باشگاه خبرنگاران جوان - اﻃﻼﻋﻴﻪ شورایﺍﻃﻼﻉﺭﺳﺎﻧﯽ ﺩﻭﻟﺖ ﺩﺭ ﺧﺼﻮﺹ ﻃﺮﺡ ﺍﻧﺘﻘﺎﻝ ﺍﺭﺯ ﺗﺮﺟﻴﺤﯽ ﺍﺯ ﺍﺑﺘﺪﺍی ﺯﻧﺠﻴﺮﻩ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻮﺍﺭﻫﺎ به شرح ذیل است:

ﺑﺎ ﻫﺪﻑ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﺍﻣﻨﻴﺖ ﻏﺬﺍﯾﯽ ﻭ ﺑﻬﺒﻮﺩ ﻣﻌﻴﺸﺖ ﻣﺮﺩﻡ

ﺍﻧﺘﻘﺎﻝ ﯾﺎﺭﺍﻧﻪ ﮐﺎﻻﻫﺎی ﺍﺳﺎﺳﯽ ﺍﺯ ﺍﺑﺘﺪﺍی ﺯﻧﺠﻴﺮﻩ ﺑﻪ ﺍﻧﺘﻬﺎی ﺯﻧﺠﻴﺮﻩ ﺍﺯ ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎی ﺑﻮﺩﺟﻪ ﺳﺎﻝ ۱۴۰۴ است که با هدف تضمین امنیت غذایی و بهبود معیشت مردم اجرا می‌شود.

ﺍﯾﻦ ﻃﺮﺡ ﺑﻪ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﮐﺎﻫﺶ ﻧﺎ ﺍﻃﻤﻴﻨﺎﻧﯽ، ﺛﺒﺎﺕ ﺩﻭﺭﻩ ﺍی ﻗﻴﻤﺖ ﻭ ﺑﻬﺒﻮﺩ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺭﯾﺰی ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻭ ﺍﻧﺘﻘﺎﻝ ﻫﻤﻪ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺑﻪ ﻣﺼﺮﻑ ﮐﻨﻨﺪﻩ ﻧﻬﺎﯾﯽ ﺍﺳﺖ. ﺍﯾﻨﮑﻪ ﺍﯾﻦ ﻃﺮﺡ ﭼﻪ ﺗﺎﺛﻴﺮی ﺑﺮ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﻣﺮﺩﻡ ﻭ ﻭضع ﺍﻗﺘﺼﺎﺩ ﮐﺸﻮﺭ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺩﺍﺷت در ﻧﮑﺎﺕ ﺯﯾﺮ ﺑﻪ ﺍﺳﺘﺤﻀﺎﺭ ﻣﺮﺩﻡ ﻋﺰﯾﺰ ﺭﺳﺎﻧﺪﻩ ﻣﯽﺷﻮﺩ.

۱ـ ماهیت طرح

موضوع طرح انتقال یارانه کالا‌های اساسی از ابتدای زنجیره تأمین به انتهای زنجیره (مصرف‌کننده نهایی) نیازمند اصلاح نرخ ارز، سهولت تأمین ارز مورد نیاز و واردات نهاده‌ها و کالا‌های اساسی و تأمین و توزیع آن در بازار و اعطای کالابرگ به خانوار‌ها است. برنامه‌ریزی برای اجرای این طرح از مدت‌ها قبل در حال انجام بود و به دلیل پیچیدگی‌های اجرایی، از این مقطع زمانی آغاز می‌شود.

۲ـ اهداف اصلی طرح

تبدیل نااطمینانی در بازار کالا‌های اساسی به تغییرات محدود قابل برنامه‌ریزی برای تولیدکنندگان.

ایجاد ثبات دوره‌ای قیمت‌ها و جلوگیری از شکاف رانتی نرخ ارز ترجیحی و بازار آزاد و انتقال کامل منافع یارانه‌ای به مصرف‌کننده نهایی.

۳- اهمیت راهبردی طرح

این طرح گامی مهم در اصلاح بازار کالا‌های اساسی است. برنامه‌ریزی‌هایی برای کاهش نااطمینانی در حوزه تولید و در نرخ ارز کالا‌های اساسی و تأمین ارز نهاده‌ها انجام شده که توسط دستگاه‌های اجرایی ذی‌ربط انجام می‌شود و اطلاع‌رسانی خواهد شد.

۴ـ ثبات قیمت و حفظ قدرت خرید خانوار

اولویت دولت، ایجاد ثبات دوره‌ای قیمت کالا‌های اساسی است. در صورت تغییرات تدریجی قیمت‌ها مطابق مصوبات ستاد تنظیم بازار، دولت متعهد شده اعتبار کالابرگ در دوره‌های بعدی افزایش دهد. با این سازوکار، قدرت خرید خانوار‌ها حفظ خواهد شد.

۵ـ ضرورت اصلاح شیوه پرداخت یارانه

دولت سالانه حدود ۱۰ میلیارد دلار برای واردات کالا‌های اساسی پرداخت می‌کند، اما همچنان در تولید و قیمت کالا‌های اساسی مشکلات حل نشده است.

شیوه فعلی پرداخت ارز ترجیحی با مشکلات زیر مواجه بوده است: نوسان در تخصیص ارز، افزایش قیمت کالا‌های اساسی علی‌رغم پرداخت ارز ترجیحی، اثرپذیری قیمت نهاده‌ها از نوسان بالای نرخ ارز، افزایش چندبرابری قیمت نهاده‌هایی مانند: جو، ذرت، کنجاله و نهایتا افزایش قیمت نهایی کالا‌های اساسی مصرفی مردم.

۶- سازوکار جدید تأمین ارز

در این طرح، ارز نهاده‌ها و کالا‌های اساسی از تالار دوم و در درگاه اختصاصی بانک مرکزی با اولویت عرضه ارز تأمین می‌شود و به شرکت‌های دولتی، نهاد‌های عمومی غیردولتی و صندوق‌های بازنشستگی اجازه داده شده است مستقیماً ارز خود را به کالا‌های اساسی و نهاده‌ها اختصاص دهند که در صف تأمین معطل نشوند.

در این شیوه ارز برای دوره مشخص نوسان کمتری دارد، ثبات بیشتری در قیمت نهاده‌ها ایجاد می‌کند و معادل ارز ترجیحی پرداختی دولت، به‌همراه مبلغی بالاتر در قالب اعتبار کالابرگ به خانوار‌ها پرداخت می‌شود.

۷- مشمولان طرح

علاوه بر مشمولان قبلی کالابرگ حدود ۲۰ میلیون نفر دیگر نیز مشمول می‌شوند. در مجموع حدود ۸۰ میلیون نفر تحت پوشش طرح خواهند بود.

۸- مراحل و میزان اعتبار کالابرگ

مرحله اول طرح به‌صورت ۴ نوبت یکجا پیش‌بینی شده است و سپس به صورت ماهانه ادامه خواهد یافت.

به ازای هر نفر، در هر نوبت یک میلیون تومان اعتبار کالابرگ تخصیص می‌یابد.

در ابتدای اجرای طرح، جمعاً ۴ میلیون تومان به ازای هر نفر به‌صورت یکجا به کارت بانکی سرپرست خانوار واریز می‌شود.

۹- زمان شروع خرید

خانوار‌ها طبق برنامه زمان‌بندی که از طریق پیامک به سرپرست خانوار اعلام می‌شود از ۲۰ دی‌ماه می‌توانند با مراجعه به فروشگاه‌ها به نسبت اعتبار ماه اول خرید کنند. با اطلاع‌رسانی که متعاقباً انجام می‌شود اعتبار ماه‌های بعدی قابل استفاده خواهد بود.

۱۰- مبنای تعیین قیمت کالا‌ها

قیمت کالا‌ها بر اساس مصوبات ستاد تنظیم بازار تعیین می‌شود و مبنای افزایش اعتبار کالابرگ برای جبران قدرت خرید مردم خواهد بود.

۱۱- گزینه‌های استفاده از طرح

طرح شامل دو گزینه است: الف) اعتباری و ب) کالایی

از شروع تا فراهم شدن زیرساخت‌ها به صورت اعتباری خواهد بود و سپس در صورتی که خانوار‌هایی متقاضی دریافت کالا باشند و درخواست خود را ثبت کنند، به آن صورت اجرا می‌شود.

۱۲- کالا‌های مشمول کالابرگ

کالا‌های مشمول شیر، پنیر، ماست، گوشت قرمز، گوشت مرغ، تخم‌مرغ، برنج، روغن مایع، ماکارونی، قند و شکر و حبوبات است.

۱۳- محل عرضه اقلام کالابرگی

اقلام کالایی کالابرگ در ۲۶۸ هزار فروشگاه خرد و زنجیره‌ای در سراسر کشور عرضه می‌شود. با همکاری اتاق اصناف تعداد فروشگاه‌ها در این مرحله افزایش می‌یابد و فروشگاه‌های سیار نیز اضافه می‌شود. همچنین از ظرفیت تعاونی‌ها، فروشگاه‌های خرد با همکاری اتاق اصناف و اتحادیه‌های خرده‌فروشان و دهیاری‌ها استفاده می‌شود.

۱۴- اطلاع از مانده اعتبار

استعلام مانده اعتبار از طریق اپلیکیشن «شما»، پیام‌رسان «بله» و کد دستوری *۵۰۰*۱۴۶۳# و صندوق‌های فروشگاهی امکان‌پذیر است.

۱۵ـ ادامه طرح‌های حمایتی دیگر

یارانه‌های نقدی، طرح یسنا و رفع سوءتغذیه به قوت خود باقی و مانند روال گذشته پرداخت می‌شود.