باشگاه‌ خبرنگاران جوان؛ محبوبه کباری -اصلاح سیاست‌های ارزی کشور و از سوی دیگر انتقال ارز ترجیحی به انتهای زنجیره ارزش افزوده یعنی مصرف‌کننده نهایی خود طی یک ماه گذشته نقش بسیار موثری در افزایش و تقویت و تولید داشته است.

 انتقال یارانه ارزی به پایان زنجیره نقش بسیار موثری در کاهش رانت و فساد ارزی داشته است به این دلیل که اعطای ارز یارانه‌ای ۲۸ هزار و ۵۰۰ هزار تومانی برای کالاهای اساسی و همچنین ارز تثبیت شده ۷۰ هزار تومانی برای دیگر کالاهای وارداتی زمانی که ارز بازار غیررسمی به بالای ۱۲۰ هزار تومان رسید نتوانست مانع افزایش قیمت کالاهای اساسی بشود بنابراین تخصیص ارز ترجیحی  هیچ کاربردی به جز رانت، فساد و ویژه‌خواری برای عده‌ای خاص؛ هیچ آورده‌ای برای مردم و مصرف کننده نهایی ندارد‌.

ایجاد رانت‌های کلان از طریق حذف ارز ترجیحی 

در همین راستا هم رسول شیخی زاده نماینده مجلس در گفت‌وگو با خبرنگار باشگاه خبرنگاران اظهار داشت:افزود: تجربه سال‌های گذشته نشان داد که تخصیص ارز ارزان به واردکنندگان، نه‌تنها قیمت‌ها را برای مردم کاهش نداد، بلکه موجب شکل‌گیری رانت‌های کلان و قاچاق معکوس کالاهای اساسی شد.

او بیان کرد: بنابراین اکنون با حذف ارز ترجیحی، منابعی که پیش از این در جیب واسطه‌ها رسوب می‌کرد، به صورت مستقیم در قالب کالابرگ و یارانه‌های حمایتی به دست مصرف‌کنندگان واقعی و تولیدکنندگان می‌رسد.

شیخی زاده در پاسخ به برخی انتقادات پیرامون اثرات بودجه‌ای این طرح اظهار داشت: اقدام اخیر دولت صرفا انتقال یارانه کالاهای اساسی از ابتدای زنجیره به انتهای زنجیره است و منابع حاصل از انتقال یارانه ارزی کالاهای اساسی صرفا به انتهای زنجیره منتقل شده است اثر منفی بر بودجه ندارد. منابع ارزی ما مستقیماً از محل صادرات نفت و سایر کالاهای صادراتی تأمین می‌گردد.

حراجی اقتصادی به‌نفع سفره مردم است

وی در خصوص وضعیت قیمتی کالاهای اساسی بعد از حذف ارز ترجیحی، گفت: اگرچه ممکن است تغییرات نرخ ارز در کوتاه‌مدت بر قیمت‌ها تأثیر بگذارد، اما شک نکنید که در درازمدت، این جراحی اقتصادی به نفع سفره مردم و پایداری اقتصاد کشور تمام خواهد شد.

شیخی زاده افزود: البته موفقیت کامل این جراحی مستلزم مدیریت دقیق زمان اجرا و تقویت نظارت بر بازار است تا فشار ناشی از تغییر نرخ‌ها به معیشت مردم آسیب نزند. 

این زمینه هم سید علی مدنی زاده وزیر اقتصاد و دارایی به باشگاه خبرنگاران گفت:بحث ارز ترجیحی همانطور که صحبتش شده بود حذف نشده است، بلکه اصلاح شده و به مصرف‌کننده نهایی می‌رسد. 

وی با بیان اینکه پیش از این ارز به واردکنندگان و واردات کالا داده می‌شد و بعضا از کشور خارج می‌شد و به تولیدکننده نمی‌رسید افزود: در برخی از مواقع هم شاهد آن بودیم که‌ این‌ ارز ترجیحی تبدیل به رانت شده و از زنجیره تولید هم خارج میشد و در نهایت به مصرف‌کننده نهایی که مردم بودند، نمی‌رسید.

او بیان کرد: در این طرح جدید تخصیص ارز ترجیحی به جای آنکه مستقیم به تولیدکننده داده شود به مردم داده می‌شود. یکی از آثار مثبت این طرح آن است که شاهد تقویت تولید کالاهای اساسی و سایر کالاها در کشور خواهیم بود.

مدنی‌زاده گفت: همچنین شاهد آن هستیم که رانت موجود در این بخش حذف شده و ارز ترجیحی به صورت عادلانه و یکسان به دست مردم می‌رسد.

تخصیص ارز ترجیحی در کوتاه‌مدت به نفع مردم است

همچنین پیش از این هم رضا وفایی یگانه معاون اقتصادی و کسب و کار اتاق تعاون ایران در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران با بیان اینکه موضوع اصلاح نظام ارز ترجیحی باید از سال‌های بسیار گذشته انجام میشد گفت: بسیاری از اقتصاد‌های کشورهای مختلف که قیمت گذاری دستوری و ارز چند نرخی داشته‌اند در بازه زمانی طولانی مدت با مشکل مواجه شده‌اند چراکه تخصیص ارز چند نرخی در بازه زمانی کوتاه مدت جوابگو است، اما در بازه زمانی میان مدت و طولانی مدت باعث وارد شدن آسیب‌های بسیار می‌شود.

وی ادامه داد: یکی از مهم‌ترین آسیب‌های تخصیص ارز ترجیحی آن است که نظام قیمت گذاری نسبی را بر هم میزند چراکه وقتی یک کالایی مانند برنج را نگه می‌دارید و جو را آزاد میکند همین امر باعث می‌شود که گندم به عنوان خوراک دام استفاده شود که در نهایت باعث بر هم خوردن امنیت اقتصادی جامعه می‌شود.

براساس این گزارش مهم‌ترین مزیت این طرح تقویت معیشت دولت با محوریت تحقق عدالت در توزیع یارانه ارزی کالاهای اساسی و حذف رانت و فساد از زنجیره تولید کالاهای اساسی است که  امیدواریم اجرایی شود.