باشگاه خبرنگاران جوان؛ زهرا نجفی - پس از اعلام «دونالد ترامپ» مبنی بر اجرای یک عملیات نظامی گسترده آمریکا در ونزوئلا و ربایش «نیکولاس مادورو» و همسرش، گمانه‌زنی‌ها درباره سرنوشت رئیس‌جمهور ونزوئلا و آینده تحولات این کشور شدت گرفته است.

بر اساس بیانیه ریاست‌جمهوری آمریکا، این عملیات با هماهنگی نیرو‌های نظامی ایالات متحده و نهاد‌های اجرای قانون انجام شده و بامداد امروز با حمله‌ای به پایتخت، «کاراکاس»، همراه بوده است. ترامپ اعلام کرد جزئیات بیشتر این عملیات در یک کنفرانس خبری که قرار است ساعاتی بعد برگزار شود، تشریح خواهد شد، اما از اعلام مقصد نهایی مادورو و همسرش خودداری کرد.

رئیس‌جمهور آمریکا در اظهارات خود از واژه «Flown» برای اشاره به انتقال هوایی مادورو و همسرش استفاده کرد و گفت مراحل قانونی پس از آن، بر اساس تصمیم دولت آمریکا، انجام خواهد شد.

مقصد احتمالی 

اگرچه «ترامپ» به‌طور صریح اعلام نکرد که مادورو و همسرش به خاک آمریکا منتقل شده‌اند، اما برآورد‌ها حاکی از آن است که این انتقال می‌تواند به‌صورت مرحله‌ای انجام شده باشد؛ ابتدا به یکی از پایگاه‌های پیشرفته آمریکا در منطقه کارائیب یا حتی به ناو‌های جنگی آمریکا در منطقه، و سپس احتمالاً به ایالات متحده.

این سناریو با افزایش حضور نظامی آمریکا در روز‌های اخیر در منطقه کارائیب تقویت شده است؛ حضوری که شامل استقرار تجهیزات اضافی، از جمله هواپیما‌های «اوسپری» ویژه انتقال نیرو‌های عملیات ویژه، و پرواز بالگرد‌ها و هواپیما‌های آمریکایی در ارتفاع پایین هم‌زمان با اجرای عملیات در داخل ونزوئلا بوده است.

از سخنان ترامپ چنین برمی‌آید که دولت آمریکا تلاش دارد این عملیات را هم‌زمان به‌عنوان یک «موفقیت نظامی» و نیز اجرای «اقدامات قضایی و انتظامی» معرفی کند؛ اقدامی که با وجود حکم بازداشت صادرشده از سوی دادگاهی در «نیویورک» علیه مادورو، به اتهام‌های مرتبط با قاچاق مواد مخدر، هم‌راستا ارزیابی می‌شود.

 «دلتا فورس» و عملیات برق‌آسا 

به گفته «فادی منصور»، خبرنگار الجزیره در واشنگتن، و به نقل از منابع رسانه‌ای، مأموریت بازداشت مادورو توسط یگان ویژه «دلتا فورس» انجام شده و این نیرو‌ها با پشتیبانی هواپیما‌های «اوسپری» که قابلیت برخاست و فرود عمودی دارند، یک حمله ناگهانی و برق‌آسا را در پایتخت ونزوئلا اجرا کرده‌اند.

منصور توضیح داد که عملیات تحت پوشش حملات دقیق هوایی و جنگ الکترونیک گسترده انجام شده که رادارها، سامانه‌های پدافند هوایی و ارتباطات را به‌طور کامل مختل کرده و این وضعیت «فلج‌کننده» امکان دسترسی سریع به محل اختفای مادورو را فراهم کرده است.

او افزود این عملیات قرار بود چند روز قبل انجام شود، اما به دلایل آب‌وهوایی به تعویق افتاد و در نهایت با بهره‌گیری از غافلگیری کامل، در زمانی بسیار کوتاه اجرا شد.

یادآور سناریوی پاناما 

از نخستین دقایق حمله، پرواز گسترده بالگرد‌های نظامی سنگین بر فراز «کاراکاس» گزارش شد؛ بالگرد‌هایی که به‌وضوح آمریکایی به نظر می‌رسیدند و در ارتفاع پایین پرواز می‌کردند، بدون آنکه با واکنش پدافند هوایی ونزوئلا روبه‌رو شوند.

این صحنه‌ها یادآور عملیات نظامی آمریکا در «پاناما» در سال ۱۹۸۹ بود؛ عملیاتی که به بازداشت «مانوئل نوریه‌گا»، رئیس‌جمهور وقت پاناما، پس از ۱۳ روز درگیری انجامید. با این حال، در صورت صحت روایت آمریکا، عملیات اخیر در ونزوئلا با سرعتی بسیار بیشتر و تنها طی یک شب انجام شده است.

 معمای سکوت پدافندی 

سهولت نفوذ نیرو‌های آمریکایی تردید‌هایی را برانگیخته است. «پل دوبسون»، پژوهشگر سیاسی، در گفت‌و‌گو با الجزیره از «کاراکاس» احتمال «تبانی داخلی» را مطرح کرده و به پرواز آزادانه هواپیما‌های آمریکایی بر فراز پایتخت بدون هیچ‌گونه مقابله اشاره کرده است.

او فقدان واکنش سامانه‌های پیشرفته‌ای مانند «اس-۳۰۰» را معنادار دانست و گفت انجام عملیات بازداشت در حدود «نیم ساعت» می‌تواند نشانه‌ای از خیانت درون حلقه نزدیک به رئیس‌جمهور یا در بدنه ارتش باشد. به گفته او، هدف قرار نگرفتن مستقیم کاخ ریاست‌جمهوری نیز می‌تواند از وجود «توافق قبلی» یا تسلیم سریع نیرو‌های محافظ خبر دهد.

واکنش وزارت دفاع ونزوئلا

«ولادیمیر پادرینو لوپز»، وزیر دفاع ونزوئلا و معاون رئیس‌جمهور در امور دفاعی، در تماس تلفنی اعلام کرد کشورش هدف «بزرگ‌ترین حمله و تجاوز رسمی ایالات متحده» قرار گرفته است. او تأکید کرد که «مردم متحد هستند و در برابر این تجاوز مقاومت خواهند کرد».

در عین حال، وجود چند معاون رئیس‌جمهور، از جمله «دلسی رودریگز»، نشان می‌دهد ساختار اجرایی دولت همچنان فعال است و در صورت ادامه فعالیت این مقامات، وضعیت سیاسی و امنیتی کشور هنوز به‌طور کامل تعیین تکلیف نشده است.

 وضعیت امنیتی 

گزارش‌ها از داخل ونزوئلا حاکی از استقرار گسترده نیرو‌های ارتش، پلیس و نیرو‌های مردمی در خیابان‌های پایتخت است. تصاویر منتشرشده نشان‌دهنده حضور سنگین نظامی و بسته شدن کامل اطراف کاخ ریاست‌جمهوری در منطقه «میرافلورس» است.

همچنین منابعی تأیید کرده‌اند که منزل وزیر دفاع از جمله اهداف حملات هوایی به «کاراکاس» بوده؛ موضوعی که بر پیچیدگی شرایط افزوده و سناریو‌های مختلفی را برای ساعات آینده پیش‌روی ونزوئلا قرار می‌دهد.

 روایت کلمبیایی 

پیش‌تر، «حسان مسعود»، خبرنگار الجزیره، گزارش داد «گوستاوو پترو»، رئیس‌جمهور کلمبیا، اطلاعاتی را که آنها را «خطرناک» توصیف کرده، منتشر کرده است. این اطلاعات شامل فهرستی از اهداف بمباران‌شده در ونزوئلاست که به گفته پترو، صحت آنها بررسی شده است.

بر پایه این روایت، اهداف شامل بندری در «کاراکاس»، چند پادگان نظامی از جمله «کاتیا لامار» و «تیونا»، ساختمان قوه مقننه، فرودگاه «ال هاتیو»، یک فرودگاه خصوصی در «کاراکاس»، پایگاه بالگردی «هیگیرونه» و حتی یک پایگاه حاوی یک یا دو جنگنده «اف-۱۶» بوده است.

با این حال، الجزیره تأکید کرده که امکان راستی‌آزمایی مستقل این اطلاعات در حال حاضر وجود ندارد و مسؤولیت این ادعا‌ها به‌طور کامل متوجه «گوستاوو پترو» است، بدون آنکه از سوی الجزیره تأیید یا رد شود.

منبع: الجزیره/ جهان خبر