد یا نداشته باشد اقدامی زشت است و در هر صورت اگر چنین اقدامی صورت بگیرد قطعا فرد یا افراد خاطی به سزای عمل خود میرسند؛ پرچم یعنی هویت یک کشور و هویت یک کشور یعنی همه تاریخ آن.