پایگاه‌هایی که بودند؛ اما دیگر نیستند

باشگاه خبرنگاران جوان - روزی که آمریکا با همراهی اسرائیل جنگ تروریستی عیله ایران را آغاز کردند و ترامپ با غرور فراوان مقابل دوربین‌ها مسئولیت این تهاجم غیرقانونی را پذیرفت شاید اصلا تصور آن را هم نمی‌کرد که نیرو‌های مسلح ایران در کم‌ترین زمان ممکن پاسخی کوبنده بدهد.

شاید تصور قهرمان جزیره اپستین این بود که ترور رهبر شهید انقلاب جمهوری اسلامی ایران، آیت‌الله خامنه‌ای و فرماندهان ارشد نظامی موجب می‌شود که توان رزمی نیرو‌های مسلح کشورمان به شدت کم شود و برای همین هم بود که فکر می‌کرد در چند روز نظام ایران سقوط می‌کند، حال آن که با شهادت رهبر فرزانه انقلاب نه تنها شیرازه ایران اسلامی از هم نپاشید، بلکه این خون همه کشور را در پاسخ به متجاوز متحدتر کرد.

این اتحاد چنان بود که در همان روز نخست تجاوز و در کم‌تر از ۲ ساعت، نیرو‌های مسلح جمهوری اسلامی ایران در دو موج، هم‌زمان هم سرزمین‌های اشغالی را هدف قرار دادند و هم پایگاه‌های آمریکایی در منطقه را آماج موشک و پهپاد کردند.

پایگاه‌هایی که ایالات متحده برای ساخت آن‌ها سال‌ها زمان و میلیارد‌ها دلار هزینه صرف کرده بود در ۳ روز اول نبرد با ایران به تلی از خاک و آهن و آتش تبدیل شده بودند تا رئیس‌جمهور آمریکا از خواب و  رویای تصرف ایران بپرد و کمی با دنیای واقعی رو به رو شود.

ایالات متحده از اواخر قرن ۲۰ و به بهانه مبارزه با تروریسم به منطقه غرب آسیا لشکرکشی کرد و در طول این سال‌ها پایگاه‌های متعددی ساخت که تعداد آن‌ها به حدود ۲۰ پایگاه نظامی می‌رسد که برخی از آن‌ها موقتی و برخی هم دائمی هستند؛ نکته جالب این است که تمامی این پایگاه‌ها برای تسلط بر جمهوری اسلامی ایران ساخته شده است.

آمریکا برای ساخت این پایگاه‌ها حدود ۱۰۰ میلیارد دلار هزینه کرده؛ توجه داشته باشید این عدد، فقط هزینه ساخت است و هزینه تجهیز پایگاه‌ها جداست که باید به آن هزینه استقرار نیرو‌های نظامی و سامانه‌های پدافندی را هم اضافه کرد که با این موارد هزینه ساخت، تجهیز و نگهداری آن‌ها به بیش از ۶۰۰ میلیارد دلار در سال می‌رسد.

در زمان ساخت پایگاه‌ها، روسای جمهور آمریکا تصور نمی‌کردند روزی همین پایگاه‌ها به پاشنه آشیلی برای ضربه خوردن از طرف ایران تبدیل شود و میلیارد‌ها دلار در عرض چند شب دود شود و به آسمان برود.

 العدید، یکی بزرگ‌ترین پایگاه هوایی آمریکا در منطقه

پایگاه هوایی العدید «Adel Air Base» در قطر یکی از مهم‌ترین و بزرگترین پایگاه‌های نظامی ایالات متحده در منطقه غرب آسیا است که در سال ۲۰۰۳ به صورت رسمی عملیاتی شد، این پایگاه مرکز عملیات هوایی مشترک و کنترل عملیات‌های هوایی آمریکا در منطقه غرب آسیا و همچنین مسئول هماهنگی و نظارت بر عملیات‌های هوایی آمریکا در کشور‌های عراق، سوریه، افغانستان و برخی کشور‌های دیگر است.

این پایگاه که در ۳۰۰ کیلومتری مرز‌های جنوبی کشورمان قرار دارد خانه پرنده هایی، چون F۱۶، F۱۵، F۲۲، بمب افکن‌های B۵۲ و B-۱، هواپیما‌های شناسایی الکترونیک RC۱۳۵، انواع پهپاد‌های پیشرفته رزمی و جاسوسی آمریکایی، هواپیما‌های ترابری ۱۳۰-C، ۱۷-C و انواع هواپیما‌های سوخت‌رسان آمریکایی است.

ساخت این پایگاه با هزینه یک میلیارد دلاری در سال ۱۹۹۱ به صورت مشترک بین قطر و آمریکا (۴۰۰ میلیون دلار قطر و ۶۰۰ میلیون دلار آمریکا) شروع شد و در سال‌های بعد بیش از ۳ میلیارد دلار برای توسعه آن تا امروز هزینه شده و طبق اعلام رسانه‌ها در حال حاضر بیش از ۱۵ میلیارد دلار ارزش دارد.

میزبانی کویت از آمریکایی‌ها در علی السالم

یکی دیگر از پایگاه‌های مهم آمریکایی‌ها در منطقه غرب آسیا، علی السالم کویت است که در فاصله ۱۳۴ کیلومتری از ایران و در مساحت بسیار عظیم ساخته شده تا مانند العدید قطر میزبان پرنده‌های آمریکایی باشد و مانند پایگاه قطری نقش بسیار ویژه‌ای برای ایالات متحده در منطقه دارد.

در این پایگاه هم بسیاری از پرنده مهم و استراتژیک آمریکایی حضور دارد و شاید جالب باشد بدانید که بمب افکن F۱۱۷ برای اولین بار در این پایگاه عملیاتی شد و همین پایگاه در سقوط صدام حسین از قدرت در عراق پس از لشکرکشی آمریکایی‌ها نقش ویژه‌ای داشت، در واقع استقرار دو پایگاه مهم هوایی در کویت در کنار ۶ کمپ نیرو‌های ارتش آمریکا در این کشور، بسیاری از کار‌شناسان خاورمیانه و امور استراتژیک را بر آن داشته تا از کویت به عنوان "پادگان بزرگ نظامی آمریکا در منطقه" یاد کنند.

این پایگاه هم برای ساخت، هزینه زیادی روی دست آمریکایی‌ها گذاشت و برای ساخت آن چند میلیارد دلاری هزینه شد، حتی در مقطعی ارتش آمریکا قصد داشت تمام استعداد نظامی خود را از قطر به این پایگاه منتقل کند؛ طبق برآورد‌ها در حال حاضر این مقر آمریکایی بیش از ۱۰ میلیارد دلار ارزش دارد.

شیردهی گاو آمریکایی برای پرنده آهنی

یکی دیگر از پایگاه‌های مهم ایالات متحده در منطقه در کشور عربستان سعودی مستقر شده که به نام پایگاه هوایی شاهزاده سلطان معروف است و به نوعی در حال حاضر مهم‌ترین مقر برای ارتش ایالات متحده شناخته می‌شود که ساخت آن در سال ۱۹۵۱ آغاز شد و در سال ۱۹۹۰ رسما به اسم فعلی نام گذاری شد.

این پایگاه رسما نخستین پایگاه آمریکا در منطقه است که در فاصله ۶۰۰ کیلومتری از مرز‌های کشورمان قرار دارد و در حال حاضر میزبان چند گردان از نیروی هوایی آمریکا و عربستان است و هر دو کشور به صورت مشترک از آن استفاده می‌کنند، در واقع نقش این پایگاه بیشتر پشتیبانی است تا کار‌های عملیاتی، برای همین بیشتر پرنده‌های ترابری و آواکس‌ها و سوخت‌رسان‌ها در آن حضور دارند.

ساخت این پایگاه هم برای آمریکایی‌ها خیلی هزینه داشت و چیزی بالغ بر ۲ میلیارد دلار در ساخت آن هزینه شد که البته بخش عمده آن را عربستان پرداخت کرد و اکنون این پایگاه بیش از ۲۰ میلیارد دلار ارزش دارد.

بحرین و ناوگان پنجم آمریکا

یکی دیگر از مراکز مهم آمریکایی در منطقه غرب آسیا در بحرین قرار دارد، اما با یک تفاوت، تمامی پایگاه‌های قبلی هوایی بودند، اما چون بحرین وسعت چندانی برای ساخت پایگاه هوایی ندارد و از طرفی موقعیت مناسبی در دریا دارد، آمریکایی‌ها به جای ساخت پایگاه هوایی در این کشور، پایگاه دریایی ساختند و در حال حاضر به پایگاه ناوگان پنجم دریایی آمریکا شهرت دارد.

ماجرای این پایگاه هم به سال ۱۹۷۷ بازمی گردد که طبق توافقنامه‌ای بین آمریکا و بحرین قرار می‌شود نیروی دریایی آمریکا با تسهیلات گسترده‌ای در بندر سلمان بحرین حضور پیدا کند و از سال ۱۹۹۳ نیز فرماندهی منطقه‌ای نیروی دریایی آمریکا در بحرین مستقر و ژوئیه ۱۹۹۵ هم بحرین میزبان ناوگان پنجم دریایی آمریکا شد.

این پایگاه دریایی که با هزینه حدود ۱ میلیارد دلاری ساخته شد در ابتدا میزبان ۲ ناوشکن، ۱۰ ناوچه و چند شناور تندرو بود، اما در سال‌های بعد و با توسعه ناوگان دریایی ایالات متحده آن هم با بودجه سنگین گسترش پیدا کرد تا میزبان شناور‌های بیشتری باشد و در سال ۱۳۹۹ هم یک بسته بودجه بیش از ۶۰۰ میلیون دلاری برای توسعه آن در نظر گرفته شد.

این پایگاه، چون دریایی است نسبت به مابقی پایگاه‌های آمریکایی ارزش کم‌تری و در حدود ۷ تا ۸ میلیارد دلار دارد، اما چون ناوشکن‌های پیشرفته آمریکایی همیشه درآن حضور دارند و یکی از پایگاه‌های دائمی ایالات متحده است با تجهیزاتش ارزش آن به بیش از ۲۰ میلیارد دلار می‌رسد.

آمریکا در عمان هم سه پایگاه نظامی دارد که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به پایگاه هوایی جزیره مصیره اشاره کرد؛ همچنین پایگاه هوایی ثمریت و بندر دقم از دیگر مراکز فعال آمریکا در عمان هستند.

افزون بر خلیج فارس، آمریکا در غرب ایران یعنی در ترکیه، عراق و اردن نیز پایگاه نظامی دارد. پایگاه هوایی اینجرلیک در ترکیه یک پایگاه مشترک میان ترکیه و آمریکاست که نیروها و تجهیزات ناتو و معمولاً بیش از هزار نیروی آمریکایی در آن حضور دارند. پس از حمله ایران به این پایگاه، تصویری از آن منتشر شده است.

نکته مهم در مورد این پایگاه‌‌ها این است که کشورهای میزبان طی سال‌های طولانی پایگاه‌های آمریکایی را به‌عنوان عامل تأمین امنیت خود تلقی می‌کردند و از سوی دیگر، اکنون مشاهده می‌کنند که جمهوری اسلامی به‌راحتی این پایگاه‌ها را هدف قرار داده است. همان‌گونه که مقامات ارشد این کشور‌ها در ایجاد و توسعه این پایگاه‌ها و فعالیت‌های درون آن‌ها نقش تعیین‌کننده‌ای ندارند، در قبال هدف قرار گرفتن این پایگاه‌ها نیز عملاً اختیار چندانی ندارند. در بهترین حالت، می‌توان آنها را ناظران نگران شرایطی دانست که احساس می‌کنند این پایگاه‌ها نه‌تنها امنیتی برای آن‌ها ایجاد نکرده، بلکه موجب افزایش ناامنی در کشورهایشان شده است.

تمامی این پایگا‌ها و تعداد دیگری از مقر‌های نظامیان آمریکایی در کشور‌های مختلف منطقه یک نقطه مشترک دارند؛ آن هم این است که همگی در طول عملیات وعده صادق ۴ ایران با شلیک موشک‌های بالستیک، کروز و پهپاد‌های انتحاری به تلی از خاک تبدیل شدند که بازسازی آن‌ها طبق اعلام خود آمریکایی‌ها بین ۵ تا ۱۰ سال زمان می‌خواهد و هزاران میلیارد دلار هزینه!