باشگاه خبرنگاران جوان - مقامات غربی در حال بحث درباره راه‌هایی برای محدود کردن دسترسی روسیه و چین به منابع معدنی گرینلند هستند؛طبق گزارش‌های رسانه‌های آمریکایی این بخشی از گفت‌و‌گو‌های گسترده‌تر درباره امنیت قطب شمال است. نیویورک تایمز و پولیتیکو، با استناد به مقام‌های ناشناس، این هفته نوشتند که این بحث‌ها شامل محدود کردن کشور‌های غیرعضو ناتو از دریافت حقوق معدنی در گرینلند و تشدید نظارت بر مجوز‌های اکتشاف معدنی می‌شود.

گرینلند، سرزمینی خودمختار در پادشاهی دانمارک، غنی از منابع طبیعی است؛ از جمله روی، سرب، طلا، سنگ آهن، مس و هیدروکربن‌ها. این جزیره همچنین میزبان برخی از بزرگ‌ترین ذخایر عناصر خاکی کمیاب جهان است که در صنایع پیشرفته فناوری استفاده می‌شود. کنترل بر منابع طبیعی گرینلند در سال ۲۰۰۹ تحت قانون خودگردانی به مقام‌های محلی منتقل شد. این منابع علاقه قابل توجهی از سوی بازیگران خارجی، از جمله ایالات متحده را به خود جلب کرده است.

چه کسی واقعاً به گرینلند نیاز دارد؟

قطب شمال شمالی‌ترین منطقه سیاره است و نواحی اطراف قطب شمال را در بر می‌گیرد. چندین کشور، از جمله کانادا، دانمارک، فنلاند، ایسلند، نروژ، روسیه، سوئد و ایالات متحده، سرزمین‌هایی در این منطقه دارند. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، بار‌ها علاقه خود به خرید گرینلند را ابراز کرده و به موقعیت استراتژیک آن، اهمیت نظامی در قطب شمال و دسترسی به منابع طبیعی اشاره کرده است. او همچنین این مسئله را به عنوان پاسخی به آنچه تهدید‌های روسیه و چین توصیف می‌کند قاب‌بندی کرده است.

اظهارات او تنش‌ها بین واشنگتن و متحدان اروپایی را افزایش داده است؛ از جمله تهدید به تعرفه‌های جدید و حتی صحبت از تصاحب گرینلند با نیروی نظامی. ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، گفته وضعیت اطراف گرینلند «قطعاً به ما مربوط نمی‌شود»، در حالی که سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه، اظهار کرده واشنگتن «به خوبی آگاه است» که نه روسیه و نه چین برنامه‌ای برای تصاحب این جزیره ندارند.

پکن نیز اشاره به روسیه و چین را محکوم کرده و آن را «بهانه‌ای» برای آنچه گسترش حضور آمریکا در قطب شمال می‌نامد، خوانده است. آمریکا خواست خود در خصوص دست‌یابی به منابع گرینلند را در ازای «حمایت» ترامپ استدلال کرده جایی گفته شده که تنها کنترل آمریکا می‌تواند گرینلند را از نفوذ روسیه و چین حفاظت کند و ادعا کرده هر دو کشور در شرایط فعلی به دنبال اعمال نفوذ بر این جزیره خواهند بود.

دانمارک این روایت را رد کرده و اصرار دارد که هیچ تهدید نظامی خارجی برای گرینلند وجود ندارد. ترامپ در مجمع جهانی اقتصاد داووس گفت که «چارچوبی» برای معامله گرینلند اکنون روی میز است. او گفت پیشنهاد مذاکره‌شده با مارک روته، دبیرکل ناتو، دسترسی نظامی گسترده ایالات متحده به این جزیره را فراهم خواهد کرد. این درحالی است که واشنگتن هم‌اکنون تأسیسات نظامی در گرینلند را تحت توافق‌های دفاعی دوجانبه دیرینه با دانمارک اداره می‌کند.

جی. دی. ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، بعداً گفت واشنگتن انتظار دسترسی به سهمی از منابع طبیعی گرینلند را در ازای ارائه «حمایت» نظامی به این جزیره دارد. ناجا ناتانیلسن، وزیر منابع معدنی گرینلند، تلاش‌های آمریکا برای شکل‌دهی به سیاست منابع این جزیره را رد کرده و به پولیتیکو گفته گرینلند «نخواهد پذیرفت که برای توسعه بخش معدنی این جزیره در آینده در خارج از گرینلند تصمیم‌گیری شود».

 آیا روسیه به گرینلند نیاز دارد؟

مسکو بار‌ها و علناً ادعا‌ها مبنی بر علاقه این کشور به گرینلند را رد کرده است. در حالی که شرکت‌های چینی پیش‌تر سرمایه‌گذاری‌های احتمالی در بخش معدنی گرینلند را بررسی کرده‌اند، چندین پروژه توسط مقام‌های دانمارکی مسدود یا محدود شده است. علاقه روسیه، به این جزیره حتی در سطح تجاری نیز محدود بوده است. طبق گفته ولادیمیر باربین، سفیر روسیه در دانمارک، توسعه منابع گرینلند از نظر اقتصادی هیچ منطقی برای مسکو ندارد. روسیه هم‌اکنون کنترل منابع طبیعی وسیعی در قلمرو قطبی خود دارد؛ از جمله میدان‌های بزرگ نفت و گاز، ذخایر عظیم نیکل، مس و پالادیوم، و همچنین زغال‌سنگ، طلا، الماس و دیگر عناصر خاکی کمیاب. 

در این زمینه، انگیزه کمی برای سرمایه‌گذاری در گرینلند وجود دارد؛ جایی که زیرساخت‌ها در حداقلی‌ترین شکل ممکن است و هزینه‌های عملیاتی بسیار بالاست. باربین در گفت‌و‌گو با RTVI گفت گرینلند پیش از آغاز استخراج معادن خود در مقیاس بزرگ، به «سرمایه‌گذاری‌های عظیم» نیاز دارد. او اشاره کرد که هرچند ده‌ها مجوز اکتشاف صادر شده، «۹۹ درصد آنها مجوز‌های روی کاغذ باقی مانده‌اند و هیچ فعالیت عملی انجام نشده است».

از دیدگاه مسکو، منطق ساده است: وقتی ذخایر مشابه یا بزرگ‌تر در داخل کشور موجود است، در مناطقی با زیرساخت‌های موجود و بازدهی اقتصادی روشن، ورود به محیط خشن و سرمایه‌بر گرینلند هیچ منطقی ندارد.

منبع: آرتی