باشگاه خبرنگاران جوان؛ منصوره شوشتری* - سخنگوی کمیته آماتوری انجمن نجوم ایران گفت: بر اساس پیش‌بینی‌های نجومی رویت هلال ماه مبارک رمضان در شامگاه ۲۹ بهمن در ایران و در اغلب کشورهای اسلامی ممکن است. کاظم کوکرم در گفت‌وگو با خبرنگار باشگاه خبرنگاران جوان افزود: با توجه به مشخصه‌های نجومی هلال ماه رمضان در سال جاری به نظر می‌رسد امسال برای دیدن هلال ماه رمضان کار دشواری در پیش نداریم؛ هلال ماه در شامگاه چهارشنبه بیست و نهم شعبان ۱۴۴۷ هجری قمری مطابق با بیست و نهم بهمن ۱۴۰۴ تقریبا در تمام مناطق کشور به‌راحتی با چشم غیر مسلح قابل رویت است.

وی در توضیح این پدیده نجومی افزود: وقوع لحظه ماه نو (New Moon) در حوالی ظهر ۲۸ بهمن به وقت ایران و ارتفاع نسبتاً قابل توجه این هلال ماه در شامگاه ۲۹ بهمن، علت رؤیت نسبتا آسان این هلال است. طوری که هلال شب اول ماه رمضان در هنگام غروب خورشید بیش از ۱۱ درجه دست‌کم در شهرهای مرکزی ایران از جمله تهران از افق مغرب فاصله دارد. اختلاف سمت ماه و خورشید خیلی کم است و سمت ماه فقط سه درجه از سمت خورشید در لحظه غروب کمتر است. از این رو می‌توان گفت به نوعی ماه در بالای خورشید قرار دارد.

شبیه‌سازی رایانه‌ای از موقعیت ماه، زهره، عطارد و زحل در ساعت ۱۸ چهارشنبه ۲۹ بهمن ۱۴۰۴، مطابق با ۲۹ شعبان ۱۴۴۷ در تهران

این منجم آماتور ادامه داد: در هنگام غروب خورشید، موقعیت سیاره زهره که حدود دو و نیم درجه پایین‌تر از هلال ماه قرار گرفته و موقعیت سیاره عطارد که حدود پنج و نیم درجه بالاتر از هلال ماه قرار گرفته راهنماهای خوبی هستند برای اینکه بتونیم راحت تر این هلال ماه را رویت کنیم. بنابراین بر اساس پیش بینی های نجومی هلال ماه در شامگاه چهارشنبه بیست و نهم بهمن ماه قابل رویت خواهد بود و به احتمال بسیار زیاد روز سی‌ام بهمن ماه به عنوان روز اول ماه مبارک رمضان اعلام خواهد شد.

وضعیت رویت پذیری هلال ماه در دیگر کشورهای اسلامی

وضعیت رویت پذیری هلال ماه در ایران، عراق، ترکیه، عربستان، سوریه و تقریبا تمام کشورهای اسلامی و حتی اندونزی و مالزی قابل رویت است. برای کشورهای اروپایی، امریکای شمالی نیز هلال ماه در شامگاه هجدهم فوریه ۲۰۲۶ (مصادف با ۲۹ بهمن ۱۴۰۴) هلال ماه با چشم غیرمسلح و در همین تاریخ برای ساکنان استرالیا با ابزار نجومی سبک مانند دوربین دوچشمی قابل مشاهده است.

پیش‌بینی رویت پذیری هلال رمضان ۱۴۴۷ در شامگاه چهارشنبه ۲۹ شعبان در جهان. در مناطق سبزرنگ، رؤیت هلال ماه با چشم غیرمسلح

کوکرم همچنین اشاره کرد: با توجه به ویژگی‌های این هلال به نظر می‌رسد امسال ماه رمضان در جهان اسلام همزمان آغاز شود و با اختلاف در شروع ماه مبارک رمضان روبرو نشویم. با این حال اختلاف دو دقیقه‌ای در غروب زودتر هلال ماه نسبت به خورشید در شامگاه ۲۸ بهمن برای عربستان، می‌تواند به اعلام یک روز زودتر ماه مبارک رمضان از سوی آن کشور منجر شود. از نظر نجومی به‌‌ علت جدایی زاویه‌ای بسیار ناچیز هلال ماه با خورشید، هلال ماه رمضان امسال با هیچ نوع اپتیکی در شامگاه ۲۸ بهمن قابل مشاهده نیست و در صورت اعلام یک روز زودتر هلال ماه در کشورهای عربی، این موضوع صرفا به تفاوت قاعده استخراج تقویم قمری در آن کشورها با ایران مربوط می‌شود و اگر قاعده را رؤیت‌پذیری هلال در نظر بگیریم، این موضوع در شامگاه ۲۹ بهمن ۱۴۰۴ امکان‌پذیر است.

*کارشناس علم و فرهنگ